Anti-Hazing Law: Ano ang Ginadumilian kag ang Silot

Ginhulagway sang Section 2(a) ang hazing bilang "any act that results in physical or psychological suffering, harm, or injury inflicted on a recruit, neophyte, applicant, or member as part of an initiation rite or practice made as a prerequisite for admission or a requirement for continuing membership in a fraternity, sorority, or organization". Sa simple nga hambal: bisan ano nga buhat nga nagaresulta sa pisikal ukon sikolohikal nga pag-antos, kahalitan ukon pilas sang recruit, neophyte, aplikante ukon miyembro, bilang bahin sang initiation nga kinahanglanon para makasulod ukon makapabilin sa grupo.

May mga halimbawa ang layi: paddling, paghanot, pagbakol, branding (pagmarka sa panit), pilit nga calisthenics, pagbilad sa init ukon ulan, pilit nga pagkaon ukon pag-inom sang bisan ano nga pagkaon, ilimnon nga makahubog, droga ukon iban nga substansya, kag bisan ano nga mapintas nga pagtratar ukon pilit nga pisikal nga aktibidad nga puede makahalit sa pisikal ukon sikolohikal nga lawas. Lakip man ang mga aktibidad nga nagapakahuluya, nagapanubo, nagaabuso ukon nagabutang sa katalagman sang recruit paagi sa pagpilit sang "mental, silly, or foolish tasks" (mga buang-buang kag wala sang pulos nga hilikuton).

Siling sang Section 3 nga "All forms of hazing shall be prohibited in fraternities, sororities, and organizations in schools" (ginadumilian ang tanan nga klase sang hazing sa mga fraternity, sorority kag organisasyon sa eskwelahan), lakip ang citizens military training kag citizens' army training. Nagaaplikar man ang pagdumili sa mga grupo nga indi base sa eskwelahan, pareho sang community-based nga fraternity, sorority kag organisasyon.

Ang "organization" naglakip sang bisan ano nga club, asosasyon, grupo, fraternity kag sorority, kag pati ang Armed Forces of the Philippines, ang Philippine National Police, ang Philippine Military Academy, ang Philippine National Police Academy kag iban pa nga kapareho nga uniformed service learning institutions (Section 2(c)). Indi hazing ang ginaprobahan nga physical kag fitness test para sa mga recruit sang AFP kag PNP. Indi gid puede himuon nga kinahanglanon ang hazing para makatrabaho sa bisan ano nga negosyo (Section 3).

Ang mga wala lang sang hazing. Para sa mga grupo sa eskwelahan, ginapakinahanglan sang Section 4 ang sinulat nga aplikasyon sa eskwelahan indi magnubo sa pito ka adlaw antes sang initiation, kag indi puede maglapaw sa tatlo ka adlaw ang initiation. Dapat indi magnubo sa duha ka representante sang eskwelahan ang ara samtang ginahimo ang initiation (Section 5). Ang mga community-based nga grupo nagaaplay sa punong barangay ukon sa mayor sang siudad ukon banwa (Section 10).

Indi. Siling sang Section 12 nga ang bisan ano nga pag-aprobar, consent ukon kasugtanan, sinulat man ukon indi, ukon bisan ano nga waiver sang kinamatarong nga magpamatok sa initiation nga may hazing, "shall be void and without any binding effect on the parties" (void kag wala sang bili sa mga partido). Gindugang pa sini nga "The defense that the recruit, neophyte, or applicant consented to being subjected to hazing shall not be available to persons prosecuted under this Act", buot silingon, indi magamit sang mga ginakaso ang depensa nga nag-uyon ang recruit, neophyte ukon aplikante nga i-hazing siya.

