Holographic vs Notarial Will: Unsa ang Kalainan?
Mubo nga tubag
Duha ka klase sa will ang gitugotan sa Civil Code. Ang holographic will sinulat, gipetsahan ug gipirmahan tanan sa kaugalingong kamot sa testator (ang tawo nga naghimo sa will), walay saksi ug walay notaryo. Ang notarial will pwede i-type, apan nagkinahanglan og tulo o labaw pa nga saksi, pirma sa matag panid, attestation clause ug acknowledgment atubangan sa notary public. Ang duha kinahanglan sinulat, sa pinulongan nga nahibaw-an sa testator, ug ang duha kinahanglan tugotan sa korte sa probate sa dili pa makapasa og kabtangan.
Sa Gaspi v. Pacis-Trinidad (2020), yano ang pagkasulti sa Supreme Court: "Wills may be notarial or holographic."
| Aspeto | Holographic will | Notarial will | Basehan sa balaod |
|---|---|---|---|
| Kinsa ang mosulat | Sinulat tanan sa kamot mismo sa testator (Art. 810). | Pwede i-type. Sama sa tanang will, kinahanglan sinulat kini ug sa pinulongan o dialect nga nahibaw-an sa testator (Art. 804). | Article 810, Civil Code, Article 805, Civil Code |
| Pirma | Gipirmahan sa kamot sa testator (Art. 810). | Gipirmahan sa katapusan sa testator, o sa laing tawo nga mosulat sa ngalan sa testator atubangan niya ug sumala sa iyang express direction (klarong mando) (Art. 805). | Article 810, Civil Code, Article 805, Civil Code |
| Petsa | Kinahanglan petsahan sa kamot sa testator (Art. 810). | Dili apil sa mga pormalidad nga gilista sa Arts. 805 ug 806. | Article 810, Civil Code |
| Mga saksi | Dili kinahanglan (Art. 810). | Tulo o labaw pa nga credible witnesses (kasaligang saksi), nga mopirma atubangan sa testator ug sa usag usa (Art. 805). | Article 810, Civil Code, Article 805, Civil Code |
| Notary public | Dili kinahanglan: ang will "is subject to no other form" (Art. 810). | Kinahanglan i-acknowledge atubangan sa notary public sa testator ug sa mga saksi (Art. 806). | Article 810, Civil Code |
| Lagda sa mga panid ug attestation clause | Wala. | Pirmahan ang matag panid gawas sa kataposan sa wala nga margin, ang mga panid numerohan sa letra sa ibabaw, ug adunay attestation clause nga moingon kung pila ang panid ug giunsa pagpirma ang will (Art. 805). | Article 805, Civil Code |
| Kausaban human mapirmahan | Ang mga disposition ubos sa pirma kinahanglan petsahan ug pirmahan (Art. 812); ang mga gisal-ot, gikansela, gipapas o giusab kinahanglan i-authenticate pinaagi sa full signature sa testator (Art. 814). | Ang Arts. 805 ug 806 walay espesyal nga lagda sa kausaban sa ulahi. Ang will mahimong i-revoke pinaagi sa mas bag-o nga will, codicil o laing sinulat nga gihimo isip will (Art. 830). | |
| Pamatuod sa probate | Dili moubos sa usa ka saksi nga nakaila sa sinulat-kamot ug pirma sa testator; dili moubos sa tulo kung gi-contest ang will; expert testimony kung kinahanglan (Art. 811). | Kung walay mo-contest, mahimong igo na ang usa ka subscribing witness; kung gi-contest, kinahanglan ipresentar ang tanang subscribing witnesses ug ang notaryo kung naa sila sa Pilipinas ug dili buang (Rule 76, Secs. 5 ug 11). | |
| Mga problema nga makita sa korte | Pagduda kung sinulat-kamot ba gyud sa testator ang will ug pirma. Sa Codoy v. Calugay (1999), gibalik ang kaso aron makapresentar og ebidensya ang mga misupak. | Attestation clause nga walay gidaghanon sa panid o wala gipirmahan sa mga saksi, o jurat imbes nga acknowledgment (Azuela v. Court of Appeals, 2006). |
Unsa ang kinahanglan sa holographic will?
Ang Article 810 nagtakda og tulo ra ka requirement, tanan sa kaugalingong kamot sa testator:
A person may execute a holographic will which must be entirely written, dated, and signed by the hand of the testator himself. It is subject to no other form, and may be made in or out of the Philippines, and need not be witnessed.
