Na-scam Online o sa E-Wallet: Ano ang Sabi ng Batas?

Kumilos agad, dahil maikli ang mga hold period.

1. I-report agad sa bangko o e-wallet mo. Sinasabi ng BSP Circular No. 1215 na ang mga may-ari ng account ay "shall immediately report any disputed transaction" (dapat agad i-report ang anumang disputed transaction) para maimbestigahan at maprotektahan ng institusyon ang account.
2. Ipadala ang mga dokumento mo sa loob ng initial hold. Sinasabi ng circular na dapat kang magsumite ng mga supporting document, gaya ng "sworn complaint, affidavit, police report, or any other supporting document", sa loob ng initial holding period, maliban kung iba ang sinasabi ng industry protocol.
3. Ingatan ang ebidensya mo. I-save ang mga screenshot ng mga message, link, reference number at pangalan o numero ng account na tumanggap ng pera.
4. Pag-isipan ang criminal complaint. Inaatasan ng circular ang bangko o e-wallet na sabihin sa iyo ang iba pang legal na remedyo, gaya ng pagsasampa ng complaint sa mga law enforcement agency. Ang NBI at ang PNP ang namamahala sa pagpapatupad ng Cybercrime Prevention Act (RA 10175, Section 10). Para sa mga serbisyo ng NBI, tingnan ang aming mga gabay sa NBI.

Pinapayagan ng Section 7 ng RA 12010 ang mga bangko at e-wallet na pansamantalang i-hold ang perang sangkot sa disputed transaction, sa panahong itinakda ng Bangko Sentral na "shall not exceed thirty (30) calendar days" (hindi lalampas sa 30 calendar days), maliban kung pahabain ito ng korte.

Hinahati ito ng BSP Circular No. 1215 sa:

• initial holding na hindi hihigit sa 5 calendar days; at
• extended holding na hindi hihigit sa 25 calendar days matapos ang initial hold;

kaya hindi hihigit sa 30 calendar days sa kabuuan.

Itinuturing na disputed ang transaksyon kung may makatwirang dahilan ang institusyon para paniwalaang kakaiba ito, walang malinaw na economic purpose, galing sa hindi kilala o ilegal na source, o ginawa sa pamamagitan ng social engineering scheme (Section 7). Kung hindi nag-hold ng pera ang institusyon gaya ng hinihingi, mananagot ito sa nawala, kasama ang pagbabalik ng disputed funds sa may-ari ng account (Section 9).

Nakadepende sa mga pangyayari. Sinasabi ng Section 6 ng RA 12010 na ang mga bangko at e-wallet ay "shall be liable for restitution of funds" (mananagot na ibalik ang pera) sa mga may-ari ng account kung hindi sila gumamit ng sapat na risk management systems at controls, o hindi nila ginamit ang "the highest degree of diligence" (pinakamataas na antas ng pag-iingat) para pigilan ang pagkawala. Idinadagdag nito: "Conviction shall not be a prerequisite to the restitution of funds." Ibig sabihin, hindi kailangang may conviction muna bago ibalik ang pera.

Pero sinasabi rin ng parehong section na hindi mananagot sa nawala ang institusyong nakita ng BSP na sumusunod sa mga requirement na iyon. Kaya hindi awtomatiko ang refund.

Kung ma-convict ang scammer, may kasamang civil liability ang conviction, na puwedeng may kasamang restitution (pagbabalik ng pera) para sa biktima (Section 17).

Pinaparusahan ng RA 12010 ang:

