Ano ang Barangay Protection Order (BPO)?

Dalawa lang. Sabi ng Section 14, inuutusan ng BPO ang nanakit na tumigil sa mga gawaing nasa Section 5(a) at (b) ng batas:

• pananakit nang pisikal sa babae o sa anak niya; at
• pagbabantang sasaktan nang pisikal ang babae o ang anak niya.

Ang mas malawak na utos, gaya ng pagpapaalis sa respondent sa bahay, custody o sustento, ay sa korte lang galing, sa pamamagitan ng Temporary o Permanent Protection Order. Basahin ang BPO vs TPO vs PPO.

• Saan: sa barangay, ayon sa venue rules ng Section 409 ng Local Government Code (RA 9262, Section 10). Itinuturo ng Section 409 ang barangay kung saan nakatira ang dalawang panig, o kung magkaibang barangay sila sa iisang lungsod o bayan, ang barangay kung saan nakatira ang respondent.
• Sino: ang Punong Barangay, o sinumang available na Barangay Kagawad kung wala ang Punong Barangay (Section 14).
• Kailan: sa araw ng pag-file, matapos ang ex parte determination (pagsusuri batay sa panig lang ng nag-apply) kung may batayan ang application. Hindi muna pinakikinggan ang respondent.
• Pagbibigay ng kopya: pagkatapos itong i-issue, dapat personal na iabot ng Punong Barangay o Kagawad ang kopya sa respondent, o ipagawa ito sa isang barangay official.

Puwedeng samahan ang nag-apply ng isang non-lawyer advocate sa harap ng Punong Barangay. Ipinagbabawal ng Section 33 sa mga barangay official na pilitin ang nag-apply na makipag-areglo o iurong ang mga hiniling niya, at hindi ginagamit sa mga kasong ito ang karaniwang mediation at conciliation ng barangay.

Sa Garcia v. Drilon (2013), kinatigan ng Supreme Court ang kapangyarihang ito. Sabi nito, ang BPO ay "merely orders the perpetrator to desist" sa dalawang gawaing ito, kaya ang tungkulin ng Punong Barangay ay "purely executive in nature".

Ayon sa Section 21, ang complaint para sa paglabag sa BPO ay direktang dinadala sa municipal, metropolitan o municipal circuit trial court na may hurisdiksyon sa barangay na nag-issue nito. Ang parusa ay 30 araw na pagkakakulong, bukod pa sa ibang criminal o civil case.

Gawa-gawang halimbawa: Isang gabi, sinampal si Joy ng live-in partner niyang si Mark at binantaang sasaktan ulit. Pumunta si Joy sa Punong Barangay ng barangay kung saan siya nakatira. Nag-issue ang Punong Barangay ng BPO sa araw ding iyon nang hindi muna pinakikinggan si Mark, at ipinaabot ito sa kanya. May bisa ito nang 15 araw. Bago ito matapos, puwede ring humingi si Joy ng Temporary Protection Order sa korte.

Para sa buong hakbang ng pag-file ng complaint, basahin ang Paano mag-file ng VAWC case. Para sa leave sa trabaho ng mga biktima, basahin ang VAWC leave.