Sa yanong pagkasulti: sulaton, petsahan ug pirmahan nimo kini sa imong kaugalingong kamot; walay laing porma nga kinahanglan, pwede kini himoon sulod o gawas sa Pilipinas, ug dili kinahanglan og saksi.
Kinahanglan sinulat-kamot ang tibuok will. Ang will nga gi-type apan sinulat-kamot ang pirma dili holographic. Duha pa ka lagda ang mo-apply sa kausaban. Ang Article 812 nag-ingon nga ang mga disposition nga gisulat ubos sa pirma kinahanglan petsahan ug pirmahan aron mahimong valid. Ang Article 814 nag-ingon nga ang bisan unsang gisal-ot, gikansela, gipapas o giusab kinahanglan i-authenticate pinaagi sa full signature sa testator.
Sa Seangio v. Reyes (2006), gitratar sa Korte isip holographic will ang sinulat-kamot nga deed of disinheritance kay sinulat, gipetsahan ug gipirmahan kini sa amahan mismo. Miingon kini nga ang mga holographic will, nga kasagaran gihimo sa mga tawo nga dili abogado, "should be construed more liberally than the ones drawn by an expert".
Unsa ang kinahanglan sa notarial will?
Ang Article 805 ug Article 806 nagtakda og estrikto nga mga pormalidad:
- gipirmahan sa katapusan sa testator, o sa laing tawo nga mosulat sa ngalan sa testator atubangan niya ug sumala sa iyang express direction;
- gi-attest ug gipirmahan sa tulo o labaw pa nga credible witnesses, atubangan sa testator ug sa usag usa;
- ang matag panid gawas sa kataposan gipirmahan sa wala nga margin sa testator ug sa mga saksi, ug ang tanang panid ginumerohan sa letra sa ibabaw;
- adunay attestation clause nga moingon kung pila ang panid ug giunsa pagpirma ang will; ug
- acknowledgment atubangan sa notary public sa testator ug sa mga saksi.
The attestation shall state the number of pages used upon which the will is written, and the fact that the testator signed the will and every page thereof, or caused some other person to write his name, under his express direction, in the presence of the instrumental witnesses, and that the latter witnessed and signed the will and all the pages thereof in the presence of the testator and of one another.
Sa yanong pagkasulti: ang attestation clause kinahanglan moingon kung pila ang panid sa will, nga gipirmahan sa testator (o sa iyang gimandoan) ang will ug ang matag panid atubangan sa mga saksi, ug nga ang mga saksi mipirma usab atubangan sa testator ug sa usag usa.
Ang Article 809 mopasaylo sa gagmay nga depekto sa attestation clause kung ang will tinuod nga gihimo nga adunay substantial compliance sa Article 805. Wala kini gilapdan pag-ayo sa Korte. Sa Azuela v. Court of Appeals (2006), miingon kini nga ang will kansang attestation clause wala moingon sa gidaghanon sa panid, o wala gipirmahan sa mga saksi, o adunay jurat ra imbes nga acknowledgment, "is fatally defective". Sa Lopez v. Lopez (2012), wala gitugotan ang will kay ang attestation clause wala moingon sa gidaghanon sa panid ug ang ihap sa acknowledgment wala motakdo sa will.
Unsaon pagpamatuod sa matag usa sa korte?
Walay will nga makapasa og kabtangan hangtod tugotan kini sa korte. Ang Article 838 nag-ingon nga walay will nga "shall pass either real or personal property unless it is proved and allowed in accordance with the Rules of Court." Lahi ang pamatuod:
- Holographic will. Ang Article 811 nagkinahanglan og dili moubos sa usa ka saksi nga nakaila sa sinulat-kamot ug pirma sa testator aron mopahayag nga iya ang will ug pirma, ug dili moubos sa tulo ka ingon niini nga saksi kung gi-contest ang will. Sa Codoy v. Calugay (1999), miingon ang Korte nga mandatory kini nga lagda: "The word 'shall' connotes a mandatory order." Kung ang testator mismo ang mangayo og probate samtang buhi pa ug walay mo-contest, igo na ang iyang kaugalingong pahayag nga iyang sinulat-kamot ang will (Rules of Court, Rule 76, Section 12).
- Notarial will. Kung walay mo-contest, mahimong tugotan kini sa korte base sa testimonya sa usa ka subscribing witness (Rule 76, Section 5). Kung gi-contest, kinahanglan ipresentar ang tanang subscribing witnesses ug ang notaryo, kung naa sila sa Pilipinas ug dili buang (Section 11).
Mas maayo ba ang usa kaysa sa usa?
