Barangay Clearance para iti Business Permit: Ania ti Kuna ti Linteg

Mangrugi ti Section 152(c) ti Local Government Code of 1991 iti daytoy nga alagaden: "No city or municipality may issue any license or permit for any business or activity unless a clearance is first obtained from the barangay where such business or activity is located or conducted."

Iti sapasap, awan ti siudad wenno munisipio a makaited iti permit no saan nga immuna nga adda clearance manipud iti barangay a yan ti negosio.

Ipalubos met dayta a section iti sangguniang barangay (ti barangay council) ti "impose a reasonable fee" (mangikeddeng iti nainkalintegan a bayad) para iti clearance.

Ti mayor ti addaan iti turay a mangted iti mismo a permit. Kuna ti Sections 444(b)(3)(iv) ken 455(b)(3)(iv) a ti municipal mayor ken ti city mayor ti mangted kadagiti lisensia ken permit, ken mabalinda a suspenden wenno bawien dagitoy no adda nalabsing kadagiti kondision a nangtedanda kadagitoy, segun iti linteg wenno ordinansa. Ipalubos ti Section 147 iti munisipio ti mangikeddeng iti nainkalintegan a bayad kadagiti negosio, "commensurate with the cost of regulation, inspection and licensing" (maitutop iti gastos ti regulasion, inspeksion ken panangted iti lisensia).

Inkabil ti RA 11032 (2018) ti baro a Section 11 iti Republic Act No. 9485 maipapan kadagiti business permit. Kuna ti item (f):

• dagiti barangay clearance ken permit maipapan iti panagnegosio "shall be applied, issued, and collected at the city/municipality" (iti siudad wenno munisipio ti pakaaplayan, pakaitedan ken pakasingiran), iti uneg ti processing time nga inkeddeng ti Act; ken
• maipatulod iti barangay ti pasetna kadagiti nasingir.

Iti panungpalan dayta met laeng a naikabil a section, kunana a ti Section 152(c) ti Local Government Code "is hereby amended accordingly" (ket na-amend a maitunos iti daytoy).

Isu a masapul latta ti clearance, ngem iti city wenno municipal hall ti papanam, ket saankan a mapan pay a sisisina iti barangay. Ikabil met dayta a section ti:

• maymaysa wenno unified a business application form para kadagiti baro nga aplikasion ken renewal (item (a));
• business one stop shop, wenno BOSS (item (b)); ken
• dadduma pay a lokal a clearance, kas iti sanitary permit ken environmental ken agricultural clearance, a maited a sangsangkamaysa iti business permit (item (d)).

Kuna met ti teksto ti Section 152(c) idi 1991 a masapul nga aksionan ti barangay ti clearance iti uneg ti pito a working days, ken mabalin nga ited ti siudad ti permit no saan nga inaksionan ti barangay. Gapu ta na-amend ti RA 11032 ti Section 152(c) ken inyakarna ti clearance iti siudad wenno munisipio, saan nga ipresentar daytoy a panid dayta nga alagaden ti 1991 a kas agdama nga alagaden.

Ikeddeng ti RA 11032 dagiti kaatiddogan a processing time iti Section 9 ti RA 9485 kas na-amend: saan a nasurok ngem tallo a working days para kadagiti simple a transaksion ken pito a working days para kadagiti complex a transaksion. Dagiti aplikasion a peligroso wenno nakaro ti kinateknikalna ket saan a pulos a mabalin a lumabes iti duapulo a working days.

Saan nga absoluto dagitoy a limitasion. Mabalin a paatiddogen iti maminsan ti kaatiddogan a panawen, iti isu met laeng a bilang ti aldaw, kas naisurat iti Citizen's Charter ti opisina. No masapul ti pammalubos ti sanggunian, addaan ti sanggunian iti 45 working days nga agaksion, a mabalin a paatiddogen iti 20 pay a working days.

Kuna ti Section 10 ti RA 9485, kas na-amend ti RA 11032, a no saan nga inaprobaran wenno inlaksid ti opisina ti original application iti uneg ti naikeddeng a processing time, ti aplikasion "shall be deemed approved" (ket ibilang a naaprobaran), basta naipasa amin a masapul a dokumento ken nabayadan amin a masapul a bayad ken singir.

Kuna ti item (e) ti naikabil a Section 11 a dagiti business permit "shall be valid for a period of one (l) year" (kas naimaldit). Ti kayatna a sawen: valid dagitoy iti maysa a tawen. Mabalin a pilien ti siudad wenno munisipio nga i-renew dagiti business permit iti umuna a bulan ti tawen wenno iti anniversary date ti pannakaited ti permit.

Awan ti ited ti linteg a gatad. Mabalin nga ikeddeng ti barangay ti "a reasonable fee" (nainkalintegan a bayad) (Section 152(c)), ken mabalin nga ikeddeng ti munisipio ti nainkalintegan a bayad kadagiti negosio (Section 147). Adda dagiti pudno a gatad kadagiti lokal nga ordinansa ken iti Citizen's Charter ti siudad wenno munisipioyo, a saan a nabasa para iti daytoy a panid.

Para kadagiti addang ti panagala iti barangay clearance iti sapasap, kitaem ti giya-mi iti barangay clearance.

Inaramid laeng dagitoy a pagarigan tapno maipakita no kasano ti panagandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Nangluk-at ni Nena iti sari-sari store iti Barangay Poblacion ti siudadna. Masapulna ti barangay clearance para iti negosiona (Section 152(c), kas na-amend). Iti sidong ti RA 11032, iti siudad ti pagaplayanna, babaen ti one stop shop, nga usarenna ti unified application form.

Valid ti permitna iti maysa a tawen. Pinili ti siudadna nga i-renew dagiti permit iti Enero, isu nga ag-renew isuna iti umuna a bulan ti tawen.

Nangipasa ni Nena iti kompleto a dokumento ken binayadanna dagiti bayad, ngem saan nga inaksionan ti siudad iti uneg ti processing time iti Citizen's Charter-na. Iti sidong ti Section 10, ibilang a naaprobaran ti aplikasionna.

Kaaduan nga aplikasion para iti business permit ket saan a masapul ti abogado. Makisaritaka iti abogado no inlaksid, sinuspende wenno binawi ti permitmo, no pinabayadandaka kadagiti bayad nga iti panagkunam ket awan ti basehanna iti ordinansa, wenno no kayatmo nga usaren ti alagaden a deemed approval ket saan nga umanamong ti siudad.

No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal help iti Pilipinas.