Article 1174 ti Civil Code: Fortuitous event
Status: Adda pay bilegna
Ania ti kuna ti Article 1174?
Ti opisial a testo ti linteg ket iti English.
Except in cases expressly specified by the law, or when it is otherwise declared by stipulation, or when the nature of the obligation requires the assumption of risk, no person shall be responsible for those events which could not be foreseen, or which, though foreseen, were inevitable.
Ania ti kayatna a sawen iti nalaka a sasao?
Kuna ti Article 1174 ti Civil Code a, kas pagannurotan, awan ti responsable kadagiti pasamak a saan a mapakpakadaan, wenno napakpakadaan ngem saan a maliklikan. Maawagan dagitoy iti fortuitous event, wenno force majeure. Adda tallo nga eksepsion: no sabali ti kuna ti maysa a linteg, no sabali ti kuna ti kontrata, ken no ti kita ti obligasion ket kayatna a sawen a sinagudayen ti tao ti peggad.
Kasano nga agandar daytoy iti pudno a biag?
Nalayus ti bodega ni Rina gapu iti bagyo
Aglaklako ni Rina iti bagas ket masapul nga iyawatna ti naituding a grupo ti sako inton sumaruno a lawas. Naipatakder ken naaywanan ti bodegana iti kadawyan nga annad, ngem adda napigsa a bagyo a nangpalayus iti dayta ken nangdadael kadagiti sako sakbay ti petsa ti panangiyawat. Malaksid no kuna ti kontrata a isu ti mangsagaba iti peggad, mabalin nga usarenna ti Article 1174 ken Article 1262, ket masapul a paneknekanna ti pasamak ken nga awan ti biddutna.
Naladawen ni Rina
Isu met laeng a bagyo, ngem rumbeng koma nga inyawat ni Rina dagiti sako iti maysa a bulan a nasaksakbay ket saanna nga inaramid. Ti Article 1262 ket mangpalpas laeng iti obligasion no napasamak ti pannakapukaw "before he has incurred in delay". Saan a mabalin nga usaren ni Rina ti bagyo tapno makalisi.
Ti kontrata ti nangiyalis iti peggad
Kuna ti kontrata ni Rina a responsable isuna "even for fortuitous events". Iti sidong ti Article 1174 ken Article 1262, saan a mangwayawaya kenkuana ti bagyo, ket responsable isuna iti damages.
Inaramid laeng dagitoy a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar ti pagannurotan. Saan a balakad dagitoy para iti aniaman a pudno a kaso.
Ania ti kayatna a sawen iti praktika?
- Ti korte ti mangikeddeng, segun kadagiti pasamak, no maibilang a fortuitous event ti maysa a bagyo, layus wenno sabali a pasamak. Saan nga ibaga daytoy a panid nga adda nanaganan a pasamak a maibilang.
- Ti clause iti kontrata maipapan iti "force majeure" wenno no siasino ti mangsagaba iti peggad ket mabalin a mangbaliw iti kadawyan a pagannurotan, gapu ta ipalubos ti Article 1174 ti responsabilidad "when it is otherwise declared by stipulation".
- Ti damages para iti dangran a gapu iti biddut wenno kinaliway iti ruar ti kontrata ket sakupen ti Article 2176 maipapan iti quasi-delict.
- Para iti libre wenno nalaka a tulong legal, kitaen ti sadino ti pakasarakan ti tulong legal.
- Para iti giya a saludsod ken sungbat, kitaen ti force majeure: no kaano a saanka a responsable iti panagladaw wenno pannakapukaw. Nailawlawag ti termino mismo iti fortuitous event.
Ania ti kuna ti Article 1174?
Except in cases expressly specified by the law, or when it is otherwise declared by stipulation, or when the nature of the obligation requires the assumption of risk, no person shall be responsible for those events which could not be foreseen, or which, though foreseen, were inevitable.
Iti nalaka a pannakaawat:
- Ti pagannurotan: saan a responsable ti tao iti pasamak a saan a mapakpakadaan, wenno mapakpakadaan ngem saan a maliklikan.
- Eksepsion 1: adda linteg a nalawag a mangibilang latta a responsable ti tao.
- Eksepsion 2: kuna ti kontrata a responsable latta ti tao.
- Eksepsion 3: gapu iti kita ti obligasion, sinagudayen ti tao ti peggad.
