Mabalin Kadi nga Aglugan ti Ubing iti Motorsiklo? RA 10666 ken Multa

Kuna ti Section 4 ti Children's Safety on Motorcycles Act of 2015 (RA 10666) a maiparit ti agmaneho iti dua ti pilidna a motorsiklo nga adda nakalugan nga ubing kadagiti dadduma a public road, malaksid no matungpal amin ti tallo a kondision.

Dagiti kalsada a karaman. Agaplikar ti alagaden kadagiti public road:

• nga adu unay ti lugan;
• nga adu dagiti napardas a lugan; wenno
• nga addaan iti speed limit a nangatngato ngem 60 kph.

Kuna ti implementing rules (IRR) a ti "public roads with high volume of vehicles" ket dagiti kalsada nga inkeddeng kas kasta ti DPWH, MMDA, dagiti local government unit wenno sabali pay nga ahensia ti gobierno. Saan nga ilista daytoy a panid no ania dagiti kalsada ti naikeddengen, isu a saannaka a maibaga no ania dagiti kalsada iti lugarmo ti karaman.

Ti tallo a kondision. Kadagidiay a kalsada, mabalin laeng nga aglugan ti ubing no:

1. nalaka a dumanon dagiti saka ti ubing iti standard a foot peg ti motorsiklo;
2. maiyarakup dagiti takkiag ti ubing ken maiggamanna ti siket ti driver; ken
3. agus-usar ti ubing iti standard a protective helmet a maitunos iti Motorcycle Helmet Act (RA 10054).

No uray maysa laeng a kondision ti kurang, maiparit ti panaglugan kadagidiay a kalsada.

Saan nga ibaga ti mismo a RA 10666 no ania ti "child". Ti IRR-na ti mangibaga: ti ubing ket "any person below eighteen (18) years of age", kayatna a sawen, siasinoman nga agtawen iti nababbaba ngem 18. Isu a ti 16 ti tawenna a nakalugan iti likod ket ubing pay laeng iti sidong daytoy a linteg.

Saanmo a pagbalbaliken daytoy ken ti child car seat law (RA 11229). Para kadagiti ubbing nga agtawen iti 12 ken nababbaba dayta a linteg, ket saan nga agaplikar dayta kadagiti motorsiklo wenno tricycle.

Awan. Awan ti edad a nadakamat iti linteg. Ti bagi ti ubing ketdi ti usarenna: saka iti foot peg, takkiag iti siket ti driver, ken umiso a helmet. Ti bassit nga ubing a saan a dumanon iti foot peg ket saan a pumasa, uray ania ti edadna.

Kuna ti Section 5 a ti Act "shall not apply to cases where the child to be transported requires immediate medical attention", kayatna a sawen, saan nga agaplikar no agkasapulan ti ubing iti dagus a medical attention. Ti nagannak a mangdardaras a mangitugot iti masakit wenno nadangran nga ubing iti klinika wenno ospital babaen ti motorsiklo ket saan a lumablabsing iti RA 10666.

Para laeng met kadagiti dua ti pilidna a motorsiklo ti Act. Kuna ti Section 3 a ti motorsiklo ket motor vehicle a dua ti pilidna nga addaan iti maysa wenno dua a pagtugawan.

Ikeddeng ti Section 6 ti RA 10666 dagitoy a dusa para iti tao nga agmaneho iti motorsiklo a lumabsing iti Section 4:

No adda nadangran wenno natay. Inayon ti Section 8 ti maysa a tawen a pannakaibalud para iti driver wenno operator no, gapu iti labsing, adda natay wenno adda serious wenno less serious injuries iti ubing wenno iti sabali a tao. Daytoy ket malaksid pay kadagiti dusa iti sidong ti Revised Penal Code.

Mabalin kadi a mabaliwan dagiti gatad? Palubosan ti Section 7 ti LTO a mangpangato wenno mangbaliw kadagiti multa iti maminsan iti kada tallo a tawen, saan a nasurok ngem 20%, kalpasan ti public consultation ken panagadal. Dagiti gatad iti daytoy a panid ket dagiti naisurat iti Act.

Ilista ti IRR ti Republic Act No. 10930, a nangaramid iti point system ti LTO, daytoy a labsing. Iti demerit schedule-na, ti umuna a labsing ket light (1 point), ti maikadua ket less grave (3 points), ket ti maikatlo ken dagiti sumaruno ket grave (5 points). Kitaem ti LTO demerit points no ania ti mapasamak no agurnong dagiti points.

Kuna ti IRR ti RA 10666:

• mabalin a pasardengen ti LTO law enforcement officer ti dua ti pilidna a motorsiklo nga adda nakalugan nga ubing kadagiti karaman a kalsada (Section 5);
• no kiddawen a maitunos iti linteg, masapul nga iyawat ti driver ti driver's license-na ken ipakitana ti Certificate of Registration (CR) ken agdama nga Official Receipt (OR) ti motorsiklo (Section 6);
• madesisionan ti pannakatiliw a maitunos kadagiti alagaden ti LTO (Section 7).

Palubosan met ti Act ti LTO a mang-deputize iti PNP, MMDA ken kadagiti local government tapno ipatungpalda dayta (Section 9). Tapno kontraen ti ticket, kitaem ti kasano ti panang-contest iti traffic ticket.

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Liza. Itugot ni Liza ti 9 ti tawenna nga anakna iti national highway nga addaan iti 60+ kph a speed limit. Adda umiso a helmetna ken iggamanna ti siket ni Liza, ngem saan a dumanon dagiti sakana iti foot peg. Kurang ti maysa a kondision, isu a maiparit ti panaglugan sadiay. Iti umuna a labsing, ₱3,000 a multa ti sanguenna.

Tonyo. Nangato ti gurigor ti anak ni Tonyo iti rabii, ket ti laeng lugan iti balay ket ti motorsiklona. Dardarasenna nga itugot ti anakna iti ospital. Agaplikar ti Section 5: agkasapulan ti ubing iti dagus a medical attention, isu a saan nga agaplikar ti RA 10666 iti daytoy a biahe.

Bea. 16 ti tawen ni Bea ket aglugan iti likod ni tatangna iti nadagsen ti traffic a kalsada iti siudad. Ubing pay laeng isuna iti sidong ti IRR (nababbaba ngem 18). Nalaka a dumanon dagiti sakana iti foot peg ken iggamanna ti siket ni tatangna, ken agus-usar iti helmet nga addaan iti PS mark. Natungpal amin ti tallo a kondision, isu a mabalin ti panaglugan.

Nonoy. Mamitlon a natiliw ni Nonoy nga awan ti helmet ti ubing a kaanakanna iti highway. Iti maikatlo a labsing, agbayad iti ₱10,000 ket ma-suspend ti lisensiana iti maysa a bulan. No maulit pay, automatiko a ma-revoke ti lisensiana.

Ti ticket ket mabalin a bayadan wenno i-contest iti ahensia a nangted iti dayta. Agpabalakadka iti abogado no na-suspend wenno na-revoke ti lisensiam, no patiem a saan a karaman a kalsada ti nakatiliwan kenka, wenno no adda nadangran wenno natay. Iti kasta a kaso, mabalin ti criminal case ken claim for damages (panangkiddaw iti bayad iti danyos).

No saanmo a kaya ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a tulong legal iti Pilipinas.