Article 116 sa Family Code: Kabtangan nga gi-presume nga conjugal
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 116?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
All property acquired during the marriage, whether the acquisition appears to have been made, contracted or registered in the name of one or both spouses, is presumed to be conjugal unless the contrary is proved.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Matod sa Article 116 sa Family Code, ang tanang kabtangan nga nakuha sulod sa kaminyoon gi-presume nga conjugal, bisan og gipalit, gikontrata o girehistro kini sa ngalan sa usa ra ka kapikas. Mapildi ang presumption, apan pinaagi lang sa pamatuod. Duha ka butang ang gipangayo sa Supreme Court: una, nga nakuha ang kabtangan sulod sa kaminyoon; unya, clear and convincing nga ebidensya gikan sa bisan kinsa nga moingon nga iya ra kini sa usa ka kapikas.
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Marites: lote sa iyang ngalan
Duha ka tuig human naminyo kang Jun ubos sa conjugal partnership, mipalit si Marites og lote ug girehistro kini sa iyang ngalan ra. Gi-presume nga conjugal ang lote ubos sa Article 116. Aron isipon kini nga iya ra, kinahanglang pamatud-an niya, pananglitan, nga gibayran niya kini gamit ang kwarta nga iya ra, sama sa kabilin (Article 109(4)).
Boy: uma nga walay petsa sa pagpalit
Ang uma nakatitulo sa ngalan ni Boy, apan walay makapakita kung gipalit ba niya kini sa wala pa o human sa iyang kasal. Ubos sa desisyon sa Metrobank, dili molihok ang presumption of conjugal ownership kung walay pamatuod nga nakuha ang uma sulod sa kaminyoon.
Hinimo-himo ra kini nga mga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok sa lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Importante ang presumption kung ang conjugal property ibaligya, i-mortgage, kuhaon tungod sa utang o bahinon human sa kamatayon o panagbulag.
- Naa ang Article 116 sa kapitulo bahin sa conjugal partnership of gains. Para sa magtiayon nga naa sa absolute community, tan-awa ang absolute community vs conjugal partnership.
- Para sa pagbaligya sa usa ka kapikas, tan-awa ang mahimo bang ibaligya sa usa ka kapikas ang conjugal property nga walay consent?; human mamatay ang usa ka kapikas, tan-awa ang pagbaligya sa conjugal property human mamatay ang kapikas.
- Ang nag-ipon nga dili minyo lahi og lagda; tan-awa ang kabtangan sa live-in partners.
Unsa ang giingon sa Article 116?
All property acquired during the marriage, whether the acquisition appears to have been made, contracted or registered in the name of one or both spouses, is presumed to be conjugal unless the contrary is proved.
Giunsa paglihok sa presumption?
Duha ka lakang ang gigamit sa mga korte:
- Nakuha ba ang kabtangan sulod sa kaminyoon? Ang partido nga nagsalig sa presumption kinahanglang mopakita niini una. Sa Metropolitan Bank and Trust Co. v. Pascual (2008), sa paggamit sa katumbas sa Article 116 sa Civil Code, miingon ang Court nga ang pamatuod sa pagkuha sulod sa kaminyoon usa ka condition sine qua non (kondisyon nga kinahanglan gyud) para sa presumption. Kung walay gipakita kanus-a nakuha ang kabtangan, ang titulo sa ngalan sa usa ka kapikas nagpakita nga iya kini sa maong kapikas.
- Aduna bay clear and convincing nga pamatuod nga exclusive kini? Kung napakita na nga nakuha kini sulod sa kaminyoon, gi-presume nga conjugal ang kabtangan. Sa Villanueva v. Court of Appeals (2004), miingon ang Court nga ang partido nga moingon nga exclusive ang kabtangan maoy adunay burden sa pagpamatuod niini, ug ang ebidensya kinahanglang clear and convincing.
Unsa ang dili makapildi sa presumption?
Gikan sa Villanueva v. Court of Appeals (2004):
- Titulo o tax declaration sa usa ka ngalan. Dili mapildi ang presumption tungod lang kay ang certificate of title o ang tax declaration nakapangalan sa usa ra ka kapikas.
- Pagpuyo nga nagbulag. Ang pakig-ipon sa usa ka kapikas sa laing tawo, bisan dugay na, dili moputol sa bugkos sa kaminyoon nga nagpadayon pa. Ang kabtangan nga nakuha samtang naglungtad kana nga kaminyoon nagpabilin nga gi-presume nga conjugal.
Sa samang kaso, gigamit sa Court ang mga lagda sa Family Code bahin sa conjugal partnership sa magtiayon nga naminyo sa wala pa mi-epekto ang Code, sumala sa giingon sa Article 105.
Unsa ang makapildi niini?
Pamatuod nga ang kabtangan sakop sa usa sa mga butang sa exclusive property sa Article 109: pananglitan, nga napanunod kini o gidonar sa usa ka kapikas, nadawat isip baylo sa kabtangan sa usa ra ka kapikas, o gipalit gamit ang kwarta nga iya ra sa usa ka kapikas.
Kanunay nga pangutana
Conjugal ba ang kabtangan nga nakapangalan ra sa akong bana o asawa?
Gi-presume nga conjugal kini kung nakuha sulod sa kaminyoon. Matod sa Article 116 sa Family Code, magamit kini bisan og ang pagkuha mipakita nga gihimo, gikontrata o girehistro sa ngalan sa usa o sa duha ka kapikas, gawas kung mapamatud-an ang sukwahi.
Kinsa ang kinahanglang mopamatuod nga exclusive ang kabtangan?
Ang tawo nga moingon niini. Sa Villanueva v. Court of Appeals (2004), miingon ang Supreme Court nga ang partido nga moingon nga exclusive property sa usa ka kapikas ang kabtangan maoy adunay burden sa pagpamatuod niini, ug ang ebidensya kinahanglang clear and convincing.
Mapildi ba sa titulo o tax declaration sa ngalan sa usa ka kapikas ang presumption?
Dili. Sa Villanueva (2004), miingon ang Court nga dili mapildi ang presumption tungod lang kay ang certificate of title o ang tax declaration nakapangalan sa usa ra ka kapikas.
Unsa ang kinahanglang ipakita sa dili pa magamit ang presumption?
Nga nakuha ang kabtangan sulod sa kaminyoon. Sa Metropolitan Bank and Trust Co. v. Pascual (2008), sa paggamit sa lagda sa Civil Code nga gipadayon sa Article 116, miingon ang Court nga ang pamatuod sa pagkuha sulod sa kaminyoon usa ka condition sine qua non aron molihok ang presumption.
Mohunong ba ang presumption kung nagbulag na sa tinuod ang magtiayon?
Dili tungod niana lang. Sa Villanueva, dugay nang nakig-ipon ang usa ka kapikas sa laing tawo, apan miingon ang Court nga wala kini moputol sa bugkos sa kaminyoon nga nagpadayon pa, ug ang kabtangan nga nakuha samtang naglungtad ang kaminyoon nagpabilin nga gi-presume nga conjugal.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?