Article 26 sa Civil Code: Pagtahod sa privacy ug kalinaw sa hunahuna sa silingan
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 26?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
Every person shall respect the dignity, personality, privacy and peace of mind of his neighbors and other persons. The following and similar acts, though they may not constitute a criminal offense, shall produce a cause of action for damages, prevention and other relief:
(1) Prying into the privacy of another’s residence;
(2) Meddling with or disturbing the private life or family relations of another;
(3) Intriguing to cause another to be alienated from his friends;
(4) Vexing or humiliating another on account of his religious beliefs, lowly station in life, place of birth, physical defect, or other personal condition.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Ang Article 26 sa Civil Code nag-ingon nga ang matag tawo kinahanglan motahod sa dignidad, personalidad, privacy ug kalinaw sa hunahuna sa iyang mga silingan ug sa ubang tawo. Upat ka klase sa binuhatan ang gihinganlan niini nga naglapas niini nga katungdanan, ug sakop usab ang susamang binuhatan. Ang tawo nga naapektuhan mahimong moadto sa korte para sa damages, para sa order nga pugngan ang binuhatan, ug para sa ubang relief, bisan kung dili krimen ang binuhatan.
Ang Article 26 usa sa mga lagda sa Civil Code bahin sa "human relations" (relasyon sa mga tawo). Kanunay kini basahon uban sa Article 19 (pagbuhat nga makiangayon ug adunay good faith) ug Article 21 (tinuyo nga binuhatan nga supak sa moral).
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Si Dina ug ang camera sa silingan
Nagbutang ang silingan ni Dina og camera nga diretsong nakatutok sa bintana sa kwarto ni Dina. Murag "prying into the privacy of another's residence" kini, ang unang binuhatan sa Article 26. Mahimong mohangyo si Dina sa korte nga i-order ang pagtangtang sa camera ug hatagan siya og damages. Ang korte ang mohukom base sa ebidensya.
Si Mark ug ang pagbiaybiay sa trabahoan
Taga-gamay nga probinsya si Mark, ug ang iyang kauban sa trabaho kanunay mobiaybiay kaniya atubangan sa uban tungod sa lugar nga iyang natawhan ug sa iyang pagsulti. Gihinganlan sa Article 26 ang "vexing or humiliating another on account of his... place of birth". Mahimong adunay civil claim si Mark para sa damages bisan kung dili krimen ang pagbiaybiay.
Si Rosa ug ang tabi
Ang silingan ni Rosa nagsulti og hinimo-himo nga istorya bahin kaniya sa ilang mga higala, mao nga wala na siya imbitaha. Mahimong "intriguing to cause another to be alienated from his friends" kini. Kung kini ba gyud, ug unsa nga damages ang angay, depende sa ebidensya.
Kini mga hinimo-himo lang nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok sa lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Ubos sa Local Government Code (Sections 408 ug 412), ang away tali sa mga tawo nga tinuod nga nagpuyo sa samang city o municipality kasagaran moadto una sa barangay para sa conciliation, adunay pipila ka eksepsyon. Tan-awa ang kinahanglan ba ko moadto una sa barangay? ug ang mga giya sa barangay sa site.
- Ang saba kasagaran pangutana sa nuisance. Tan-awa ang saba nga silingan: asa mo-reklamo.
- Ang pipila ka binuhatan nga naglapas sa Article 26 mahimo usab nga krimen o naglapas sa special laws. Tan-awa ang legal ba ang pag-record sa tawag sa telepono? ug oral defamation.
- Itago ang ebidensya: litrato, mensahe, ngalan sa mga saksi ug mga petsa. Ang tawo nga nangayo kinahanglan mopamatuod sa binuhatan ug sa epekto niini.
- Para sa libre o barato nga tabang legal, tan-awa ang asa makakuha og tabang legal.
Unsa ang giingon sa Article 26?
Every person shall respect the dignity, personality, privacy and peace of mind of his neighbors and other persons. The following and similar acts, though they may not constitute a criminal offense, shall produce a cause of action for damages, prevention and other relief:
Unsa nga mga binuhatan ang gihinganlan sa Article 26?