Walay gipalabi nga porma ang balaod. Mas sayon himoon ang holographic will apan nagdepende kini sa pamatuod sa sinulat-kamot sa ulahi. Mas daghan og lakang ang notarial will apan adunay mga saksi ug notaryo nga makatestigo. Kung asa ang angay, depende sa sitwasyon sa tawo. Tan-awa ang Requirements sa holographic will ug Requirements sa notarial will. Kung walay valid nga will, ang estate mopasa sumala sa balaod: tan-awa ang Kabilin nga walay will ug ang topic sa kabilin (inheritance).
Para sa kinatibuk-ang pasiuna sa will ug probate, tan-awa ang will ug probate sa Pilipinas.
Unsaon kini sa tinuod nga kinabuhi?
Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung unsaon pagtrabaho sa mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Si Maria nagsulat sa iyang tibuok will sa kamot, gipetsahan kini ug gipirmahan. Nakatuman kini sa Article 810 bisan walay saksi. Sa ulahi, nagsulat siya og usa ka linya ubos sa iyang pirma nga ihatag ang iyang singsing sa usa ka pag-umangkon. Kana nga linya kinahanglan usab petsahan ug pirmahan niya, kay kung dili, dili kini valid nga disposition (Article 812).
Si Rogelio nagpa-type sa abogado og upat ka panid nga will. Mipirma siya sa katapusan ug sa wala nga margin sa panid usa hangtod tulo, ug ingon usab ang tulo ka saksi atubangan niya ug sa usag usa. Ang mga panid ginumerohan sa letra, ang attestation clause nag-ingon og upat ka panid, ug silang tanan nag-acknowledge sa will atubangan sa notaryo. Nakasunod kana sa Articles 805 ug 806.
Si Nena nag-type sa iyang will, gipirmahan kini ug gipa-notaryo, apan walay saksi nga mipirma. Dili kini holographic, kay dili sinulat-kamot, ug dili usab kini valid nga notarial will, kay kulang kini sa tulo ka saksi.
Kanus-a ka magkinahanglan og abogado?
Pakigsulti sa abogado kung maghimo og notarial will, kay ang usa ka nakalimtan nga pormalidad makapapalya sa tibuok will sa probate, ug kung ang will kinahanglan i-probate o i-contest. Kung dili nimo kaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libre nga legal help sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) ug ubang kapilian.
Unsang mga probisyon ang gipasukaran niini nga tubag?
Kanunay nga pangutana
Unsa ang kalainan sa holographic ug notarial will?
Ang holographic will sinulat, gipetsahan ug gipirmahan tanan sa kaugalingong kamot sa testator ug wala magkinahanglan og saksi o notaryo (Article 810). Ang notarial will pwede i-type, apan kinahanglan pirmahan sa tulo o labaw pa nga saksi, adunay attestation clause, ug i-acknowledge atubangan sa notary public (Articles 805 ug 806).
Holographic will ba ang will nga gi-type apan sinulat-kamot ang pirma?
Dili. Ang Article 810 nagkinahanglan nga ang holographic will sinulat, gipetsahan ug gipirmahan tanan sa kamot sa testator. Ang will nga gi-type kinahanglan mosunod sa mga pormalidad sa notarial will.
Kinahanglan ba og petsa ang notarial will?
Ang petsa dili apil sa mga pormalidad nga gilista sa Articles 805 ug 806 para sa notarial will. Sa holographic will, gikinahanglan sa Article 810 ang petsa nga sinulat sa kaugalingong kamot sa testator.
Asa nga will ang mas sayon himoon?
Mas gamay ang pormalidad sa holographic will: kinahanglan lang sulaton, petsahan ug pirmahan kini sa testator sa kamot. Ang notarial will nagkinahanglan og tulo ka saksi, pirma sa matag panid, attestation clause ug notaryo. Apan ang duha kinahanglan gihapon mapamatud-an sa korte sa dili pa makapasa og kabtangan.
Pwede ba himoon ang holographic will sa gawas sa nasud?
Oo. Ang Article 810 nag-ingon nga ang holographic will mahimong himoon sulod o gawas sa Pilipinas. Ang Article 815 nagtugot usab sa Pilipino nga naa sa gawas sa nasud nga mogamit sa mga porma sa nasud diin siya nahimutang.
Mo-epekto ba ang will nga dili moagi sa korte?
Dili. Ubos sa Article 838, walay will nga makapasa og real o personal property gawas kung mapamatud-an ug tugotan kini sa korte ubos sa Rules of Court. Mo-apply kini sa duha ka klase sa will.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?