Paano Mag-claim sang CTPL Insurance Pagkatapos sang Aksidente

Ang CTPL amo ang compulsory third-party liability insurance. Ginatawag ini sang Insurance Code nga compulsory motor vehicle liability insurance. Ang rules yara sa Sections 386 tubtob 401 sang Insurance Code, nga ginbag-o sang Republic Act No. 10607 (2013).

Siling sang Section 387, ilegal ang pagpadalagan sang salakyan sa public highways kon wala sang policy of insurance, cash guaranty ukon surety bond nga nagasakop sa "the death, bodily injury, and/or damage to property of a third-party or passenger" halin sa paggamit sini. Indi irehistro ukon i-renew sang LTO ang rehistro sang salakyan kon wala sang pamatuod sini nga cover (Section 389). Amo ina kon ngaa ang CTPL bahin sang tagsa ka rehistro. Tan-awa ang amon giya sa vehicle registration renewal.

Ang paglapas sini nga rules, pareho sang pagpadalagan sang salakyan nga wala sang kinahanglan nga cover, ginasilutan sang multa nga indi magnubo sa ₱500 kag/ukon pagkapriso tubtob anom ka bulan (Section 401).

Amo ini ang claim nga ginabayaran nga indi na kinahanglan pamatud-an nga pabaya ang driver. Siling sang Section 391, ang claim para sa kamatayon ukon pilas sang pasahero ukon third party "shall be paid without the necessity of proving fault or negligence of any kind".

• Minimum nga kantidad. Ang kabilugan nga indemnity para sa isa ka tawo "shall not be less than Fifteen thousand pesos". Amo ini ang pinakamanubo nga ginbutang sang layi. Puede magbutang ang Insurance Commissioner sang schedule of indemnities, kag wala namon nabasa ang subong, gani wala kami nagahatag sang mas mataas nga kantidad.
• Indi para magpanginwarta. Siling sang Section 396 nga ang indemnity "assistance or restitution", indi paagi para magmanggaranon halin sa aksidente.

Ang no-fault nga bayad indi nagatapos sang imo iban nga kinamatarung. Kon ang insurer nagbayad lang sang no-fault indemnity, puede pa gihapon sundon sang nagaclaim ang nabilin sang iya claim (Section 398).

Ang mga pasahero kag third parties nga napatay ukon napilasan, ukon ang husto nga baton sang bayad para sa tawo nga napatay.

Ginapaathag sang layi ang "third party" bilang bisan sin-o nga indi pasahero. Indi upod ang mga miyembro sang panimalay sang tag-iya, ang mga kapamilya sang tag-iya sa sulod sang second degree of consanguinity ukon affinity (paryente sa dugo ukon sa kasal), kag ang mga empleyado sang tag-iya para sa pilas halin sa ila obra (Section 386(c)).

Isa lang ka salakyan. Ang Section 391(c) nagabutang sang rule:

• Kon yara ka sa sulod sang salakyan, ukon nagasakay ukon nagapanaog sini, mag-claim sa insurer sang amo nga salakyan.
• Sa iban nga kaso, pareho sang pedestrian, mag-claim sa insurer sang "the directly offending vehicle".

Ang insurer nga nagbayad may kinamatarung nga bawion ang bayad sa tag-iya sang salakyan nga may responsibilidad sa aksidente.

Ginalista sang Section 391(b) ang mga pamatuod nga "sufficient evidence to substantiate the claim" kon ginpasa nga may panumpa:

1. ang police report sang aksidente; kag
2. ang death certificate kag pamatuod kon sin-o ang husto nga baton sang bayad; ukon
3. ang medical report kag pamatuod sang galastohan sa medisina ukon ospital nga gusto mo nga ibalik.

Ang nasulat nga notice of claim dapat magsiling sang "the nature, extent and duration of the injuries sustained as certified by a duly licensed physician" (Section 397), kag dapat ini ipasa "without any unnecessary delay". Gani kinahanglan sang claim ang certificate sang doktor, kag ang mga resibo sang medisina kag ospital amo ang pamatuod sang galastohan.

Para mahibal-an ang salakyan kag ang tag-iya sini, ginapangayo sang Section 55 sang Republic Act No. 4136 sa driver nga ihatag ang iya ngalan kag address kag ang ngalan kag address sang tag-iya sa lugar sang aksidente.

Kon indi kamo magkasugot sang insurer sa kantidad, ang no-fault indemnity lang ang bayaran sang insurer. Indi ka niya mapilit nga magpirma sang quitclaim ukon release para makuha ina nga bayad (Section 398). Ang mga dispute (pagsinumpakil) parte sa CTPL policies sakop sang original and exclusive jurisdiction sang Insurance Commissioner, suno sa mga limitasyon sa Code (Section 398).

Ang no-fault rule para lang sa kamatayon kag pilas. Para sa kasamaran sang salakyan ukon iban nga property, kasagaran dapat ipakita sang tag-iya kon sin-o ang may sala kag mag-claim sa tawo nga responsable suno sa Civil Code. Tan-awa ang Responsable bala ang tag-iya sang kotse sa aksidente sang driver? kag Ano ang himuon pagkatapos sang aksidente sa dalan.

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang rules. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Mylene pasahero sang jeepney. Nabangga ang jeepney sa isa ka pickup kag nabali ang iya butkon. Tungod yara sia sa sulod sang jeepney, sa insurer sang jeepney sia magaclaim. Indi niya kinahanglan pamatud-an nga ang driver sang jeepney ang may kabangdanan sang bangga. Nagpadala sia sang nasulat nga notice upod ang certificate sang doktor sa sulod sang anom ka bulan.

Si Tonyo nagatabok sa dalan sang ginbangga sia sang motorsiklo. Wala sia nagasakay sa bisan ano nga salakyan, gani sa insurer sang motorsiklo sia magaclaim, "the directly offending vehicle". Ang iya mga pamatuod amo ang police report, ang medical report kag ang iya mga resibo sa ospital, nga ginpasa nga may panumpa.

Si Liza naghulat sang walo ka bulan antes nagpadala sang iya notice of claim. Suno sa Section 397, ang notice nga gin-file pagkaligad sang anom ka bulan nagakahulugan nga ang claim "deemed waived". Mahimo nga may claim pa sia para sa damages batok sa driver nga may sala, nga lain nga kaso.

Makig-istorya sa abogado kon ginsikway sang insurer ang imo claim, kon ang kantidad nga gintanyag daw kanubo para sa grabe nga pilas ukon kamatayon, ukon kon ginapapirma ka sang quitclaim. Masiling sang abogado kon sa Insurance Commission ukon sa korte ka dapat magkadto, kag kon paano ang insurance claim nagaangot sa kaso batok sa driver ukon tag-iya. Kon indi ka makabayad sang abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga bulig sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga paagi.