Ano ang Family Home sa Family Code?

Sa madaling salita: ang family home, na itinatag ng mag-asawa o ng walang asawang head of a family, ay ang bahay na tinitirhan nila at ng kanilang pamilya, at ang lupang kinatatayuan nito.

Tingnan ang Article 152 para sa buong paliwanag.

Sabi ng Article 153, itinuturing na family home ang bahay at lupa "from the time it is occupied as a family residence", ibig sabihin, mula nang tirhan ito bilang tahanan ng pamilya, at nananatili itong family home hangga't may beneficiary na aktuwal na nakatira doon. Sa Ramos v. Pangilinan (2010), sinabi ng Supreme Court na ang mga family home na itinayo matapos magkabisa ang Family Code noong August 3, 1988 ay itinatag by operation of law. Idinagdag nito na ang paghingi ng exemption ay "must be set up and proved", ibig sabihin, dapat itong i-claim at patunayan.

Dapat nakatayo ang bahay sa ari-ariang pag-aari ng mga nagtatag nito. Sa Cabang v. Basay (2009), hindi family home ang mga bahay na itinayo sa lupang pag-aari ng kabilang partido.

Sa madaling salita: hindi puwedeng i-execute, ipabenta o i-attach ang family home, maliban sa hindi nabayarang buwis, utang bago naitatag ang family home, at utang na may mortgage sa bahay bago man o pagkatapos itong maitatag.

Sakop ng ikaapat na exception ang mga utang sa mga trabahador, builder, materialmen at iba pang nagtrabaho o nag-supply ng materyales para sa bahay. Tingnan ang Article 155.

Oo. Sabi ng Article 157, ang aktuwal na halaga ng family home, noong itinatag ito, ay hindi puwedeng lumampas sa tatlong daang libong piso sa urban areas at dalawang daang libong piso sa rural areas, "or such amounts as may hereafter be fixed by law", o mga halagang itatakda pa ng batas. Sa Eulogio v. Bell (2015), ginamit ng Supreme Court ang mga limit na ito at ipinaliwanag na ang creditor na gustong ipabenta ang bahay sa ilalim ng Article 160 ay dapat magpatunay na tumaas ang halaga nito dahil sa voluntary improvements at lumampas na ngayon sa maximum.

Ayon sa Article 154, ang mga beneficiary ay ang mag-asawa o ang walang asawang head of the family, at ang kanilang mga magulang, ascendants, descendants, kapatid na nakatira sa bahay at umaasa sa head of the family para sa legal support. Sa Patricio v. Dario III (2006), hindi beneficiary ang apong nakatira sa bahay dahil sa tatay niya nanggagaling ang support niya, hindi sa lola niya. Ayon sa Article 159, nananatili ang family home kahit mamatay ang isa o parehong mag-asawa o ang walang asawang head of the family, sa loob ng sampung taon o hangga't may menor de edad na beneficiary.

Gawa-gawang halimbawa: Itinayo nina Vic at Wena ang bahay nila sa sarili nilang lote noong 2005 at doon sila nakatira kasama ang mga anak nila. Naging family home ito nang tirhan nila. Ang creditor na may court judgment para sa personal loan na kinuha noong 2015 ay karaniwang hindi puwedeng magpabenta nito, maliban kung mapatunayan ang mga kondisyon ng Article 160. Pero kung naka-mortgage ang bahay sa bangko at tumigil sila sa pagbabayad, puwedeng mag-foreclose ang bangko, dahil exception sa Article 155 ang utang na may mortgage sa bahay.

Para sa iba pa, basahin ang Puwede bang kunin ang family home? at ang topic tungkol sa utang at paniningil.