• Social engineering schemes (Section 4(b)): pagkuha ng sensitibong impormasyon ng ibang tao sa pamamagitan ng panlilinlang o panloloko, na nauwi sa hindi awtorisadong pagpasok at pagkontrol sa account. Mga halimbawa sa batas ang pagpapanggap na kumikilos para sa bangko o e-wallet para makuha ang mga detalye mo, at ang paggamit ng electronic communications para makuha ang mga ito. Kasama sa "sensitive identifying information" ang username, password, detalye ng bank account, credit card at impormasyon ng e-wallet (Section 3).
• Money muling (Section 4(a)): paggamit, panghihiram o pagpapagamit ng financial account, pagbubukas nito sa pekeng pangalan o gamit ang ID ng iba, pagbili o pagrenta nito, pagbebenta o pagpapahiram nito, o pag-recruit ng iba, para magpadaan ng perang "known to be derived from crimes, offenses, or social engineering schemes" (alam na galing sa krimen, paglabag o social engineering scheme). Kasama sa financial account ang e-wallet.
• Economic sabotage (Section 4(c)): parehong mga gawa na ginawa ng grupo ng tatlo o higit pang tao, laban sa tatlo o higit pang tao, sa pamamagitan ng mass mailer, o sa pamamagitan ng human trafficking.

Itinatakda ng Section 16 ang mga parusang ito (puwedeng magpataw ang korte ng kulong, multa, o pareho):

Para sa money muling sa ilalim ng items (1) hanggang (4) ng Section 4(a), inuutusan din ng korte ang pagsasara ng financial account na sangkot at ang forfeiture nito (pagkumpiska) (Section 16(a)).

Oo. Sinasabi ng Section 19 na ang pag-uusig sa ilalim ng RA 12010 ay "without prejudice" (hindi hadlang) sa pag-uusig sa ilalim ng Revised Penal Code at mga special law, kasama ang Cybercrime Prevention Act.

Sa ilalim ng RA 10175, krimen ang computer-related fraud (Section 4(b)(2)) at identity theft (Section 4(b)(3)). At ginagawa ng Section 6 na isang degree na mas mataas ang parusa sa krimen sa Revised Penal Code, gaya ng estafa (panloloko), kapag ginawa gamit ang information and communications technology. Para sa estafa mismo, tingnan ang Parusa sa estafa sa Pilipinas.

Oo. Pinaparusahan ng Section 11 ang sinumang, "with malice or in bad faith" (nang may malisya o masamang intensyon), nag-report ng ganap na walang basehan o maling impormasyon na nauwi sa pag-hold ng pera ng ibang tao. Nasa table sa itaas ang parusa. Iba ang tapat na report na nagkamali lang sa report na may malisya.

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Nakatanggap si Ana ng text na mukhang galing sa e-wallet niya. Pinindot niya ang link at tinype ang MPIN niya, at nawala ang ₱18,000 sa account niya. Ni-report niya ito sa e-wallet niya sa parehong araw at nagpadala ng sworn complaint sa loob ng initial hold period. Puwedeng i-hold ang perang natanggap ng kabilang account nang hanggang 5 araw, at hanggang 30 araw sa kabuuan. Puwedeng managot ang nagpadala ng text sa social engineering scheme (Section 4(b)).

"Pinarentahan" ni Ben, isang estudyante, ang bank account niya sa isang estranghero kapalit ng buwanang bayad, at may perang galing sa scam na dumaan dito. Kung alam niyang galing sa krimen o scam ang pera, money mule siya dahil pinagamit niya ang account niya (Section 4(a)), na may 6 hanggang 8 taong kulong, multa, o pareho, at uutusan din ng korte na isara ang account.

Naloko si Lola Nena, 72, ng pekeng "bank officer" sa telepono para ibigay ang one-time PIN niya. Dahil senior citizen siya, mas mataas na saklaw na 12 hanggang 14 taon ang haharapin ng scammer (Section 16(b)). Kung walang sapat na proteksyon ang bangko niya, puwede itong utusang ibalik ang pera niya nang hindi na hinihintay ang conviction (Section 6).

Hindi mo kailangan ng abogado para mag-report sa bangko o e-wallet mo; iyon muna ang gawin. Kumonsulta sa abogado kung ayaw ibalik ng bangko mo ang malaking halaga at naniniwala kang kulang ang proteksyon nito, kung kailangan mong ipahaba sa korte ang hold sa pera, kung gusto mong magsampa ng criminal complaint, o kung inakusahan kang money mule o nag-file ng pekeng report.

Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon. Kung harassment ng lending app ang problema mo at hindi scam, tingnan ang Harassment ng online lending app.