Natiliw nga Ag-shoplifting Sakbay a Rimmuar iti Tienda: Theft Kadin?
Napardas a sungbat
Wen. Ti tao a nangala iti banag iti tienda ket natiliw sakbay a rimmuar ket kadawyan a nakaaramiden iti theft (panagtakaw). Iti Valenzuela v. People (2007), inkeddeng ti Supreme Court nga awan ti "frustrated theft" iti Pilipinas: nalpas, wenno consummated, ti theft manipud iti kanito a naiggaman ti nakabasol ti banag, uray awan ti gundawayna a mangilako wenno mangaramat iti dayta. Ti gatad ti banag ti mangikeddeng iti dusa.
Ania dagiti addang (stages) ti krimen?
Ti Article 6 ti Revised Penal Code ket saan nga artikulo maipapan iti theft, ngem ipalawagna dagiti addang ti felony:
A felony is consummated when all the elements necessary for its execution and accomplishment are present; and it is frustrated when the offender performs all the acts of execution which would produce the felony as a consequence but which, nevertheless, do not produce it by reason of causes independent of the will of the perpetrator.
Iti nalaka a sasao: consummated ti felony no adda amin dagiti elemento; frustrated no inaramid ti nakabasol amin dagiti aramid ngem saan a napasamak ti krimen gapu kadagiti rason nga awan iti pagayatanna.
Ti attempt ket maysa nga addang a nasaksakbay: inrugi ti nakabasol ti krimen babaen dagiti overt act ngem saanna nga inaramid amin dagiti aramid ti panangaramid, gapu iti rason a saan a ti bukodna a kayat a panagsardeng.
Dua a daan a desision ti Court of Appeals ti nangibasol kadagiti akusado iti "frustrated theft" kadagiti kasasaad a kas iti agtakaw a natiliw sakbay a nakalibas a sangsangkamaysa dagiti tagilako. Inkeddeng ti Supreme Court ti saludsod iti Valenzuela.
Ania ti napasamak iti Valenzuela v. People?
Dagiti pasamak iti baba ket naala iti desision. Saan dagitoy a pagarigan nga inaramid laeng.
Iti maysa a malem idi Mayo 1994, ti maysa a security guard a naisaad iti nalukatan a parking area ti maysa a supermarket iti maysa a mall complex iti North EDSA ket nakitana ti maysa a lalaki nga agguyguyod iti push cart nga addaan kadagiti kahon ti "Tide" detergent nga ipanna iti nalukatan a parking area. Inibabana dagiti kahon iti lugar a pagur-urayan ti kaduana, nagsubli iti uneg, ket rimmuar manen nga addaan iti ad-adu pay. Kalpasanna, nangpasardeng iti taxi, ket inkarga ti kaduana dagiti kahon iti dayta. Pinasardeng ti guard ti taxi bayat a pumanpanaw iti parking area ket kiniddawna ti resibo. Nagtaray ti dua, ket nagpaltog ti guard iti warning shot. Natiliwda iti lugar a nakapasamakan, ket naisubli dagiti tagilako.
Imbasol ti trial court ti dua iti consummated theft, ket pinatalgedan ti Court of Appeals ti pannakaibasol ti petitioner. Iti sango ti Supreme Court, kinuna ti akusado a frustrated theft laeng koma ti pakaibasolanna, gapu ta saan a pulos a nakabael a siwawaya a mangaramat kadagiti tagilako.
Ania ti inkeddeng ti Supreme Court?
Inlaksid ti Court ti apela ket pinagtalinaedna ti pannakaibasol iti consummated theft. Dagiti kangrunaan a puntona:
- Awan ti krimen a frustrated theft iti sidong ti Revised Penal Code. Iti sasao ti Court: "Theft can only be attempted or consummated." Kayatna a sawen, ti theft ket mabalin laeng nga attempted wenno consummated.
- Nalpas ti panangala manipud iti kanito a naiggaman ti nakabasol ti banag, uray awan ti gundawayna a mangaramat iti dayta.
- Ti kabaelan a siwawaya a mangaramat kadagiti natakaw a tagilako ket saan nga elemento ti theft iti sidong ti Article 308. Kinuna ti Court a no ibilang dayta kas elemento, mangiyeg dayta iti nalaka a depensa nga awan iti panggep ti linteg.
Kinuna met ti Court a ti pannakaibasol iti attempted theft laeng ket ad-adda koma a pabor iti akusado. Napukawna dayta a pabor gapu ta nalpasen ti panangala.
Ania ti kaipapanan daytoy para iti shoplifting?
No iggaman ti tao ti banag a buyogen ti panggep a gumundaway (intent to gain) ken awan ti pammalubos ti tienda, kadawyan a consummated ti theft, uray no:
- adda pay laeng ti tao iti uneg ti tienda;
- napasardeng ti tao iti ruangan wenno iti parking area;
- dagus a naisubli iti tienda ti banag.
Ti gatad ti banag ti mangikeddeng iti bracket iti sidong ti Article 309, kas inbaliwan ti Republic Act No. 10951. Kitaem ti Dusa ti theft babaen ti gatad.
Kaano nga attempted theft laeng?
No laeng saan pay a nalpas ti panangala. Iti sidong ti Article 6, ti attempt ket krimen a nairugi babaen dagiti overt act ngem saan nga inaramid amin dagiti aramid ti panangaramid. No attempt wenno nalpas a theft ti maysa a kasasaad ket agpannuray iti ebidensia, ken ti korte ti mangikeddeng.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Inaramid laeng dagitoy a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti pagannurotan. Saan dagitoy a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Inlemmeng ni Mark ti ₱1,200 a botelia ti perfume iti bag-na ket nagna nga agturong iti ruangan. Pinasardeng ti guard isuna iti ridaw ket nasarakanna ti perfume. Maibatay iti Valenzuela, mabalin a consummated ti theft, gapu ta innala ni Mark ti perfume a buyogen ti panggep a gumundaway. Ti gatad ket nasursurok ngem ₱500 agingga iti ₱5,000, isu nga arresto mayor ti dusa iti sidong ti Article 309.
Inkabil ni Grace ti ₱350 a lipstick iti bolsana, binayadanna dagiti dadduma a ginatangna iti counter ket pinasardeng ti guard isuna. Naisubli ti lipstick. Maibatay iti Valenzuela, mabalin a consummated theft daytoy, ken ti pannakaisubli ti banag ket saan a mangpukaw iti dayta. Ti gatad ket agingga iti ₱500, isu a ti bracket ket arresto mayor in its minimum and medium periods.
Adda dadduma a kita ti theft a nadagdagsen ti dusana gapu no siasino ti nangala iti sanikua wenno no ania ti naala. Kitaem ti Ania ti qualified theft?
Ania ti mapasamak iti dusa?
Ti dusa ket sumurot iti gatad ti banag, saan nga iti lugar a nakatiliwan ti tao. Para iti naan-anay a listaan dagiti bracket, kitaem ti Ania ti dusa ti theft iti Pilipinas?
Kaano a kasapulam ti abogado?
No sika wenno kameng ti pamiliam ket natiliw ken adda complaint a maidatdatag, makisaritaka iti abogado iti kasapaan a mabalin. Mabalin a kitaen ti abogado no nalpas ti panangala, no kasano a mapaneknekan ti gatad, no adda napirmaan a statement ken no ania a bracket ti dusa ti aplikar. No awan ti kabaelam a mangbayad iti abogado, kitaem ti Libre a tulong legal iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Ania a desision ti Supreme Court ti mainaig?
Kadawyan a saludsod
Adda kadi frustrated theft iti Pilipinas?
Awan. Iti Valenzuela v. People (2007), inkeddeng ti Supreme Court nga iti sidong ti Revised Penal Code, awan ti krimen a frustrated theft. Ti theft (panagtakaw) ket mabalin laeng nga attempted (napadpadas) wenno consummated (nalpas).
No natiliwak sakbay a rimmuarak iti tienda, attempted theft laeng kadi?
Kadawyan a saan, no adda kenka ti banag. Iti sidong ti Valenzuela, consummated ti theft manipud iti kanito a naiggaman ti nakabasol ti banag, uray awan ti gundawayna a mangaramat wenno mangilako iti dayta. Ti pannakapasardeng iti ruangan ket saan a mangbaliw iti dayta tapno agbalin nga attempt.
Kaano nga attempted theft laeng?
Ipalawag ti Article 6 ti Revised Penal Code nga attempt no inrugi ti felony babaen dagiti overt act ngem saan nga inaramid amin dagiti aramid ti panangaramid, gapu iti rason a saan a ti bukod a kayat a panagsardeng. Ti korte ti mangikeddeng no attempt laeng dagiti espesipiko a pasamak.
Napateg kadi ti gatad ti banag?
Wen. Ti gatad ti mangikeddeng iti bracket ti dusa iti sidong ti Article 309 kas inbaliwan ti Republic Act No. 10951. Kas pagarigan, ti panagtakaw iti nasursurok ngem ₱500 agingga iti ₱5,000 ket madusa iti arresto mayor.
Mabalin kadi ti agidarum iti kaso ti shoplifting uray naisubli iti tienda ti banag?
Iti Valenzuela, naisubli dagiti tagilako iti lugar a nakapasamakan ngem napagtalinaed latta ti pannakaibasol iti consummated theft. Ti pannakaisubli ti banag ket saan a nangpukaw iti theft.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?