Na-scam Online o sa E-Wallet: Unsay Giingon sa Balaod

Lihok dayon, kay mubo ra ang mga hold period.

1. I-report dayon sa imong bangko o e-wallet. Ang BSP Circular No. 1215 nag-ingon nga ang mga tag-iya sa account "shall immediately report any disputed transaction" aron ma-imbestigar ug mapanalipdan sa institusyon ang account.
2. Ipadala ang imong mga dokumento sulod sa initial hold. Ang circular nag-ingon nga kinahanglan nimong i-submit ang mga supporting document, sama sa "sworn complaint, affidavit, police report, or any other supporting document", sulod sa initial holding period, gawas kung lahi ang giingon sa industry protocol.
3. Tipigi ang imong ebidensya. I-save ang mga screenshot sa mga mensahe, link, reference number ug ang ngalan o numero sa account nga nakadawat.
4. Hunahunaa ang pag-file og criminal complaint. Gimando sa circular ang bangko o e-wallet nga sultihan ka sa ubang legal nga remedyo, sama sa pag-file og reklamo sa mga law enforcement agency. Ang NBI ug ang PNP ang responsable sa pagpatuman sa Cybercrime Prevention Act (RA 10175, Section 10). Para sa mga serbisyo sa NBI, tan-awa ang among mga giya sa NBI.

Ang Section 7 sa RA 12010 nagtugot sa mga bangko ug e-wallet nga temporaryong i-hold ang pondo sa disputed transaction, sulod sa panahon nga gitakda sa Bangko Sentral nga "shall not exceed thirty (30) calendar days", gawas kung i-extend kini sa korte.

Gibahin kini sa BSP Circular No. 1215 ngadto sa:

• initial holding nga dili molapas sa 5 calendar days; ug
• extended holding nga dili molapas sa 25 calendar days human matapos ang initial hold;

sa kinatibuk-an nga dili molapas sa 30 calendar days.

Ang transaksyon maihap nga disputed kung ang institusyon adunay makatarunganong basehan sa pagtuo nga kini dili kasagaran, walay klarong economic purpose, gikan sa wala mailhi o ilegal nga tinubdan, o gihimo pinaagi sa social engineering schemes (Section 7). Kung mapakyas ang institusyon sa pag-hold sa pondo sumala sa gikinahanglan, manubag kini sa kawala, lakip ang restitution (pag-uli) sa gi-dispute nga pondo ngadto sa tag-iya sa account (Section 9).

Depende sa kamatuoran. Ang Section 6 sa RA 12010 nag-ingon nga ang mga bangko ug e-wallet "shall be liable for restitution of funds" ngadto sa mga tag-iya sa account kung napakyas sila sa paggamit og igo nga risk management systems ug controls, o napakyas sa paghatag sa "the highest degree of diligence" aron mapugngan ang kawala. Gidugang niini: "Conviction shall not be a prerequisite to the restitution of funds."

Pero ang samang section nag-ingon nga ang institusyon nga nakit-an sa BSP nga nakasunod sa maong mga kinahanglanon dili manubag sa kawala. Busa dili awtomatiko ang refund.

Kung ma-convict ang scammer, ang conviction adunay civil liability, nga mahimong maglakip og restitution para sa biktima (Section 17).

Ang RA 12010 nagsilot sa:

• Social engineering schemes (Section 4(b)): pagkuha sa sensitibong impormasyon sa laing tawo pinaagi sa panlimbong o fraud, nga mosangpot sa dili awtorisadong pagsulod ug pagkontrol sa account. Mga pananglitan sa balaod: pagpakaaron-ingnon nga naglihok para sa bangko o e-wallet aron makuha ang imong detalye, ug paggamit og electronic communications aron makuha kini. Ang "sensitive identifying information" naglakip sa usernames, passwords, bank account details, credit card ug e-wallet information (Section 3).
• Money muling (Section 4(a)): paggamit, paghulam o pagtugot sa paggamit sa financial account, pag-abli og account sa peke nga ngalan o ID sa laing tawo, pagpalit o pag-abang og account, pagbaligya o pagpahulam niini, o pag-recruit sa uban, aron magpalihok og kwarta nga "known to be derived from crimes, offenses, or social engineering schemes". Ang financial account naglakip sa e-wallet.
• Economic sabotage (Section 4(c)): ang samang mga buhat nga gihimo sa grupo sa tulo o labaw pa ka tawo, batok sa tulo o labaw pa ka tawo, pinaagi sa mass mailer, o pinaagi sa human trafficking.

