Mapabilin ba sa Minyo nga Babaye ang Iyang Maiden Name?
Mubo nga tubag
Oo. Ang balaod sa Pilipinas wala mag-obligar sa minyo nga babaye nga mogamit sa apelyido sa iyang bana. Ang Article 370 sa Civil Code nag-ingon nga ang minyo nga babaye "may" (mahimong) mogamit niini, ug gipahayag sa Supreme Court sa *Remo v. Secretary of Foreign Affairs* (2010) nga kapilian kini, dili obligasyon. Kung magminyo ang babaye, matod sa Court, dili niya usbon ang iyang ngalan kondili ang iyang civil status lang. Para sa passport, ang New Philippine Passport Act (Republic Act No. 11983) karon nagtugot sa minyo nga babaye nga mobalik sa iyang maiden name kausa.
Unsa ang giingon sa Civil Code?
A married woman may use: (1) Her maiden first name and surname and add her husband’s surname, or (2) Her maiden first name and her husband’s surname, or
Ang ikatulong kapilian sa article mao ang tibuok ngalan sa bana nga may pulong nga nagpakita nga asawa siya niini, sama sa "Mrs."
Sa *Remo*, giingon sa Supreme Court: "the use of the word 'may' in the above provision indicates that the use of the husband's surname by the wife is permissive rather than obligatory." Gidugang niini nga ang minyo nga babaye "is therefore allowed to use not only any of the three names provided in Article 370, but also her maiden name upon marriage."
Busa ang babaye nga ginganlan og Joan Reyes nga naminyo sa lalaki nga Cruz ang apelyido mahimong mogamit, pananglitan, og Joan Reyes Cruz, Joan Cruz, Mrs. (tibuok ngalan sa bana), o mopabilin lang sa Joan Reyes.
Unsa man sa passport?
Nausab ang lagda sa passport sukad sa *Remo*. Gidesisyonan kana nga kaso ubos sa daang Philippine Passport Act of 1996 (Republic Act No. 8239). Ubos niadtong balaora, matod sa Court, ang minyo nga babaye nga nakagamit na sa apelyido sa iyang bana sa passport makabalik lang sa iyang maiden name sa upat ka kaso: kamatayon sa bana, divorce, annulment o nullity of marriage.
Gi-repeal na ang Republic Act No. 8239 sa Republic Act No. 11983, ang New Philippine Passport Act. Ang Section 5(f) sa bag-ong balaod naghisgot sa "a woman who wishes to revert to the use of her maiden name". Gitugotan kini gamit ang PSA birth certificate, "Provided, That she can only revert to her maiden name once and all her other existing identification cards and pertinent documents shall likewise reflect her maiden name."
Ang implementing rules (IRR) sa RA 11983 naglista sa mga kaso:
- Kamatayon sa bana (Section 23.1).
- Annulment, declaration of nullity of marriage, foreign divorce nga giila sa korte, o divorce ubos sa Presidential Decree No. 1083 nga giila sa korte (Section 23.2).
- Ubang rason, kausa ra (Section 23.3). Ang mga dokumento mao ang certificate of live birth o report of birth nga gi-issue sa PSA, notarized nga affidavit o pagpasabot nga naghangyo sa pagbalik ug nag-ingon nga wala pa niya magamit kini nga kapilian kaniadto, ug ang iyang kataposang passport.
Para sa paggamit sa apelyido sa bana sa passport, ang Section 5(e) sa RA 11983 nangayo sa PSA marriage certificate o report of marriage. Tan-awa ang Unsaon pagkuha og PSA marriage certificate ug passport renewal. Para sa aplikasyon sa gawas sa nasud, tan-awa ang passport renewal sa abroad.
Passport ra ang sakop niini nga page. Walay source nga gibasa para niini nga page nga nag-ingon kung ang ubang ahensya mosunod sa samang lagda sa kausa nga pagbalik.
Unsa ang mahitabo sa apelyido human sa annulment?
In case of annulment of marriage, and the wife is the guilty party, she shall resume her maiden name and surname. If she is the innocent spouse, she may resume her maiden name and surname.
Ang inosente nga asawa mahimo usab nga mopili nga mopabilin sa apelyido sa kanhing bana, gawas kung lahi ang desisyon sa korte, o kung naminyo pag-usab siya o ang kanhing bana. Para sa kalainan sa annulment ug ubang mga kaso, tan-awa ang Annulment vs nullity vs legal separation. Para sa divorce nga nakuha sa gawas sa nasud, tan-awa ang foreign divorce recognition.
Unsa man sa legal separation ug pagkabiyuda?
When legal separation has been granted, the wife shall continue using her name and surname employed before the legal separation.
A widow may use the deceased husband’s surname as though he were still living, in accordance with article 370.
Ang Section 5(f) sa RA 11983 naghisgot sa legal separation isip usa sa mga ground sa pagbalik sa passport, pero wala kini ilista sa Section 23.2 sa IRR, ug ang Article 372 sa Civil Code nag-ingon nga ipadayon sa asawa ang ngalan nga iyang gigamit sa wala pa ang legal separation. Walay source nga gibasa para niini nga page nga nagklaro kung giunsa pagtugma niini, busa wala giingon niini nga page kung makabalik ba ang legally separated nga babaye tungod niana nga ground.
Unsaon kini sa tinuod nga kinabuhi?
Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok ang mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Joan. Naminyo si Joan Reyes kang Karl Cruz. Mapabilin niya ang "Joan Reyes" sa tanan niyang record. Kapilian, dili obligasyon, ang paggamit sa apelyido ni Karl (Article 370; *Remo*).
Joan, pipila ka tuig ang milabay. Daghang tuig nga gigamit ni Joan ang "Joan Reyes Cruz" sa iyang passport ug karon gusto niya ibalik ang "Joan Reyes" bisan kasado pa. Ubos sa RA 11983 ug sa Section 23.3 sa IRR niini, makabalik siya kausa, gamit ang iyang PSA birth certificate, notarized nga affidavit ug iyang kataposang passport. Kinahanglan nga ang uban niyang ID ug dokumento magpakita usab sa iyang maiden name.
Lina. Namatay ang bana ni Lina. Mapadayon niya ang paggamit sa apelyido sa bana (Article 373), o mobalik siya sa iyang maiden name sa passport ubos sa Section 23.1 sa IRR.
Kanus-a ka kinahanglan og abogado?
Pakigsulti sa abogado kung ang pag-usab sa imong ngalan nagdepende sa kaso sa korte, sama sa annulment, declaration of nullity o recognition sa foreign divorce, o kung lain-lain ang ngalan sa imong mga record ug kinahanglan kini tul-iron. Masulti sa abogado kung unsang mga dokumento ug unsang korte o opisina ang mo-apply sa imong kaso.
Kung dili nimo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga tabang sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) ug uban pang kapilian.
Kanunay nga pangutana
Obligado ba ang minyo nga babaye nga mogamit sa apelyido sa iyang bana sa Pilipinas?
Dili. Sa Remo v. Secretary of Foreign Affairs (2010), giingon sa Supreme Court nga ang pulong nga 'may' sa Article 370 sa Civil Code naghimo sa paggamit sa apelyido sa bana nga kapilian, dili obligasyon. Mapadayon sa babaye ang paggamit sa iyang maiden name human sa kasal.
Unsa nga mga kapilian sa ngalan ang naa sa minyo nga babaye?
Tulo ang gilista sa Article 370: iyang maiden first name ug apelyido dugangan sa apelyido sa bana; iyang maiden first name ug apelyido sa bana; o ang tibuok ngalan sa bana nga may pulong sama sa 'Mrs.' Sa Remo, giingon sa Court nga mapabilin usab niya ang iyang maiden name.
Makabalik ba ko sa akong maiden name sa passport bisan kasado pa ko?
Ubos sa Republic Act No. 11983 ug sa mga rules niini, ang minyo nga babaye makabalik sa iyang maiden name sa passport tungod sa rason gawas sa kamatayon, annulment, nullity o divorce, pero kausa ra. Kinahanglan nga ang uban niyang ID ug dokumento magpakita usab sa iyang maiden name.
Unsa nga mga dokumento ang kinahanglan aron mobalik sa maiden name sa passport?
Para sa pagbalik nga dili tungod sa kamatayon, annulment, nullity o divorce, ang Section 23.3 sa IRR sa RA 11983 naglista og PSA birth certificate o report of birth, notarized nga affidavit nga naghangyo sa pagbalik ug nag-ingon nga wala pa niya kini mahimo kaniadto, ug ang kataposang passport.
Unsa ang mahitabo sa akong apelyido human sa annulment?
Ang Article 371 sa Civil Code nag-ingon nga ang asawa nga guilty party kinahanglan mobalik sa iyang maiden name. Ang inosente nga asawa mahimong mobalik niini o mopabilin sa apelyido sa kanhing bana, gawas kung lahi ang desisyon sa korte o kung naminyo pag-usab ang usa kanila.
Mapabilin ba sa biyuda ang apelyido sa iyang namatay nga bana?
Oo. Ang Article 373 sa Civil Code nag-ingon nga ang biyuda mahimong mogamit sa apelyido sa iyang namatay nga bana nga daw buhi pa siya.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?