Barangay Clearance para sa Business Permit: Ano ang Sabi ng Batas?

Nagsisimula ang Section 152(c) ng Local Government Code of 1991 sa patakarang ito: "No city or municipality may issue any license or permit for any business or activity unless a clearance is first obtained from the barangay where such business or activity is located or conducted." Sa madaling salita: walang permit sa negosyo kung walang clearance muna mula sa barangay kung saan ito nakalagay o ginagawa.

Pinapayagan din ng parehong section ang sangguniang barangay (ang barangay council) na "impose a reasonable fee" (magpataw ng makatwirang bayad) para sa clearance.

Ang mayor ang may kapangyarihang maglabas ng mismong permit. Ayon sa Sections 444(b)(3)(iv) at 455(b)(3)(iv), ang municipal mayor at city mayor ang naglalabas ng mga license at permit, at puwede nilang i-suspend o i-revoke ang mga ito kapag nilabag ang mga kondisyon ng pagkakalabas, ayon sa batas o ordinansa. Pinapayagan naman ng Section 147 ang municipality na magpataw ng makatwirang bayad sa mga negosyo, "commensurate with the cost of regulation, inspection and licensing" (katumbas ng gastos sa regulasyon, inspeksyon at paglilisensya).

Nagdagdag ang RA 11032 (2018) ng bagong Section 11 sa Republic Act No. 9485 tungkol sa business permits. Sinasabi ng item (f) nito na:

• ang mga barangay clearance at permit na may kinalaman sa negosyo ay "shall be applied, issued, and collected at the city/municipality" (ina-apply, inilalabas at binabayaran sa city o municipality), sa loob ng processing time na itinakda ng Act; at
• ibinibigay sa barangay ang bahagi nito sa koleksyon.

Sa dulo ng idinagdag na section na iyon, sinasabing ang Section 152(c) ng Local Government Code ay "is hereby amended accordingly" (amyendado na ayon dito).

Kaya kailangan pa rin ang clearance, pero sa city o municipal hall ka na makikipag-transact, hindi na hiwalay na pupunta sa barangay. Nakasaad din sa parehong idinagdag na section ang:

• iisang unified business application form para sa bagong application at renewal (item (a));
• business one stop shop, o BOSS (item (b)); at
• iba pang lokal na clearance, gaya ng sanitary permit at environmental at agricultural clearance, na inilalabas kasabay ng business permit (item (d)).

Sinasabi rin ng 1991 na teksto ng Section 152(c) na dapat aksyunan ng barangay ang clearance sa loob ng pitong working days, at puwedeng ilabas ng city ang permit kung hindi kumilos ang barangay. Dahil inamyendahan ng RA 11032 ang Section 152(c) at inilipat ang clearance sa city o municipality, hindi ipinapakita ng page na ito ang lumang patakarang iyon ng 1991 bilang may bisa pa ngayon.

Itinakda ng RA 11032 ang maximum na processing times sa Section 9 ng RA 9485 as amended: hindi lalampas sa tatlong working days para sa simpleng transaksyon at pitong working days para sa complex na transaksyon. Ang mga application na delikado o highly technical ay hindi puwedeng lumampas sa dalawampung working days sa anumang kaso.

Hindi ito absolute na limitasyon. Puwedeng i-extend nang isang beses ang maximum na panahon, ng parehong bilang ng araw, ayon sa nakasaad sa Citizen's Charter ng opisina. Kapag kailangan ang approval ng sanggunian, may 45 working days ang sanggunian para kumilos, na puwedeng i-extend ng isa pang 20 working days.

Ayon sa Section 10 ng RA 9485, as amended by RA 11032, kung hindi na-approve o na-disapprove ng opisina ang original application sa loob ng itinakdang processing time, ang application ay "shall be deemed approved" (ituturing na approved), basta naisumite ang lahat ng kailangang dokumento at nabayaran ang lahat ng fees at charges.

Sinasabi ng item (e) ng idinagdag na Section 11 na ang mga business permit ay "shall be valid for a period of one (l) year" (ganito ang pagkakalimbag). Puwedeng piliin ng city o municipality na i-renew ang business permits sa unang buwan ng taon o sa anniversary date ng pagkakalabas ng permit.

Walang halagang ibinibigay ang batas. Puwedeng magpataw ang barangay ng "a reasonable fee" (Section 152(c)), at puwedeng magpataw ang municipality ng makatwirang bayad sa mga negosyo (Section 147). Nasa mga lokal na ordinansa at sa Citizen's Charter ng city o municipality mo ang aktwal na halaga, na hindi nabasa para sa page na ito.

Para sa mga hakbang sa pagkuha ng barangay clearance sa pangkalahatan, tingnan ang aming gabay sa barangay clearance.

Mga gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Nagbukas si Nena ng sari-sari store sa Barangay Poblacion ng city niya. Kailangan niya ng barangay clearance para sa negosyo niya (Section 152(c), as amended). Sa ilalim ng RA 11032, sa city siya mag-a-apply nito, sa one stop shop, gamit ang unified application form.

Valid ng isang taon ang permit niya. Pinili ng city niya na mag-renew ng permits tuwing Enero, kaya sa unang buwan ng taon siya nagre-renew.

Kumpleto ang dokumentong isinumite ni Nena at nabayaran niya ang fees, pero hindi kumilos ang city sa loob ng processing time na nasa Citizen's Charter nito. Sa ilalim ng Section 10, ituturing na approved ang application niya.

Karamihan ng application para sa business permit ay hindi nangangailangan ng abogado. Kumonsulta sa abogado kung tinanggihan, sinuspinde o binawi ang permit mo, kung siningil ka ng fees na sa tingin mo ay walang basehan sa ordinansa, o kung gusto mong gamitin ang deemed-approval rule at hindi pumapayag ang city.

Kung wala kang pambayad sa abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas.