Anti-Bullying Law: Ano ang Dapat Himuon sang Eskwelahan?

Ginhulagway sang Section 2 ang bullying bilang "any severe or repeated use by one or more students of a written, verbal or electronic expression, or a physical act or gesture, or any combination thereof, directed at another student", buot silingon, bisan ano nga grabe ukon ginausab-usab nga paggamit sang isa ukon madamo nga estudyante sang sinulat, ginhambal ukon electronic nga ekspresyon, ukon pisikal nga buhat ukon senyas, kontra sa iban nga estudyante. Dapat may isa sini nga epekto ang buhat:

• nagahalit ini sa estudyante, ukon nagapahadlok sa iya sing makatarunganon, sang pisikal ukon emosyonal nga kahalitan ukon kadaot sa iya pagkabutang;
• nagahimo ini sang hostile nga palibot sa eskwelahan para sa sina nga estudyante;
• nagalapas ini sa kinamatarong sang estudyante sa eskwelahan; ukon
• "materially and substantially" (grabe gid) nga nagagamo ini sa pagtuon ukon sa maayo nga dalagan sang eskwelahan.

May mga halimbawa ang Act. Upod sini ang indi gusto nga pisikal nga paghikap pareho sang pagsumbag, pagtulod, pagsipa, pagsampal kag headlock; mga makahuluya nga pahayag ukon akusasyon nga nagahatag sang sobra nga kasakit sang buot, pareho sang malaw-ay nga hambal, pagtawag sang malain nga ngalan, kag "commenting negatively on victim's looks, clothes and body" (malain nga komentaryo sa itsura, bayo kag lawas sang biktima); kag ang cyber-bullying, nga ginhulagway sini bilang "any bullying done through the use of technology or any electronic means" (bisan ano nga bullying paagi sa teknolohiya ukon electronic nga paagi).

Ang Section 3 nagaaplikar sa "All elementary and secondary schools". Ang 2013 nga implementing rules (DepEd Order No. 55, s. 2013) nagaaplikar sa tanan nga publiko kag pribado nga kindergarten, elementary kag secondary nga eskwelahan kag learning center. Indi sakop ang mga college kag university, kag indi ginakubierto sang layi ang bullying sa tunga sang mga hamtong, kay ang bullying ginhulagway sini bilang buhat sang mga estudyante kontra sa iban nga estudyante.

Puede. Dapat ginakubierto sang school policy ang bullying sa sulod sang eskwelahan kag sa malapit nga lugar, sa mga aktibidad sang eskwelahan, sa school bus kag paagi sa mga computer ukon device sang eskwelahan. Dapat man ginakubierto sini ang bullying sa iban nga lugar kag paagi sa kaugalingon nga cellphone ukon computer sang estudyante "if the act or acts in question create a hostile environment at school for the victim, infringe on the rights of the victim at school, or materially and substantially disrupt the education process or the orderly operation of a school" (Section 3(a)), buot silingon, kon ang buhat nagahimo sang hostile nga palibot sa eskwelahan para sa biktima, nagalapas sa iya kinamatarong sa eskwelahan, ukon grabe nga nagagamo sa pagtuon ukon sa dalagan sang eskwelahan.

Ginlista sang Section 3 ang dapat nga sulod sang anti-bullying policy sang tagsa ka eskwelahan. Lakip sa iban, dapat ang eskwelahan:

• magdumili sa bullying, kag magdumili man sa retaliation (pagbalos) kontra sa bisan sin-o nga nag-report sang bullying, naghatag sang impormasyon sa imbestigasyon ukon testigo;
• magbutang sang disciplinary action nga angay sa klase kag kabug-aton sang sala, upod ang rehabilitation program para sa estudyante nga nag-bully, nga ginaawhag ang mga ginikanan nga mag-upod;
• tugutan ang mga estudyante nga mag-report nga anonymous, pero wala sang disciplinary action "solely on the basis of an anonymous report" (kon ang basehan anonymous nga report lang);
• disiplinahon ang estudyante nga hungod nga naghimo sang butig nga akusasyon sang bullying;
• tipigan nga estrikto nga kumpidensyal ang mga ngalan sang mga estudyante nga nag-bully, kag ipaambit lang sa school administration, sa mga maestro nga direkta nga responsable kag sa mga ginikanan sang mga biktima;
• hatagan sang kopya sang policy ang mga estudyante kag ginikanan, ilakip ini sa handbook, kag ipaskil sa mga dingding kag website sang eskwelahan.

Siling sang Section 4 nga ang bisan sin-o nga miyembro sang school administration, estudyante, ginikanan ukon volunteer "shall immediately report" (dapat dayon mag-report) sang bullying ukon retaliation sa principal ukon sa tawo nga gintudlo sang principal. Dapat dayon mag-imbestiga ang principal ukon ang gintudlo niya. Kon may bullying nga nakita, dapat magdisiplina ang principal, ipahibalo sa mga ginikanan sang estudyante nga nag-bully, kag ipahibalo sa mga ginikanan sang biktima ang aksyon nga ginhimo. Kon sa tan-aw sang principal puede mag-file sang kriminal nga kaso suno sa Revised Penal Code, dapat ipahibalo sa law enforcement agency.