Upat ka binuhatan ang gilista sa article. Sa yanong pagkasulti:
- Pagpanilip sa privacy sa balay sa uban. Pananglitan, pag-espiya sa nahitabo sulod sa balay sa silingan.
- Pagpanghilabot o pagsamok sa pribadong kinabuhi o relasyon sa pamilya sa uban. Pananglitan, pagpanghilabot sa kaminyoon sa magtiayon o sa mga kalihokan sa usa ka pamilya.
- Pagpanglibak aron mawad-an og higala ang uban. Pananglitan, pagkaylap og istorya aron motalikod kaniya ang iyang mga higala.
- Pagsamok o pagpakaulaw sa uban tungod sa iyang personal nga kahimtang. Gihinganlan sa article ang relihiyon, ubos nga kahimtang sa kinabuhi, lugar nga natawhan, pisikal nga depekto, "or other personal condition".
Mao kini ang eksaktong pulong sa ikaupat nga item:
(4) Vexing or humiliating another on account of his religious beliefs, lowly station in life, place of birth, physical defect, or other personal condition.
Dili sirado ang lista. Ang article nag-ingon og "The following and similar acts", busa mahimong gamiton kini sa korte sa ubang binuhatan nga parehas og klase.
Unsa nga remedyo ang gihatag sa Article 26?
Ang article naghatag og "a cause of action for damages, prevention and other relief". Sa yanong pagkasulti, ang tawo nga nalapasan ang privacy o kalinaw sa hunahuna mahimong mohangyo sa korte:
- nga hatagan siya og damages;
- nga i-order nga pugngan o hunongon ang binuhatan; ug
- para sa ubang relief nga angay sa kaso.
Mahimong ihatag ang moral damages para sa binuhatan ubos sa Article 26. Ang Article 2219, item (10), naglista sa "Acts and actions referred to in articles 21, 26, 27, 28, 29, 30, 32, 34, and 35" isip usa sa mga kaso diin makuha ang moral damages. Ang moral damages nagsakop sa mga butang sama sa kasakit sa hunahuna, nasakitan nga pagbati ug kaulaw sa katilingban (Article 2217). Ang korte ang motakda sa kantidad.
Kanunay nga pangutana
Unsa ang gipanalipdan sa Article 26 sa Civil Code?
Gipanalipdan niini ang dignidad, personalidad, privacy ug kalinaw sa hunahuna sa matag tawo, ilabina batok sa binuhatan sa silingan ug uban pa. Upat ka pananglitan ang gihinganlan niini, sama sa pagpanilip sa privacy sa balay sa uban, ug sakop usab ang susamang binuhatan.
Kinahanglan ba nga krimen ang binuhatan aron makaso ubos sa Article 26?
Dili. Ang article nag-ingon nga ang gilista nga binuhatan ug ang susamang binuhatan maghatag og civil claim bisan kung dili kini criminal offense.
Unsa ang mahimong i-order sa korte ubos sa Article 26?
Ang article naghisgot og cause of action para sa damages, prevention ug other relief. Buot ipasabot, ang korte mahimong mohatag og damages ug mahimo usab nga mo-order nga hunongon o pugngan ang binuhatan.
Makapangayo ba ko og moral damages sa paglapas sa Article 26?
Oo, mahimo kini ihatag. Ang Article 2219(10) naglista sa mga binuhatan nga gihisgotan sa Article 26 isip usa sa mga kaso diin makuha ang moral damages. Ang korte ang mohukom sa kantidad.
Sakop ba sa Article 26 ang saba nga silingan?
Ang Article 26 nanalipod sa kalinaw sa hunahuna sa silingan, apan ang saba kasagaran pangutana sa mga lagda sa Civil Code bahin sa nuisance (Articles 682 ug 694 hangtod 707). Ubos sa Local Government Code, ang away tali sa mga tawo nga tinuod nga nagpuyo sa samang city o municipality kasagaran moadto una sa barangay para sa conciliation sa dili pa sa korte, adunay pipila ka eksepsyon.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?