Puwede Bang Gamitin Pa Rin ng Babaeng Kasal ang Maiden Name Niya?

Ang ikatlong opsyon sa article ay ang buong pangalan ng mister na may salitang nagpapakitang asawa niya ang babae, gaya ng "Mrs."

Sa *Remo*, sinabi ng Supreme Court: "the use of the word 'may' in the above provision indicates that the use of the husband's surname by the wife is permissive rather than obligatory." Idinagdag nito na ang babaeng kasal ay "is therefore allowed to use not only any of the three names provided in Article 370, but also her maiden name upon marriage." Sa madaling salita: puwede niyang gamitin ang alinman sa tatlong pangalan sa Article 370, o ang maiden name niya.

Kaya ang babaeng nagngangalang Joan Reyes na ikinasal sa lalaking Cruz ang apelyido ay puwedeng gumamit, halimbawa, ng Joan Reyes Cruz, Joan Cruz, Mrs. (buong pangalan ng mister), o ituloy na lang ang Joan Reyes.

Nagbago na ang patakaran sa passport mula noong *Remo*. Dinesisyunan ang kasong iyon sa ilalim ng lumang Philippine Passport Act of 1996 (Republic Act No. 8239). Sa batas na iyon, sinabi ng Court na ang babaeng kasal na nakagamit na ng apelyido ng mister sa passport ay puwede lang bumalik sa maiden name niya sa apat na kaso: pagkamatay ng mister, divorce, annulment o nullity ng kasal.

Pinawalang-bisa (repealed) na ang Republic Act No. 8239 ng Republic Act No. 11983, ang New Philippine Passport Act. Sakop ng Section 5(f) ng bagong batas ang "a woman who wishes to revert to the use of her maiden name" (babaeng gustong bumalik sa maiden name niya). Pinapayagan ito gamit ang PSA birth certificate, "Provided, That she can only revert to her maiden name once and all her other existing identification cards and pertinent documents shall likewise reflect her maiden name." Ibig sabihin, isang beses lang siya puwedeng bumalik, at dapat maiden name na rin ang nasa lahat ng iba pa niyang ID at dokumento.

Nakalista sa implementing rules (IRR) ng RA 11983 ang mga kaso:

• Pagkamatay ng mister (Section 23.1).
• Annulment, declaration of nullity of marriage, foreign divorce na kinilala ng korte, o divorce sa ilalim ng Presidential Decree No. 1083 na kinilala ng korte (Section 23.2).
• Iba pang dahilan, isang beses lang (Section 23.3). Ang mga dokumento ay PSA-issued na certificate of live birth o report of birth, notarized na affidavit o paliwanag na humihiling ng pagbalik at nagsasabing hindi pa niya nagamit ang opsyong ito dati, at ang pinakabagong passport niya.

Para sa paggamit ng apelyido ng mister sa passport, hinihingi ng Section 5(e) ng RA 11983 ang PSA marriage certificate o report of marriage. Basahin ang Paano kumuha ng PSA marriage certificate at ang passport renewal. Para sa pag-apply sa abroad, basahin ang passport renewal sa abroad.

Passport lang ang sakop ng page na ito. Walang source na nabasa para sa page na ito na nagsasabi kung sinusunod din ng ibang ahensya ang parehong patakarang isang-beses-lang na pagbalik.

Puwede ring piliin ng misis na walang kasalanan na ituloy ang apelyido ng dating mister, maliban kung iba ang desisyon ng korte, o mag-asawang muli siya o ang dating mister niya. Para sa pagkakaiba ng annulment at iba pang kaso, basahin ang Annulment vs nullity vs legal separation. Para sa divorce na nakuha sa abroad, basahin ang foreign divorce recognition.

Binabanggit ng Section 5(f) ng RA 11983 ang legal separation sa mga dahilan para bumalik sa maiden name sa passport, pero hindi ito nakalista sa Section 23.2 ng IRR, at sabi ng Article 372 ng Civil Code na itutuloy ng misis ang pangalang ginamit niya dati. Walang source na nabasa para sa page na ito na nagpapaliwanag kung paano nagtutugma ang mga ito, kaya hindi sinasabi ng page na ito kung puwedeng bumalik sa maiden name ang babaeng legally separated dahil sa ground na iyon.

Mga gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Si Joan. Ikinasal si Joan Reyes kay Karl Cruz. Puwede niyang ituloy ang "Joan Reyes" sa lahat ng records niya. Opsyon, hindi obligasyon, ang paggamit ng apelyido ni Karl (Article 370; *Remo*).

Si Joan, makalipas ang ilang taon. Ilang taong ginamit ni Joan ang "Joan Reyes Cruz" sa passport niya at gusto niyang bumalik sa "Joan Reyes" habang kasal pa. Sa ilalim ng RA 11983 at ng Section 23.3 ng IRR nito, puwede siyang bumalik nang isang beses, gamit ang PSA birth certificate, notarized na affidavit at ang pinakabagong passport niya. Dapat ding maiden name na niya ang nakalagay sa iba pa niyang ID at dokumento.

Si Lina. Namatay ang mister ni Lina. Puwede niyang ituloy ang apelyido nito (Article 373), o bumalik sa maiden name niya sa passport sa ilalim ng Section 23.1 ng IRR.

Kumausap ng abogado kung nakadepende sa kaso sa korte ang pagpapalit ng pangalan mo, gaya ng annulment, declaration of nullity o pagkilala sa foreign divorce, o kung magkakaiba ang pangalan sa mga records mo at kailangan mong ipaayos. Masasabi ng abogado kung anong mga dokumento at aling korte o opisina ang para sa kaso mo.

Kung hindi mo kaya ang abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.