PWD Discount sa Pilipinas: Unsa ang Sakop

Ang Section 32(a), nga giusab sa RA 10754, naghatag og "At least twenty percent (20%) discount and exemption from the value-added tax (VAT), if applicable" (dili moubos sa 20% discount ug exemption sa VAT, kung magamit), sa mosunod nga mga produkto ug serbisyo "for the exclusive use and enjoyment or availment of the PWD" (para ra sa kaugalingong gamit sa PWD):

1. Hotel, restaurant ug recreation. Mga bayad ug singil sa serbisyo sa hotel ug susamang lodging, restaurant ug recreation centers.
2. Admission fees. Teatro, sinehan, concert halls, circus, carnival ug ubang susamang lugar sa kultura, pahulay ug kalingawan.
3. Tambal sa tanang botika.
4. Medical ug dental services sa pasilidad sa gobyerno, lakip ang diagnostic ug laboratory fees sama sa x-ray, CT scan ug blood test, ug professional fees sa mga attending doctor, ubos sa guidelines sa Department of Health (DOH) ug PhilHealth.
5. Medical ug dental services sa pribadong ospital ug medical facilities, ubos sa mga lagda sa DOH ug PhilHealth.
6. Pamasahe sa domestic nga biyahe sa eroplano ug barko.
7. Aktuwal nga pamasahe sa land transportation, sama sa, pero dili limitado sa, public utility bus ug jeepney, taxi, AUV, shuttle services ug public railways, lakip ang LRT, MRT ug PNR.
8. Funeral ug burial services sa pagkamatay sa PWD.

Para sa lubong, sakop sa balaod ang lungon o urn, embalming, ang morgue sa ospital ug ang pagdala sa patay ngadto sa lubnganan sa lugar nga iyang gigikanan, pero dili apil ang obituary publication ug ang gasto sa memorial lot. Ang tawo nga mobayad sa gasto sa lubong ang mo-claim sa discount pinaagi sa pagpakita sa death certificate.

Ang computation sa VAT uban ang 20% gitakda sa mga lagda sa DOH ug BIR nga wala namo mabasa para niini nga panid, busa wala kini i-compute niini nga panid.

Ang Section 32 naghatag usab og:

• Express lanes. Adunay express lanes ang mga PWD "in all commercial and government establishments" (sa tanang commercial ug government establishments); kung walay express lane, kinahanglan hatagan sila og prayoridad (Section 32(e)).
• Educational assistance (Section 32(b)) ug pagpadayon sa mga benepisyo sa GSIS, SSS ug Pag-IBIG "To the extent practicable and feasible" (kutob sa mahimo) (Section 32(c)).
• Espesyal nga discount sa basic commodities, nga mahimong ihatag sa gobyerno "To the extent possible" ubos sa guidelines sa DTI ug sa Department of Agriculture (Section 32(d)).

Ang kantidad sa grocery discount wala sa balaod mismo. Sumala sa panid sa DTI bahin sa Joint Administrative Order No. 24-02 (2024), ang mga senior ug PWD adunay 5% discount sa basic necessities ug prime commodities, sa pinalit nga hangtod ₱2,500 matag semana, busa labing taas ₱125 matag semana, nga dili moubos sa upat ka klase sa sakop nga produkto. Tan-awa usab ang Senior citizen discount, nga nagpasabot sa samang 5% nga lagda.

Ang mga pribilehiyo "available only to PWD who are Filipino citizens" (para ra sa mga PWD nga Pilipino), kung mopakita og bisan unsa niini isip pamatuod:

• identification card nga gi-issue sa city o municipal mayor o sa barangay captain sa lugar diin nagpuyo ang PWD;
• ang passport sa PWD; o
• transportation discount fare ID nga gi-issue sa National Council for the Welfare of Disabled Persons (NCWDP).

Ang requirements sa pagkuha og PWD ID wala namo mabasa sa opisyal nga source para niini nga panid.

Sa Drugstores Association of the Philippines v. National Council on Disability Affairs (2016), gi-uphold sa Supreme Court ang mga lagda nga nagtugot sa magtutudlo o sa hepe sa negosyo nga mo-confirm sa disability para lang sa mga disability nga dayag, "because, obviously, the disability is easily seen or clearly visible" (kay dayag nga makita dayon ang disability).

Dili. Ang balaod nag-ingon nga ang mga pribilehiyo "may not be claimed if the PWD claims a higher discount as may be granted by the commercial establishment and/or under other existing laws or in combination with other discount program/s" (dili ma-claim kung mo-claim ang PWD og mas dako nga discount, o kung isagol sa ubang discount program). Ang mas dako nga discount ang makuha sa PWD, dili ang duha.

Oo. Sa kaso sa Drugstores Association, gikuwestiyon sa mga botika ang 20% discount sa tambal. Gibasura sa Supreme Court ang petisyon ug miingon nga "the PWD mandatory discount on the purchase of medicine is supported by a valid objective or purpose" (ang mandatory PWD discount sa tambal adunay balidong katuyoan).

Mahimong i-claim sa mga establisemento ang mga discount isip tax deduction base sa net cost sa mga produkto nga gibaligya o serbisyo nga gihatag, para sa mga item (1), (2), (3), (5), (6), (7) ug (8) sa listahan sa ibabaw. Ang item (4), serbisyo sa pasilidad sa gobyerno, wala sa maong listahan.

Ang Section 46 sa RA 7277, nga giusab sa RA 9442, nagsilot sa "Any person who violates any provision of this Act" (bisan kinsa nga molapas sa bisan unsang probisyon sa Act):

Kung korporasyon o susamang entity ang nakalapas, ang mga opisyal niini nga direktang nalambigit ang manubag. Human sa reklamo ug hearing, mahimo usab nga i-cancel sa mga awtoridad ang business permit o franchise sa establisemento nga dili mosunod sa balaod.

Gidugang usab sa RA 9442 ang pagdili sa vilification: walay indibidwal, grupo o komunidad nga makapakaulaw sa PWD sa paagi nga makapawala sa iyang pagtamod sa kaugalingon (Section 42).

Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok ang mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Si Jun naggamit og wheelchair ug adunay PWD ID gikan sa opisina sa mayor sa iyang siyudad. Nangaon siya sa restaurant uban ang mga higala. Makakuha siya og dili moubos sa 20% discount ug VAT exemption, kung magamit, sa iyang kaugalingong pagkaon, pero dili sa pagkaon sa iyang mga higala.

Si Liza miadto sa sinehan nga adunay 30% promo niadtong adlawa. Dili niya madugang ang 20% PWD discount sa ibabaw niini. Ang mas dako nga discount ang iyang kuhaon.

Usa ka botika ang midumili sa PWD ID ni Carlo para sa iyang maintenance nga tambal. Ang unang paglapas mahimong mosangpot og multa nga ₱50,000 hangtod ₱100,000, o unom ka bulan hangtod duha ka tuig nga priso, o pareho (Section 46 nga giusab).

Dili nimo kinahanglan og abogado aron ma-claim ang discount. Pakigsulti sa abogado kung padayon nga gidumilian ka sa establisemento ug gusto nimo mag-file og criminal complaint, kung negosyante ka nga giatubang og reklamo, o kung ang away naglambigit og dako nga bayronon sa ospital o lubong.

Kung dili nimo kaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libreng legal nga tabang sa Pilipinas.