Puede Bala Magsakay ang Bata sa Motorsiklo? RA 10666 Rules kag Multa

Ang Section 4 sang Children's Safety on Motorcycles Act of 2015 (RA 10666) nagasiling nga ilegal ang pagdrive sang motorsiklo nga duha ang ligid nga may bata nga sakay sa pila ka public roads, luwas kon kompleto ang tatlo ka kondisyon.

Ang mga dalan nga sakop. Ginaaplikar ang rule sa public roads:

• nga madamo ang salakyan;
• nga madamo ang madasig nga salakyan; ukon
• nga may speed limit nga sobra sa 60 kph.

Siling sang implementing rules (IRR), ang "public roads with high volume of vehicles" amo ang mga dalan nga gindeklara nga amo sina sang DPWH, MMDA, local government units ukon iban pa nga ahensya sang gobyerno. Wala ginalista sining pahina kon diin nga mga dalan ang gindeklara, gani indi namon masiling kon diin nga kalye sa inyo lugar ang sakop.

Ang tatlo ka kondisyon. Sa sina nga mga dalan, puede lang magsakay ang bata kon:

1. komportable nga kaabot ang tiil sang bata sa standard nga foot peg sang motorsiklo;
2. kaabot ang butkon sang bata palibot sa hawak sang rider kag kakapyot sini; kag
3. may suksok ang bata nga standard nga protective helmet suno sa Motorcycle Helmet Act (RA 10054).

Kon bisan isa lang ka kondisyon ang kulang, ginadumilian ang pagsakay sa sina nga mga dalan.

Wala ginpaathag sang RA 10666 mismo kon sin-o ang "child". Ang IRR ang nagpaathag: ang bata amo ang "any person below eighteen (18) years of age". Gani ang 16 anyos nga back rider bata pa gihapon suno sa sini nga layi.

Lain ini sa child car seat law (RA 11229). Ina nga layi para sa mga bata nga 12 anyos kag pakadalom, kag indi gid ini ginaaplikar sa motorsiklo ukon tricycle.

Wala. Wala sang edad nga ginbutang ang layi. Ang lawas sang bata ang ginatan-aw: tiil sa foot pegs, butkon sa hawak sang rider, kag husto nga helmet. Ang gamay nga bata nga indi kaabot sa foot pegs indi pasar, bisan pila pa ang iya edad.

Siling sang Section 5, ang Act "shall not apply to cases where the child to be transported requires immediate medical attention." Ang ginikanan nga nagadali-dali sa pagdala sang masakiton ukon napilasan nga bata sa klinika ukon ospital paagi sa motorsiklo wala nagalapas sa RA 10666.

Para lang man sa motorsiklo nga duha ang ligid ang Act. Ginapaathag sang Section 3 ang motorcycle bilang motor vehicle nga duha ang ligid kag may isa ukon duha ka lingkuranan.

Ang Section 6 sang RA 10666 nagabutang sining mga silot para sa tawo nga nagdrive sang motorsiklo nga nagalapas sa Section 4:

Kon may napilasan ukon napatay. Ang Section 8 nagadugang sang isa ka tuig nga pagkapriso para sa rider ukon operator kon, tungod sang paglapas, may napatay ukon may serious ukon less serious nga pilas ang bata ukon bisan sin-o nga iban. Dugang pa ini sa mga silot sa Revised Penal Code.

Puede bala magbag-o ang mga kantidad? Ginatugutan sang Section 7 ang LTO nga patas-an ukon i-adjust ang mga multa isa ka beses kada tatlo ka tuig, indi sobra sa 20%, pagkatapos sang public consultation kag pagtuon. Ang mga kantidad sa sini nga pahina amo ang nasulat sa Act.

Ang IRR sang Republic Act No. 10930, nga nagahimo sang point system sang LTO, nagalista sini nga violation. Sa iya demerit schedule, ang una nga sala light (1 point), ang ikaduha less grave (3 points), kag ang ikatlo kag masunod pa grave (5 points). Tan-awa ang LTO demerit points para mahibal-an kon ano ang matabo kon magdamo ang points.

Siling sang IRR sang RA 10666:

• puede pundohon sang LTO law enforcement officer ang motorsiklo nga duha ang ligid nga may bata nga sakay sa mga dalan nga sakop (Section 5);
• kon ginpangayo suno sa layi, dapat itugyan sang rider ang iya driver's license kag ipakita ang Certificate of Registration (CR) kag ang current nga Official Receipt (OR) sang motorsiklo (Section 6);
• ang apprehension ginadesisyunan suno sa rules sang LTO (Section 7).

Ginatugutan man sang Act ang LTO nga mag-deputize sang PNP, MMDA kag mga lokal nga gobyerno para ipatuman ini (Section 9). Para kontrahon ang ticket, tan-awa ang paano i-contest ang traffic ticket.

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang rules. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Liza. Ginsakay ni Liza ang iya 9 anyos nga bata nga lalaki sa national highway nga may 60+ kph nga speed limit. May suksok sia nga husto nga helmet kag nagakapyot sa hawak ni Liza, pero nagabitay ang iya tiil sa ibabaw sang foot pegs. May isa ka kondisyon nga kulang, gani ginadumilian ang pagsakay didto. Sa una nga sala, ₱3,000 ang iya multa.

Tonyo. Ang bata nga babayi ni Tonyo nagalagnat sing mabaskog sa gab-i, kag ang iya motorsiklo lang ang salakyan sa balay. Gindali-dali niya ini sa ospital. Ginaaplikar ang Section 5: ang bata nagakinahanglan sang dali-dali nga medical attention, gani indi ginaaplikar ang RA 10666 sa sini nga biyahe.

Bea. Si Bea 16 anyos kag nagasakay sa likod sang iya amay sa matrapiko nga dalan sa siudad. Bata pa sia suno sa IRR (nubo sa 18). Kaabot sia sing mahapos sa foot pegs kag nagakapyot sa hawak sang iya amay, kag may suksok sia nga helmet nga may PS mark. Kompleto ang tatlo ka kondisyon, gani ginatugutan ang pagsakay.

Nonoy. Tatlo na ka beses nadakpan si Nonoy upod ang iya gamay nga hinablos sa highway nga wala sang helmet. Sa ikatlo nga sala, nagbayad sia sang ₱10,000 kag ginsuspend ang iya lisensya sang isa ka bulan. Kon matabo pa liwat, automatic nga bawion ang iya lisensya.

Ang ticket puede bayaran ukon i-contest sa ahensya nga naghatag sini. Mangayo sang legal nga laygay kon ginsuspend ukon ginbawi ang imo lisensya, kon sa banta mo indi sakop ang dalan, ukon kon may napilasan ukon napatay. Sa sina nga mga kaso, puede ang criminal case kag claim para sa damages (bayad sa kasamaran).

Kon indi ka makabayad sang abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga bulig sa Pilipinas.