Puwede Bang Iangkas ang Bata sa Motor? RA 10666 Rules at Multa

Ayon sa Section 4 ng Children's Safety on Motorcycles Act of 2015 (RA 10666), bawal magmaneho ng two-wheeled motorcycle na may sakay na bata sa ilang pampublikong kalsada, maliban kung kumpleto ang tatlong kondisyon.

Mga kalsadang sakop. Para sa mga pampublikong kalsada ang rule na ito:

• kung saan maraming sasakyan;
• kung saan siksik ang mabibilis na sasakyan; o
• kung saan may speed limit na higit 60 kph.

Ayon sa implementing rules (IRR), ang "public roads with high volume of vehicles" ay mga kalsadang itinalagang ganoon ng DPWH, MMDA, local government units o iba pang ahensya ng gobyerno. Hindi nakalista sa page na ito kung aling mga kalsada na ang naitalaga, kaya hindi nito masasabi kung aling mga kalye sa lugar mo ang sakop.

Ang tatlong kondisyon. Sa mga kalsadang iyon, puwede lang umangkas ang bata kung:

1. kumportableng naaabot ng paa ng bata ang standard foot peg ng motor;
2. nayayakap at nahahawakan ng mga braso ng bata ang baywang ng rider; at
3. naka-standard protective helmet ang bata ayon sa Motorcycle Helmet Act (RA 10054).

Kahit isang kondisyon lang ang kulang, bawal na ang pag-angkas sa mga kalsadang iyon.

Walang depinisyon ng "child" ang RA 10666 mismo. Nasa IRR nito: ang bata ay "any person below eighteen (18) years of age" (sinumang wala pang 18 taong gulang). Kaya bata pa rin sa batas na ito ang 16 taong gulang na angkas.

Huwag itong ipagkamali sa child car seat law (RA 11229). Sumasaklaw ang batas na iyon sa mga batang 12 taong gulang pababa, at hindi talaga ito para sa motor o tricycle.

Wala. Walang binanggit na edad ang batas. Ang katawan ng bata ang batayan: paa sa foot pegs, braso sa baywang ng rider, at tamang helmet. Bagsak ang maliit na batang hindi abot ang foot pegs, anuman ang edad niya.

Sabi ng Section 5, ang Act ay "shall not apply to cases where the child to be transported requires immediate medical attention" (hindi para sa mga kaso kung saan kailangan ng batang isasakay ng agarang medical attention). Hindi lumalabag sa RA 10666 ang magulang na nagmamadaling isugod sa clinic o ospital gamit ang motor ang anak na may sakit o nasaktan.

Two-wheeled motorcycle lang din ang sakop ng Act. Ayon sa Section 3, ang motorcycle ay motor vehicle na may dalawang gulong at isa o dalawang upuan.

Itinakda ng Section 6 ng RA 10666 ang mga parusang ito para sa nagmamaneho ng motor na lumabag sa Section 4:

Kung may nasaktan o namatay. Dagdag ng Section 8 ang isang taong pagkakakulong para sa rider o operator kung, dahil sa paglabag, may namatay o may serious o less serious injuries na tinamo ang bata o sinumang ibang tao. Hiwalay pa ito sa mga parusa sa ilalim ng Revised Penal Code.

Puwede bang magbago ang halaga? Pinapayagan ng Section 7 ang LTO na itaas o i-adjust ang multa isang beses kada tatlong taon, nang hindi lalampas sa 20%, pagkatapos ng public consultation at pag-aaral. Ang mga halaga sa page na ito ay ang nakasulat sa Act.

Nakalista ang paglabag na ito sa IRR ng Republic Act No. 10930, na nagtatag ng LTO point system. Sa demerit schedule nito, light ang unang offense (1 point), less grave ang pangalawa (3 points), at grave ang pangatlo at mga susunod pa (5 points). Basahin ang LTO demerit points para malaman kung ano ang nangyayari kapag naipon ang points.

Sabi ng IRR ng RA 10666:

• puwedeng parahin ng LTO law enforcement officer ang two-wheeled motorcycle na may sakay na bata sa mga kalsadang sakop (Section 5);
• kapag legal na hiningi, dapat isuko ng rider ang kanyang driver's license at ipakita ang Certificate of Registration (CR) at kasalukuyang Official Receipt (OR) ng motor (Section 6);
• dedesisyunan ang apprehension ayon sa LTO rules (Section 7).

Pinapayagan din ng Act ang LTO na i-deputize ang PNP, MMDA at local governments para ipatupad ito (Section 9). Para kontrahin ang ticket, basahin ang paano i-contest ang traffic ticket.

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang rules. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Liza. Iniangkas ni Liza ang 9 na taong gulang niyang anak sa isang national highway na may speed limit na 60+ kph. May tamang helmet ang bata at nakahawak sa baywang niya, pero nakalawit ang mga paa nito sa ibabaw ng foot pegs. Kulang ang isang kondisyon, kaya bawal ang pag-angkas doon. Sa unang offense, ₱3,000 ang multa niya.

Tonyo. Inaapoy ng lagnat ang anak na babae ni Tonyo isang gabi, at motor lang ang sasakyan nila sa bahay. Isinugod niya ito sa ospital. Sakop ito ng Section 5: kailangan ng bata ng agarang medical attention, kaya hindi sakop ng RA 10666 ang biyaheng ito.

Bea. 16 taong gulang si Bea at umaangkas sa tatay niya sa isang matrapik na kalsada sa lungsod. Bata pa rin siya ayon sa IRR (wala pang 18). Madali niyang naaabot ang foot pegs at nahahawakan ang baywang ng tatay niya, at naka-helmet siya na may PS mark. Kumpleto ang tatlong kondisyon, kaya pinapayagan ang pag-angkas.

Nonoy. Tatlong beses nang nahuli si Nonoy na angkas ang batang pamangkin sa highway nang walang helmet. Sa pangatlong offense, nagbayad siya ng ₱10,000 at suspendido ang lisensya niya nang isang buwan. Kapag naulit pa, awtomatikong revoked ang lisensya niya.

Ang ticket ay puwedeng bayaran o i-contest sa ahensyang naglabas nito. Kumuha ng legal advice kung suspendido o revoked ang lisensya mo, kung sa tingin mo ay hindi sakop na kalsada ang dinaanan mo, o kung may nasaktan o namatay. Sa mga ganitong kaso, posible ang criminal case at claim for damages (paghingi ng danyos).

Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas.