Safe Spaces Act: Catcalling kag Harassment sa Dalan
Dasig nga sabat
Huo, ginasilutan sang layi ang catcalling. Ginakubierto sang Safe Spaces Act (Republic Act No. 11313) ang indi gusto nga sexual nga hambal kag buhat sa dalan kag sa publiko nga lugar, lakip ang catcalling, wolf-whistling, sexist nga insulto kag pirme nga komentaryo sa itsura sang tawo. Sa una nga sala sang sini nga klase, ang silot multa nga ₱1,000 kag 12 ka oras nga community service upod ang Gender Sensitivity Seminar. Nagataas ang silot kon ginausab ang sala kag sa mga buhat pareho sang groping (paghapuhap sa lawas) ukon stalking.
Ano ang catcalling suno sa Safe Spaces Act?
Ginhulagway sang Section 3(a) ang catcalling bilang "unwanted remarks directed towards a person, commonly done in the form of wolf-whistling and misogynistic, transphobic, homophobic, and sexist slurs", buot silingon, indi gusto nga hambal sa isa ka tawo, nga kasagaran sa porma sang wolf-whistling kag mga insulto nga misogynistic, transphobic, homophobic kag sexist.
Ginbutang sang Section 4 ang kasagaran nga patakaran: ang gender-based streets and public spaces sexual harassment ginahimo "through any unwanted and uninvited sexual actions or remarks against any person regardless of the motive for committing such action or remarks" (paagi sa bisan ano nga indi gusto kag indi ginpangayo nga sexual nga buhat ukon hambal kontra sa bisan sin-o, bisan ano pa ang motibo). Ang biktima puede bisan sin-o, sa bisan ano nga gender.
Diin nagaaplikar ang layi?
Ginlista sang Section 3(g) ang mga publiko nga lugar: "streets and alleys, public parks, schools, buildings, malls, bars, restaurants, transportation terminals, public markets, spaces used as evacuation centers, government offices, public utility vehicles as well as private vehicles covered by app-based transport network services", buot silingon, mga dalan kag eskinita, parke, eskwelahan, building, mall, bar, restawran, terminal, merkado, evacuation center, opisina sang gobyerno, public utility vehicle kag mga pribado nga salakyan sang app-based nga transport, kag mga lugar sang kalingawan pareho sang sinehan, teatro kag spa.
May hiwalay man nga mga kapitulo ang Act parte sa online harassment, sa workplace kag sa eskwelahan. Para sa harassment sa trabaho, tan-awa ang Sexual harassment sa trabaho.
Ano ang mga silot?
Ginbahin sang Section 11 ang mga buhat sa tatlo ka lebel. Nagataas ang silot sa tagsa ka liwat nga sala.
| Lebel | Mga halimbawa sang buhat sa layi | Una nga sala | Ikaduha nga sala | Ikatlo nga sala |
|---|---|---|---|---|
| Section 11(a) | pagmura, wolf-whistling, catcalling, malaw-ay kag intrusive nga pagtulok, pagyaguta, indi gusto nga imbitasyon, sexist, homophobic ukon transphobic nga insulto, pirme nga indi gusto nga komentaryo sa itsura, wala untat nga pagpangayo sang ngalan, number, social media ukon destinasyon, pirme nga sexual nga joke | multa nga ₱1,000 kag 12 ka oras nga community service, lakip ang Gender Sensitivity Seminar | arresto menor (6 tubtob 10 ka adlaw) ukon multa nga ₱3,000 | arresto menor (11 tubtob 30 ka adlaw) kag multa nga ₱10,000 |
| Section 11(b) | makahuluya nga senyas sang lawas, pagpakita sang private parts, public masturbation, groping kag kapareho nga malaw-ay nga buhat nga nagapanubo, nagaharass, nagapahog ukon nagapahadlok | multa nga ₱10,000 kag 12 ka oras nga community service, lakip ang Gender Sensitivity Seminar | arresto menor (11 tubtob 30 ka adlaw) ukon multa nga ₱15,000 | arresto mayor (1 ka bulan kag 1 ka adlaw tubtob 6 ka bulan) kag multa nga ₱20,000 |
| Section 11(c) | stalking; bisan ano nga buhat sa (a) ukon (b) nga may paghikap, pagkurot ukon pagsagi sa lawas; ukon bisan ano nga amo sini nga paghikap sa lawas bisan wala sang sina nga mga buhat | arresto menor (11 tubtob 30 ka adlaw) ukon multa nga ₱30,000, upod ang Gender Sensitivity Seminar | arresto mayor (1 ka bulan kag 1 ka adlaw tubtob 6 ka bulan) ukon multa nga ₱50,000 | arresto mayor sa iya maximum period ukon multa nga ₱100,000 |
Ang stalking ginhulagway sa Section 3(h) bilang ginausab-usab nga pagpakita ukon pisikal nga pagpalapit, indi gusto nga komunikasyon, ukon pareho, nga nagahimo ukon puede magpahadlok sa tawo para sa iya kaluwasan ukon kaluwasan sang iban, ukon nagapaantos sa iya sang emosyonal nga kasakit.
