PWD Discount iti Pilipinas: Ania Dagiti Mairaman

Ited ti Section 32(a), kas binaliwan ti RA 10754, ti "At least twenty percent (20%) discount and exemption from the value-added tax (VAT), if applicable", kayatna a sawen, saan a kumurang ngem 20% a discount ken exemption iti VAT no maipakat, kadagiti sumaganad a tagilako ken serbisio "for the exclusive use and enjoyment or availment of the PWD":

1. Hotel, restaurant ken paglinglingayan. Dagiti bayad iti serbisio iti hotel ken kapada a pagdagusan, restaurant ken recreation center.
2. Bayad iti panagserrek. Teatro, sine, concert hall, circus, karnabal ken dadduma pay a kapada a lugar ti kultura, panaginana ken paglinglingayan.
3. Agas iti amin a botika.
4. Medical ken dental a serbisio kadagiti pasilidad ti gobierno, agraman dagiti diagnostic ken laboratory fees kas iti x-ray, CT scan ken blood test, ken professional fees dagiti attending doctor, iti sidong dagiti guidelines ti Department of Health (DOH) ken PhilHealth.
5. Medical ken dental a serbisio kadagiti pribado nga ospital ken medical facilities, iti sidong dagiti alagaden ti DOH ken PhilHealth.
6. Pasahe iti domestic a biahe iti eroplano ken barko.
7. Pudno a pasahe iti pagluganan iti daga, kas iti, ngem saan a limitado iti, public utility bus ken jeepney, taxi, AUV, shuttle service ken publiko a tren, agraman ti LRT, MRT ken PNR.
8. Serbisio ti punpon ken pannakaitanem para iti ipapatay ti PWD.

Para iti punpon, saklawen ti linteg ti lungon wenno urn, embalming, ti morgue ti ospital ken ti panangipan iti bangkay iti pagitaneman iti lugar a naggapuan, ngem saan a mairaman ti panangipablaak iti obituary ken ti gatad ti memorial lot. Ti tao a mangbayad kadagiti gastos ti punpon ti mangala iti discount babaen ti panangipakita iti death certificate.

Dagiti alagaden ti DOH ken BIR, a saanmi a nabasa para iti daytoy a panid, ti mangikeddeng iti pannakakuenta ti VAT a sangsangkamaysa iti 20%, isu a saan a kuentaen daytoy a panid dayta.

Ited met ti Section 32:

• Express lane. Addaan dagiti PWD iti express lane "in all commercial and government establishments", kayatna a sawen, iti amin a commercial ken government establishment; no awan, masapul a maited kadakuada ti priority (Section 32(e)).
• Educational assistance (Section 32(b)) ken ti panagtuloy dagiti benepisio ti GSIS, SSS ken Pag-IBIG "To the extent practicable and feasible", kayatna a sawen, agingga a mabalin (Section 32(c)).
• Espesial a discount iti basic commodities, a mabalin nga ited ti gobierno "To the extent possible" iti sidong dagiti guidelines ti DTI ken ti Department of Agriculture (Section 32(d)).

Awan iti linteg a mismo dagiti gatad ti discount iti groceries. Kas iti panid ti DTI maipapan iti Joint Administrative Order No. 24-02 (2024), makaala dagiti senior ken PWD iti 5% a discount iti basic necessities ken prime commodities, iti gatang agingga iti ₱2,500 iti maysa a lawas, isu a ₱125 ti kangatoan iti maysa a lawas, a saan a kumurang ngem uppat a kita ti tagilako a saklawen. Kitaem met ti Senior citizen discount, a mangilawlawag iti isu met laeng a 5% nga alagaden.

Dagiti pribilehio ket "available only to PWD who are Filipino citizens", kayatna a sawen, para laeng kadagiti PWD a Filipino citizen, babaen ti panangipakita iti aniaman kadagitoy kas pammaneknek:

• identification card nga inted ti mayor ti siudad wenno ili wenno ti barangay captain ti lugar a pagnanaedan ti PWD;
• ti passport ti PWD; wenno
• transportation discount fare ID nga inted ti National Council for the Welfare of Disabled Persons (NCWDP).