May dugang nga detalye ang 2013 nga implementing rules:

• Ang biktima, ang bystander (nakasaksi), ang staff sang eskwelahan ukon bisan sin-o nga nakahibalo sang bullying nagareport sa maestro, guidance coordinator ukon counselor, ukon sa tawo nga gintudlo para sa bullying, kag ang insidente dayon ginareport sa school head (Section 10(B)(b)).
• Kon ang sitwasyon nagakinahanglan sang dali nga aksyon ukon mataas ang lebel sang pamahog, nagaaksyon ang eskwelahan sa sulod sang 24 ka oras halin sa insidente (Section 10(B)(c)).
• Ginapahibalo sang school head ang Women and Children's Protection Desk sang lokal nga pulis kon puede mag-file sang kriminal nga kaso (Section 10(B)(e)).
• Ang silot puede halin sa sinulat nga reprimand kag community service tubtob sa suspension, exclusion ukon expulsion, suno sa rules sang eskwelahan ukon sang Department, nga may due process (Section 10(B)(f)).
• Ginapahibalo sa estudyante kag sa mga ginikanan ang reklamo sa sinulat, puede magsabat ang estudyante sa sinulat, kag ang desisyon sinulat nga may mga rason. Ang desisyon sang school head puede i-apela sa Division Office (Section 10(B)(g)).
• Ang mga reklamo sa bullying suno sa rules nagapabilin sa Department of Education ukon sa pribado nga eskwelahan kag indi ginadala sa barangay para sa amicable settlement (Section 10(A)).
• Kon ang bullying nagresulta sa grabe nga pilas ukon kamatayon, ang kaso ginahandle suno sa Juvenile Justice and Welfare Act, RA 9344 (Section 10(B)(h)).

Ang rules nga ginapakita diri amo ang ginpagwa sang 2013. Wala namon gin-usisa para sa sini nga pahina kon gin-ilisan bala ini sang Department of Education sang ulihi.

Ang Section 6 lang ang silot sa Act. Ang Secretary of Education ang nagabutang sang administrative sanction sa mga school administrator nga indi nagasunod, kag puede masuspinde ang permit to operate sang pribado nga eskwelahan. Suno sa implementing rules, ang pribado nga eskwelahan ginahatagan sang notice kag 30 ka adlaw para magsunod, kag pagkatapos sina puede masuspinde ukon bawion ang iya permit ukon recognition (Section 14.2).

Huo, suno sa Civil Code, hiwalay sa RA 10627. Sa Mother Goose Special School System, Inc. v. Spouses Palaganas (2025), ang isa ka bata nga grade school ginsumbag sing makapila sang iya mga klasmeyt samtang wala sa kwarto ang maestra, kag wala ginsugiran sang eskwelahan ang mga ginikanan. Ginpahayag sang Supreme Court nga may salabton ang eskwelahan sa danyos kay ginlapas sini ang iya obligasyon sa kontrata bilang eskwelahan "to provide and maintain a safe learning environment for its students" (maghatag kag magpabilin sang luwas nga palibot sa pagtuon para sa iya mga estudyante). Ginklaro sang Korte nga wala sini ginagamit ang Anti-Bullying Act, nga wala pa nagaepekto sang matabo ang insidente sang 2007.

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Lito, isa ka Grade 8 nga estudyante, adlaw-adlaw ginayaguta parte sa iya itsura sa isa ka class group chat sang tatlo ka klasmeyt, gamit ang ila kaugalingon nga cellphone. Cyber-bullying ang mga mensahe suno sa Section 2, kag sakop ini sang school policy kon nagahimo ini sang hostile nga palibot sa eskwelahan para sa iya (Section 3(a)). Si Lito ukon bisan sin-o nga klasmeyt nga nakakita sang mga mensahe puede mag-report sa maestro ukon sa guidance counselor.

Nag-report si Bea nga gintulod siya sang isa ka klasmeyt sang recess. Sang madason nga adlaw, ginpahog siya sang mga abyan sang klasmeyt bangod nag-report siya. Retaliation ang mga pamahog, nga dapat ginadumilian sang school policy hiwalay sa pagtulod (Section 3(a)).

Ang bullying ginareport sa eskwelahan suno sa iya policy, kag wala ginapakinahanglan sang Act ang abogado para sa report. Magpakigsugilanon sa abogado kon ang bullying nagresulta sa pilas, kon ginabinag-binag mo ang kaso para sa danyos kontra sa eskwelahan ukon sa mga pamilya nga nalakip, kon ginabinag-binag ang kriminal nga reklamo suno sa iban nga layi, ukon kon ang estudyante nagaatubang sang expulsion. Kon ang bullying natabo online kag may mga publiko nga post, tan-awa man ang Cyber libel sa Facebook post kag ang Silot sa physical injuries.

Kon indi mo makaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga bulig sa Pilipinas.