Ginatugutan sang Section 30 ang mga local government unit nga magpasar sang ordinansa nga may mas mabug-at nga silot. Wala namon nabasa ang mga lokal nga ordinansa para sa sini nga pahina.
San-o mas mabug-at ang silot?
Ginagamit sang Section 15 ang "the penalty next higher in degree" (ang silot nga isa ka degree mas mataas) kon:
- ang buhat natabo sa public utility vehicle ukon app-based nga sakay (jeepney, taxi, tricycle kag kapareho), ang nakasala amo ang driver kag pasahero ang biktima;
- ang biktima menor de edad, senior citizen, person with disability, ukon iloy nga nagapasuso sang iya bata;
- ang biktima may diagnosed nga problema sa hunahuna nga nagapaluya sang iya ikasarang sa paghatag sang consent;
- ang nakasala miyembro sang uniformed services, pareho sang PNP ukon AFP, kag naka-uniporme siya; ukon
- ang buhat natabo sa opisina sang gobyerno nga nagahatag sang frontline nga serbisyo kag empleyado sang gobyerno ang nakasala.
Wala ginpaathag sang Act kag sang iya rules kon paano ginakuwenta ang mas mataas nga silot para sa mga lebel nga multa kag community service, gani wala ini ginakuwenta sang sini nga pahina.
Ano ang indi sakop?
Siling sang Section 31 nga indi ginasilutan ang mga buhat nga lehitimo nga ekspresyon sang kultura kag tradisyon sang indigenous nga katawhan, kag ang pagpasuso sa publiko. Kon menor de edad ang nakasala, siling sang Section 7 nga ang Department of Social Welfare and Development ang nagahimo sang disciplinary measures suno sa Juvenile Justice and Welfare Act (RA 9344).
Sin-o ang nagapatuman sang layi kag diin ginahimo ang reklamo?
Ginlista sang Act ini nga mga opisina:
- Pulis kag MMDA. Ginhatagan sang Section 10 ang Metro Manila Development Authority, ang lokal nga mga unit sang PNP kag ang PNP Women and Children's Protection Desk sang awtoridad nga magdakop sang mga nakasala. Siling sang Section 32 nga ang women and children's desk sa tanan nga police station "shall act on and attend to all complaints covered under this Act" (dapat mag-aksyon kag mag-asikaso sang tanan nga reklamo nga sakop sang Act).
- Anti-Sexual Harassment Enforcers. Suno sa Section 10, ang mga deputized nga enforcer puede magbaton sang reklamo sa dalan kag magdakop sang nakasala nga nadakpan samtang ginahimo ang buhat. Ang nakasala ginadala sa pinakamalapit nga PNP station para atubangon ang kaso.
- Barangay kag city hall. Ginatugyanan ang DILG nga magbutang sang Anti-Sexual Harassment Desk sa tanan nga barangay kag city hall (Section 10). Siling sang implementing rules nga ang VAW Desk puede man mangin amo sini nga desk (Section 9(i)).
- Hotline kag mga negosyo. Dapat maghimo ang mga local government unit sang anti-sexual harassment hotline (Section 8), kag ang mga restawran, bar, sinehan kag iban pa nga lugar sang kalingawan dapat magpaskil sang warning sign nga may hotline number kag magtudlo sang anti-sexual harassment officer nga magabaton sang mga reklamo (Section 5). Wala sang ginhatag nga nasyonal nga number ang Act.
Samtang ginadungog ang kaso, puede magmando ang korte nga maglayo ang nakasala sa biktima, ukon sa balay, eskwelahan, trabaho ukon iban nga lugar nga pirme ginakadtuan sang biktima, bisan antes pa ang final nga desisyon (Section 27).
Daw ano kalawig ang tion mo para magreklamo?
Ginbutang sang Section 36 ini nga mga deadline: isa ka tuig para sa mga buhat suno sa Section 11(a), tatlo ka tuig para sa Section 11(b), kag napulo ka tuig para sa Section 11(c). Ang gender-based online sexual harassment, isa ka hiwalay nga sala, ginasilutan suno sa Section 14 sang Act.
Gingamit na bala sang Supreme Court ang Safe Spaces Act?
