Republic v. Cagandahan (2008): Intersex a Tao ken ti Civil Registry

Nairehistro ti respondent kas female idi nayanak. Bayat ti panagdakkelna, nagparang ti pagilasinan ti lalaki iti respondent ket na-diagnose iti Congenital Adrenal Hyperplasia (CAH), maysa a kasasaad nga addaan ti tao iti agpada a pagilasinan ti lalaki ken babai. Nagtestigo ti maysa a medical expert a ti bagi ti respondent ket mangpataud iti hormone ti lalaki.

Kiniddaw ti respondent iti Regional Trial Court ti Siniloan, Laguna a simpaen ti birth certificate: baliwan ti sex entry manipud iti female agingga iti male ken ti first name iti nagan ti lalaki. Inaprobaran ti trial court ti petition. Ti Republic, babaen ti Office of the Solicitor General, ket dagus a nag-apela iti Supreme Court maipapan kadagiti questions of law. Kinunana a saan a natungpal dagiti kalikaguman ti Rules 103 ken 108 ti Rules of Court, gapu ta saan a naaramid a partido ti local civil registrar, ken ti correction babaen ti Rule 108 ket saan a mangipalubos iti panagbaliw ti sex entry gapu iti daytoy a kasasaad.

Nasurot kadi dagiti Rules 103 ken 108 ti Rules of Court, ken mabalin kadi a baliwan ti sex entry ken first name ti intersex a tao iti birth certificate?

Saan nga inaprobaran ti Supreme Court ti petition ti Republic ket tinaginayonna ti trial court.

Proseso. Saan a pormal a nadakamat kas partido ti local civil registrar. Ngem nasarakan ti Korte ti "substantial compliance with Rule 108 when respondent furnished a copy of the petition to the local civil registrar", kayatna a sawen, umanay a panangtungpal iti Rule 108 idi inted ti respondent ti kopia ti petition iti local civil registrar. Kas iti Silverio, kinunana a ti panagbaliw ti sex entry ket napateg a panagbaliw, saan a clerical wenno typographical error laeng, isu nga agaplikar ti Rule 108.

Ti pagalagadan para kadagiti intersex. Inkeddeng ti Korte: "Ultimately, we are of the view that where the person is biologically or naturally intersex the determining factor in his gender classification would be what the individual, like respondent, having reached the age of majority, with good reason thinks of his/her sex." Kayatna a sawen, no ti tao ket biolohikal wenno natural nga intersex, ti mangikeddeng iti gender classification-na ket ti panangmatmat ti tao, kas iti respondent, no dimteng iti age of majority, nga addaan iti nasayaat a rason maipapan iti sex-na. Inlawlawagna a para kadagiti intersex a tao, ti panagdakkel ti bagi ket mangaramid a saan a nalawag ti classification idi pannakayanak, ken maikeddeng ti gender inton dumakkel.

Kasano a naiyaplikar iti respondent? Imbilang ti respondent ti bagina kas lalaki, ket ti bagina ket nangpataud iti adu a hormone ti lalaki, a nasarakan ti Korte a nabilbileg (preponderant) a biolohikal a suporta. Kinuna ti Korte nga impalubos laeng ti respondent ti nakaisigudan a panagdakkel ken awan ti inaramidna a mangbaliw iti kasasaad nga adda idi nayanak. Gapu ta awan ti linteg maipapan iti daytoy, kinunana a saanna nga ibilin ti maipapan iti kasta a pribado a banag kas iti sexuality ti tao, agraman no agpaagas wenno saan iti kasasaad. Kinunana a raemenna ti "congenital condition and his mature decision to be a male" (nakaisigudan a kasasaad ken ti nataengan a desisionna nga agbalin a lalaki) ti respondent.

First name. Gapu ta ti panagbaliw ti nagan ket mangbigbig laeng iti kaykayat a gender ti respondent, nasarakan ti Korte nga adda merits-na.

No ti tao ket biolohikal wenno natural nga intersex, ti sex a naisurat idi pannakayanak ket saan a nalawag, ket ti mangikeddeng ket ti panangmatmat ti tao, no dimteng iti age of majority, nga addaan iti nasayaat a rason maipapan iti sex-na; mabalin a baliwan ti sex entry ken ti first name babaen ti Rule 108 a proceeding iti dayta a batayan.

Maibasa ti Cagandahan a kadua ti Silverio v. Republic (2007). Iti Silverio, nagpa-sex reassignment surgery ti petitioner ket awan ti nasarakan ti Korte a biddut iti entry idi pannakayanak, isu a saanna nga impalubos ti panagbaliw. Iti Cagandahan, nayanak ti respondent nga addaan iti congenital intersex a kasasaad, isu a saan a nalawag ti entry idi pannakayanak ket naipalubos ti panagbaliw. Agpannuray ti dua a desision iti nagduma a pasamak.

Maysa a linteg idi 2012, ti Republic Act No. 10172, ket mangipalubos itan iti local civil registrar a simpaen ti clerical wenno typographical a biddut iti sex entry nga awan ti panagpan iti korte (kas nailawlawag iti Republic v. Gallo, 2018). Naikeddeng ti Cagandahan sakbay dayta a linteg ken maipapan iti panagbaliw nga imbilang ti Korte a napateg.

No kasano ti agkiddaw iti kopia ti birth certificate, kitaen ti giya iti PSA birth certificate.

Basaen ti sibubukel a desision iti Supreme Court E-Library (adda ti link kadagiti source iti baba). Para iti kaso maipapan iti entry iti civil registry, kitaen ti sadino ti pakasarakan iti tulong legal.