Ang Section 16 nagtakda niini nga mga silot (ang korte mahimong mopahamtang og priso, multa, o duha):

Para sa money muling ubos sa items (1) hangtod (4) sa Section 4(a), mando usab sa korte ang pagsira sa financial account nga nalambigit ug ang forfeiture (pagkumpiska) niini (Section 16(a)).

Oo. Ang Section 19 nag-ingon nga ang prosecution ubos sa RA 12010 "without prejudice" (walay epekto) sa prosecution ubos sa Revised Penal Code ug sa special laws, lakip ang Cybercrime Prevention Act.

Ubos sa RA 10175, krimen ang computer-related fraud (Section 4(b)(2)) ug identity theft (Section 4(b)(3)). Ug ang Section 6 naghimo sa silot sa krimen sa Revised Penal Code, sama sa estafa (panlimbong), usa ka degree nga mas taas kung gihimo pinaagi sa information and communications technology. Para sa estafa mismo, tan-awa ang Silot sa estafa sa Pilipinas.

Oo. Ang Section 11 nagsilot sa bisan kinsa nga, "with malice or in bad faith", mo-report og hingpit nga walay basehan o bakak nga impormasyon nga mosangpot sa pag-hold sa pondo sa usa ka tawo. Ang silot anaa sa table sa ibabaw. Ang matinud-anon nga report nga nasayop diay dili sama sa malisyoso nga report.

Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok ang mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Ana nakadawat og text nga murag gikan sa iyang e-wallet. Gi-click niya ang link ug gi-type ang iyang MPIN, ug ₱18,000 ang nawala sa iyang account. Gi-report niya kini sa iyang e-wallet sa samang adlaw ug nagpadala og sworn complaint sulod sa initial hold period. Ang pondo nga nadawat mahimong i-hold hangtod 5 ka adlaw, ug hangtod 30 ka adlaw sa kinatibuk-an. Ang nagpadala sa text mahimong manubag sa social engineering scheme (Section 4(b)).

Ben, usa ka estudyante, "nagparenta" sa iyang bank account sa usa ka estranghero baylo sa binulan nga bayad, ug ang kwarta sa scam miagi niini. Kung nahibalo siya nga gikan sa krimen o scam ang kwarta, ang pagtugot sa paggamit sa iyang account naghimo kaniya nga money mule (Section 4(a)), nga adunay 6 hangtod 8 ka tuig nga pagkapriso, multa, o duha, ug mando usab sa korte nga sirhan ang account.

Lola Nena, 72, gilimbongan sa usa ka peke nga "bank officer" sa telepono aron ihatag ang iyang one-time PIN. Tungod kay senior citizen siya, ang scammer atubangon sa mas taas nga gilay-on nga 12 hangtod 14 ka tuig (Section 16(b)). Kung kulang ang panalipod sa iyang bangko, mahimo kining pugson nga iuli ang iyang kwarta bisan dili na hulaton ang conviction (Section 6).

Dili nimo kinahanglan og abogado aron mo-report sa imong bangko o e-wallet; buhata kana una. Pakigsulti sa abogado kung modumili ang imong bangko sa pag-uli sa dakong kantidad ug nagtuo ka nga kulang ang iyang panalipod, kung kinahanglan nimo ang korte aron i-extend ang hold sa pondo, kung gusto nimo mag-file og criminal complaint, o kung giakusahan ka nga money mule o nag-file og bakak nga report.

Kung dili nimo kaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libreng legal nga tabang sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) ug uban pang kapilian. Kung ang imong problema harassment sa lending app imbes nga scam, tan-awa ang Harassment sa online lending app.