Ginbutang sang Section 14 ang mga silot, suno sa papel sang tawo kag sa resulta:

Ang mga tag-iya ukon nagaabang sang lugar diin natabo ang hazing, kag ang mga ginikanan kon sa ila balay ini ginhimo, nga matuod nga nakahibalo kag wala nag-aksyon ukon nag-report, may salabton bilang principal. Ang mga awtoridad sang eskwelahan kag mga opisyal sang barangay, banwa ukon siudad nga nagtugot sini ukon wala nag-aksyon may salabton bilang accomplice (kaupod sa krimen).

Siling man sang layi nga ang tawo nga ginakaso suno sini indi makagamit sang mitigating circumstance (rason nga nagapagaan sang silot) nga wala siya sang tuyo nga himuon ang amo ka grabe nga sala, kag ang final nga conviction "shall be reflected in the scholastic record, personal, or employment record of the person convicted" (ginabutang sa rekord sa eskwelahan, personal ukon sa trabaho sang tawo nga nakonbikto).

Ang mga eskwelahan, uniformed learning institutions, ang AFP kag ang PNP puede magpatuman sang administrative sanction pagkatapos sang notice kag summary hearing, bisan antes pa sang conviction (Section 13).

Huo. Siling sang Section 14 nga ang presensya sang bisan sin-o samtang ginahimo ang hazing, bisan indi siya miyembro, prima facie evidence (ebidensya nga ginabaton tubtob indi mapamatud-an nga indi ini matuod) nga nag-upod siya sini bilang principal, luwas kon ginpunggan niya ang mga buhat ukon dayon niya ini ginreport sa awtoridad kon mahimo ini nga wala sang katalagman sa iya ukon sa iya pamilya.

Dapat gihapon mapamatud-an sang prosecution nga may hazing nga natabo. Sa Bartolome v. People (2021), nga gindesisyunan suno sa anay nga layi (RA 8049), ginabswelto sang Supreme Court ang duha ka akusado kag ginsiling nga "before the prima facie presumption can apply against petitioners, there is a need to first satisfy the elements of hazing" (antes magamit ang prima facie presumption kontra sa mga petitioner, dapat anay mapamatud-an ang mga elemento sang hazing). Ginhambal man sang Korte nga ang RA 11053 "now imposes more severe penalties" (karon nagabutang sang mas mabug-at nga silot). Wala kami sang nakita nga desisyon sang Supreme Court nga naggamit sang mga silot sang RA 11053 para sa sini nga pahina.

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Paolo, isa ka freshman sa college, ginsugo nga imnon ang bug-os nga botelya sang ilimnon kag ginpaddle bilang kondisyon para makasulod sa isa ka organisasyon. Hazing ina suno sa Section 2(a). Void ang sinulat nga "consent" nga iya ginpirmahan (Section 12). Ang mga miyembro nga nagplano ukon nag-upod naga-atubang sang reclusion perpetua kag multa nga ₱2,000,000, kag ang mga miyembro nga ara lang naga-atubang sang reclusion temporal sa iya maximum period kag multa nga ₱1,000,000 (Section 14).

Si Mark duha na ka beses nagsiling nga indi siya magsulod sa isa ka community fraternity, pero padayon gihapon siya ginaimbitar kag ginapit-os sang mga miyembro sini. Suno sa Section 14(e), ang pirme kag ginausab-usab nga pag-imbitar sa tawo nga duha na ka beses nagdumili prima facie evidence sang vexation, nga ginasilutan sang prision correccional sa iya minimum period.

Mabug-at gid ang silot sa mga kaso sang hazing, gani kinahanglan ang abogado sa sugod pa lang sa duha ka bahin: para sa biktima ukon pamilya nga gusto mag-file sang reklamo ukon magpangayo sang danyos, kag para sa bisan sin-o nga ara sa initiation kag ginaimbestigahan, lakip ang mga estudyante, opisyal, alumni, adviser kag ginikanan. Kon may napilasan, tan-awa man ang Silot sa physical injuries. Para sa bullying sa tunga sang mga estudyante sa elementary kag high school, tan-awa ang Anti-Bullying Law.

Kon indi mo makaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga bulig sa Pilipinas.