Sa isa ka disbarment nga kaso sang 2023, ang In re: Atty. Lorenzo G. Gadon's Viral Video Against Raissa Robles, ginsiling sang Korte nga ang paglapas sa RA 11313 "pertains to the acts of the perpetrator, not to the reaction of the recipient" (nagatumod sa mga buhat sang nakasala, indi sa reaksyon sang nakabaton). Administrative nga kaso ini parte sa ginhimo online sang isa ka abogado; wala nagdesisyon ang Korte parte sa kriminal nga salabton. Wala kami sang nakita nga kriminal nga conviction sang Supreme Court suno sa Section 11 para sa sini nga pahina.
Paano ini sa matuod nga kabuhi?
Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Si Joy nagalakat pakadto sa sakayan sang jeepney. Ginsipolan siya sang isa ka lalaki kag padayon nga ginapangayo ang iya number bisan nagsiling na siya nga indi. Nakalista ini nga mga buhat sa Section 11(a) ("wolf-whistling", "relentless requests for one's personal details"). Para sa una nga sala, ginbutang sang Act ang multa nga ₱1,000 kag 12 ka oras nga community service. Kon gin-uyatan pa niya ang butkon ni Joy, ang buhat mabalhin sa Section 11(c), nga nagakubierto sang paghikap.
Si Mae nagsakay sa taxi, kag ang driver naghambal sang sexual nga komentaryo parte sa iya lawas samtang nagabiyahe. Bangod ang nakasala amo ang driver kag pasahero siya, ginagamit sang Section 15(a) ang silot nga isa ka degree mas mataas.
San-o mo kinahanglan ang abogado?
Ginlista sang Act ang women and children's desk sang pulis kag ang desk sa barangay bilang mga lugar nga nagabaton sang reklamo, kag wala ini nagapakinahanglan sang abogado para sa reklamo. Magpakigsugilanon sa abogado kon ginhikap ka ukon ginsundan, kon padayon ang harassment, kon gusto mo ang mando sang korte para maglayo sa imo ang tawo, ukon kon gusto mo magpangayo sang danyos. Kon ang nakasala imo karon ukon anay nga partner, tan-awa man ang Paano mag-file sang VAWC nga kaso. Para sa mga insulto nga indi sexual, tan-awa ang Unjust vexation.
Kon indi mo makaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga bulig sa Pilipinas.
Masami nga pamangkot
Ilegal bala ang catcalling sa Pilipinas?
Huo. Ginasilutan sang Safe Spaces Act (Republic Act No. 11313) ang catcalling, wolf-whistling, pagmura, malaw-ay nga pagtulok, sexist nga insulto, pirme nga komentaryo sa itsura sang tawo kag kapareho nga mga buhat sa dalan kag sa publiko nga lugar.
Ano ang silot sa catcalling?
Para sa mga buhat pareho sang catcalling kag wolf-whistling, ginbutang sang Section 11(a) ang multa nga ₱1,000 kag 12 ka oras nga community service upod ang Gender Sensitivity Seminar sa una nga sala, arresto menor (6 tubtob 10 ka adlaw) ukon multa nga ₱3,000 sa ikaduha, kag arresto menor (11 tubtob 30 ka adlaw) kag multa nga ₱10,000 sa ikatlo.
Paano kon ginhikap ako sang nagaharass?
Ang paghikap, pagkurot ukon pagsagi sa lawas sakop sang Section 11(c), ang pinakamabug-at nga lebel: arresto menor (11 tubtob 30 ka adlaw) ukon multa nga ₱30,000 sa una nga sala, tubtob arresto mayor sa iya maximum period ukon multa nga ₱100,000 sa ikatlo nga sala.
Sin-o ang puede magdakop sa nagacatcall?
Ginhatagan sang Section 10 ang MMDA, ang lokal nga mga unit sang PNP kag ang PNP Women and Children's Protection Desk sang awtoridad nga magdakop sang mga nakasala. Ang mga deputized nga Anti-Sexual Harassment Enforcer puede magbaton sang reklamo sa dalan kag magdakop sang nakasala nga nadakpan samtang ginahimo ang buhat.
Mas mabug-at bala kon jeepney ukon taxi driver ang nagaharass?
Huo. Ginagamit sang Section 15 ang silot nga isa ka degree mas mataas kon ang buhat natabo sa public utility vehicle ukon app-based nga sakay kag ang nakasala amo ang driver kag pasahero ang biktima. Nagaaplikar man ini kon menor de edad, senior citizen, person with disability ukon nagapasuso nga iloy ang biktima, lakip sa iban nga kaso.
Daw ano kalawig ang tion ko para magreklamo?
Siling sang Section 36 nga ang mga sala suno sa Section 11(a) nagaprescribe (nagaexpire) sa isa ka tuig, suno sa Section 11(b) sa tatlo ka tuig, kag suno sa Section 11(c) sa napulo ka tuig.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?