Ania ti masapul a maipakita tapno mausar ti fortuitous event?
Iti Sicam v. Jorge (2007), inlista ti Supreme Court ti uppat nga elemento a masapul nga adda amin:
- Ti gapu ti pasamak, wenno ti pannakaawan ti panangtungpal, ket saan nga aggapu iti pagayatan ti tao.
- Saan a mabalin a mapakpakadaan ti pasamak wenno, no mapakpakadaan, saan a mabalin a maliklikan.
- Gapu iti pasamak, saan a mabalin a tungpalen ti nakautang ti obligasion iti kadawyan a wagas.
- Saan a nakiraman ti obligor iti panangpakaro iti dangran wenno pannakapukaw.
Innayon ti Korte a ti pammaneknek ti fortuitous event ket adda iti tao a mangus-usar iti dayta, ken masapul nga awan ti kinaliway (negligence) wenno dakes a tignay dayta a tao a mabalin a nakagapuan ti pannakapukaw.
Fortuitous event kadi ti robbery wenno panagtakaw?
Saan no isu laeng. Iti Sicam, natakaw dagiti alahas a naitalimeng iti pawnshop idi na-robbery dayta. Kinuna ti Korte: "Robbery per se, just like carnapping, is not a fortuitous event." Naikeddeng a responsable ti pawnshop iti pannakapukaw; ipakita dagiti pasamak a nakalukat ti vault-na idi tiempo ti robbery.
Ania ti mapasamak iti obligasion nga agited iti naituding a banag?
Iyaplikar ti Article 1262 ti pagannurotan iti pannakapukaw ti naituding a banag:
An obligation which consists in the delivery of a determinate thing shall be extinguished if it should be lost or destroyed without the fault of the debtor, and before he has incurred in delay.
Isu nga malpas laeng ti obligasion no napasamak ti pannakapukaw nga awan ti biddut ti nakautang ken sakbay a naladawen ti nakautang. Inayon ti maikadua a paragrapo a no ti linteg wenno ti kontrata ket mangibilang a responsable ti obligor uray iti fortuitous event, saan a malpas ti obligasion gapu iti pannakapukaw ket agbayad ti obligor iti damages. Kasta met no ti kita ti obligasion ket kasapulanna a sagudayen ti peggad.
Ania a desision ti Supreme Court ti mainaig?
Kadawyan a saludsod
Ania ti fortuitous event?
Iti sidong ti Article 1174, pasamak dayta a saan a mapakpakadaan, wenno mapakpakadaan ngem saan a maliklikan. Maawagan met iti force majeure wenno caso fortuito.
Kaano a saan a mabalin a pagpambar ti fortuitous event?
Adda tallo nga eksepsion nga inlista ti Article 1174: no nalawag a kasta ti kuna ti linteg, no sabali ti kuna ti kontrata, ken no ti kita ti obligasion ket kasapulanna a sagudayen ti tao ti peggad (assumption of risk).
Siasino ti masapul a mangpaneknek iti fortuitous event?
Ti tao a mangus-usar iti dayta. Iti Sicam v. Jorge (2007), kinuna ti Supreme Court nga ti pammaneknek a ti pannakapukaw ket gapu iti fortuitous event ket adda iti tao a mangibagbaga iti dayta.
Fortuitous event kadi ti robbery?
Saan no isu laeng. Iti Sicam v. Jorge (2007), kinuna ti Korte a ti robbery per se, kas iti carnapping, ket saan a fortuitous event, ket inkeddengna a responsable ti pawnshop kadagiti alahas a naitalimeng a natakaw iti robbery.
Mawayawayaan kadi ti nakautang a naladawen gapu iti fortuitous event?
Saan iti sidong ti Article 1262. Kunana a malpas ti obligasion nga agited iti naituding a banag no mapukaw ti banag nga awan ti biddut ti nakautang ken sakbay a naladaw (delay) isuna.
Mabalin kadi nga iti kontrata, responsable ti maysa a partido uray iti fortuitous event?
Wen. Ipalubos dayta ti Article 1174 no naikabil iti katulagan (stipulation), ket kuna ti Article 1262 nga iti kasta a kaso, saan a malpas ti obligasion uray mapukaw ti banag ken masapul nga agbayad ti obligor iti damages.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?