Barangay Clearance para sa Business Permit: Unsay Giingon sa Balaod

Ang Section 152(c) sa Local Government Code of 1991 nagsugod niining lagda: "No city or municipality may issue any license or permit for any business or activity unless a clearance is first obtained from the barangay where such business or activity is located or conducted." Sa yano nga pagkasulti: walay city o municipality nga maka-issue og license o permit para sa negosyo o kalihokan kung walay clearance una gikan sa barangay diin kini nahimutang o gipadagan.

Ang samang section motugot sa sangguniang barangay (ang barangay council) nga "impose a reasonable fee" (mopatong og makatarunganon nga bayad) para sa clearance.

Ang gahom sa pag-issue sa permit mismo anaa sa mayor. Ang Sections 444(b)(3)(iv) ug 455(b)(3)(iv) nag-ingon nga ang municipal mayor ug ang city mayor mao ang mo-issue og license ug permit, ug mahimo nilang i-suspend o i-revoke kini kung adunay paglapas sa mga kondisyon nga gibasehan sa pag-issue, sumala sa balaod o ordinansa. Ang Section 147 motugot sa municipality nga mopatong og makatarunganon nga bayad sa mga negosyo, "commensurate with the cost of regulation, inspection and licensing" (katumbas sa gasto sa regulasyon, inspeksyon ug pag-license).

Ang RA 11032 (2018) nagsal-ot og bag-ong Section 11 sa Republic Act No. 9485 bahin sa business permit. Ang item (f) nag-ingon:

• ang mga barangay clearance ug permit nga may kalabotan sa negosyo "shall be applied, issued, and collected at the city/municipality" (i-apply, i-issue ug kolektahon sa city o municipality), sulod sa processing time nga gitakda sa Act; ug
• ang bahin sa barangay sa nakolekta ihatag ngadto niini.

Ang samang gisal-ot nga section nagtapos sa pag-ingon nga ang Section 152(c) sa Local Government Code "is hereby amended accordingly" (giusab na subay niini).

Busa kinahanglan gihapon ang clearance, pero sa city o municipal hall na ka mo-asikaso imbes nga moadto pa ka og lahi sa barangay. Ang samang gisal-ot nga section naghatag usab og:

• usa ra o unified nga business application form para sa bag-ong application ug renewal (item (a));
• business one stop shop, o BOSS (item (b)); ug
• ubang lokal nga clearance, sama sa sanitary permit ug environmental ug agricultural clearance, nga i-issue dungan sa business permit (item (d)).

Ang 1991 nga teksto sa Section 152(c) nag-ingon usab nga kinahanglan molihok ang barangay sa clearance sulod sa pito ka working days, ug mahimong mo-issue ang city sa permit kung dili molihok ang barangay. Tungod kay gi-amend sa RA 11032 ang Section 152(c) ug gibalhin ang clearance sa city o municipality, kining panid dili mopresentar niana nga 1991 nga lagda isip balido karon.

Ang RA 11032 nagtakda og maximum processing time sa Section 9 sa RA 9485 as amended: dili molapas og tulo ka working days para sa simple nga transaksyon ug pito ka working days para sa complex nga transaksyon. Ang mga application nga delikado o highly technical dili gayod molapas og baynte ka working days.

Dili kini absolute nga limit. Ang maximum nga panahon mahimong i-extend kausa, sa samang gidaghanon sa adlaw, sumala sa nakasulat sa Citizen's Charter sa opisina. Kung kinahanglan ang approval sa sanggunian, adunay 45 ka working days ang sanggunian aron molihok, nga mahimong i-extend og laing 20 ka working days.

Ang Section 10 sa RA 9485, as amended sa RA 11032, nag-ingon nga kung ang opisina dili mo-approve o mo-disapprove sa original application sulod sa gitakda nga processing time, ang application "shall be deemed approved" (isipon nga aprobado), basta nasumite ang tanang gikinahanglan nga dokumento ug nabayran ang tanang bayad ug charges.

Ang item (e) sa gisal-ot nga Section 11 nag-ingon nga ang business permit "shall be valid for a period of one (l) year" (balido sulod sa usa ka tuig; ingon niana ang pagkaimprenta). Ang city o municipality mahimong mopili nga i-renew ang business permit sulod sa unang bulan sa tuig o sa anniversary date sa pag-issue sa permit.

Walay kantidad nga gihatag ang balaod. Ang barangay mahimong mopatong og "a reasonable fee" (Section 152(c)), ug ang municipality mahimong mopatong og makatarunganon nga bayad sa mga negosyo (Section 147). Ang tinuod nga kantidad anaa sa lokal nga ordinansa ug sa Citizen's Charter sa imong city o municipality, nga wala mabasa para niining panid.

Para sa mga lakang sa pagkuha og barangay clearance sa kinatibuk-an, tan-awa ang among barangay clearance guide.

Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung unsaon paglihok sa mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Si Nena nag-abli og sari-sari store sa Barangay Poblacion sa iyang city. Kinahanglan niya ang barangay clearance para sa iyang negosyo (Section 152(c), as amended). Ubos sa RA 11032, sa city siya mo-apply, pinaagi sa one stop shop, gamit ang unified application form.

Ang iyang permit balido sulod sa usa ka tuig. Ang iyang city mipili nga i-renew ang mga permit sa Enero, busa sa unang bulan sa tuig siya mo-renew.

Kompleto ang dokumento nga gisumite ni Nena ug nabayran niya ang bayad, pero wala molihok ang city sulod sa processing time sa Citizen's Charter niini. Ubos sa Section 10, ang iyang application deemed approved.

Kadaghanan sa business permit application dili na kinahanglan og abogado. Pakigsulti sa abogado kung gi-refuse, gi-suspend o gi-revoke ang imong permit, kung gisingil ka og bayad nga sa imong tan-aw walay basehan sa ordinansa, o kung gusto nimong mosalig sa deemed-approval nga lagda ug dili mouyon ang city.

Kung dili nimo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal help sa Pilipinas.