Saanmi a nabasa iti opisial a source para iti daytoy a panid dagiti requirements iti panangala iti PWD ID.

Iti Drugstores Association of the Philippines v. National Council on Disability Affairs (2016), inanamongan ti Supreme Court dagiti alagaden a mangipalubos iti maestro wenno iti pangulo ti negosio a mangpatalged iti disability para laeng kadagiti disability a nalawag a makita, "because, obviously, the disability is easily seen or clearly visible", kayatna a sawen, gapu ta nalaka a makita ti disability.

Saan. Kuna ti linteg a dagiti pribilehio ket "may not be claimed if the PWD claims a higher discount as may be granted by the commercial establishment and/or under other existing laws or in combination with other discount program/s", kayatna a sawen, saan a maala no ti PWD ket agkiddaw iti nangatngato a discount nga ited ti establisimiento wenno ti sabali a linteg, wenno a nakitipon iti sabali a discount program. Ti nangatngato a discount ti maala ti PWD, saan nga agpada.

Wen. Iti kaso ti Drugstores Association, kinontra dagiti botika ti 20% a discount iti agas. Saan nga inawat ti Supreme Court ti petition ket kinunana a "the PWD mandatory discount on the purchase of medicine is supported by a valid objective or purpose", kayatna a sawen, ti mandatory a PWD discount iti agas ket addaan iti umiso a panggep.

Mabalin nga ibilang dagiti establisimiento dagiti discount kas tax deduction a maibatay iti net cost dagiti tagilako a nailako wenno serbisio a naited, para kadagiti item (1), (2), (3), (5), (6), (7) ken (8) iti listaan iti ngato. Saan a mairaman iti dayta a listaan ti item (4), dagiti serbisio kadagiti pasilidad ti gobierno.

Dusaen ti Section 46 ti RA 7277, kas binaliwan ti RA 9442, ti "Any person who violates any provision of this Act", kayatna a sawen, ti siasinoman a manglabsing iti aniaman a paset ti Act:

No korporasion wenno kapada nga entity ti nakalabsing, mapabasol dagiti opisialna a direkta a nairaman. Kalpasan ti reklamo ken hearing, mabalin met nga ikkaten dagiti autoridad ti business permit wenno franchise ti establisimiento a saan a mangsursurot iti linteg.

Inayon met ti RA 9442 ti panangiparit iti vilification: awan ti indibidual, grupo wenno komunidad a mabalin a manglais wenno mangumsi iti PWD iti wagas a makapukaw iti panangipategna iti bagina (Section 42).

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Agus-usar ni Jun iti wheelchair ken addaan iti PWD ID manipud iti opisina ti mayor ti siudadna. Nangan isuna iti restaurant agraman dagiti gagayyemna. Makaala isuna iti saan a kumurang ngem 20% a discount ken VAT exemption, no maipakat, iti bukodna a makan, ngem saan a kadagiti makan dagiti gagayyemna.

Napan ni Liza iti sine nga addaan iti 30% a promo iti dayta nga aldaw. Saanna a mabalin nga inayon pay ti 20% a PWD discount iti ngatona. Alaenna ti nangatngato a discount.

Saan nga inawat ti maysa a botika ti PWD ID ni Carlo para iti maintenance nga agasna. Iti umuna a panaglabsing, mabalin ti multa a ₱50,000 agingga iti ₱100,000, wenno innem a bulan agingga iti dua a tawen iti pagbaludan, wenno agpada (Section 46, kas nabaliwan).

Saan a kasapulam ti abogado tapno maalam ti discount. Makisarita iti abogado no kanayon nga agkedked ti establisimiento ket kayatmo ti agidatag iti criminal complaint, no sika ti akinkukua iti negosio a mareklamuan, wenno no ti riri ket maipapan iti dakkel a bayad ti ospital wenno punpon.

No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas.