Republic v. Cagandahan (2008): Intersex nga Tawo ug Civil Registry

Narehistro ang respondent isip female sa pagkatawo. Samtang nagdako, nakabaton ang respondent og mga kinaiya sa lalaki ug na-diagnose nga adunay Congenital Adrenal Hyperplasia (CAH), usa ka kondisyon diin ang tawo adunay kinaiya sa lalaki ug sa babaye. Mitestigo ang usa ka medical expert nga ang lawas sa respondent nagpatunghag male hormones.

Gihangyo sa respondent ang Regional Trial Court sa Siniloan, Laguna nga tul-iron ang birth certificate: usbon ang sex entry gikan sa female ngadto sa male ug ang first name ngadto sa ngalan sa lalaki. Gi-grant sa trial court ang petition. Ang Republic, pinaagi sa Office of the Solicitor General, direkta nga miapelar sa Supreme Court sa questions of law. Matod niini, wala matuman ang mga requirement sa Rules 103 ug 108 sa Rules of Court, kay wala himoa nga partido ang local civil registrar, ug ang correction ubos sa Rule 108 dili motugot sa pag-usab sa sex entry tungod niini nga kondisyon.

Nasunod ba ang Rules 103 ug 108 sa Rules of Court, ug mausab ba sa birth certificate ang sex entry ug first name sa intersex nga tawo?

Gi-deny sa Supreme Court ang petition sa Republic ug gi-affirm ang trial court.

Proseso. Wala pormal nga ginganlan nga partido ang local civil registrar. Apan nakakita ang Court og "substantial compliance with Rule 108 when respondent furnished a copy of the petition to the local civil registrar." Sama sa Silverio, matod niini, ang pag-usab sa sex entry usa ka substantial nga kausaban, dili lang clerical o typographical error, busa magamit ang Rule 108.

Ang intersex rule. Mihukom ang Court: "Ultimately, we are of the view that where the person is biologically or naturally intersex the determining factor in his gender classification would be what the individual, like respondent, having reached the age of majority, with good reason thinks of his/her sex." Gipatin-aw niini nga para sa intersex nga mga tawo, ang sexual development naghimo nga dili tino ang classification sa pagkatawo, ug ang gender matino inig hamtong.

Gi-apply sa respondent. Lalaki ang pag-ila sa respondent sa iyang kaugalingon, ug ang lawas nagpatunghag taas nga lebel sa male hormones, nga nakita sa Court nga preponderant biological support. Gipunting sa Court nga gipasagdan lang sa respondent nga molihok ang kinaiyahan ug wala mohimo og lakang aron manghilabot sa kondisyon nga anaa na sa pagkatawo. Kay walay balaod bahin niini, matod sa Court, dili kini modikta sa butang nga pribado kaayo sama sa sexuality sa tawo, lakip kung magpatambal ba siya para sa kondisyon. Matod niini, gitahod niini ang "congenital condition and his mature decision to be a male" sa respondent.

First name. Kay ang pag-usab sa ngalan nag-ila lang sa gender nga gipili sa respondent, nakakita ang Court og merit niini.

Kung ang tawo biologically o natural nga intersex, dili tino ang sex nga girehistro sa pagkatawo, ug ang magtino mao ang gihunahuna sa tawo, nga naa na sa hustong edad, uban ang maayong rason, bahin sa iyang sex; mausab ang sex entry ug ang first name pinaagi sa Rule 108 proceeding base niana.

Gibasa ang Cagandahan uban sa Silverio v. Republic (2007). Sa Silverio, nagpa-sex reassignment surgery ang petitioner ug walay nakit-an ang Court nga sayop sa entry sa pagkatawo, busa wala niini tugoti ang kausaban. Sa Cagandahan, natawo ang respondent nga adunay congenital intersex condition, busa dili tino ang entry sa pagkatawo ug gitugotan ang kausaban. Lahi nga mga kamatuoran ang gisukaran sa duha ka ruling.

Ang balaod sa 2012, Republic Act No. 10172, nagtugot na karon sa local civil registrar nga tul-iron ang clerical o typographical nga sayop sa sex entry nga dili na moadto sa korte (sumala sa gihulagway sa Republic v. Gallo, 2018). Ang Cagandahan gihukman sa wala pa kana nga balaod ug bahin sa kausaban nga giisip sa Court nga substantial.

Para sa unsaon pagpangayo og kopya sa birth certificate, tan-awa ang giya sa PSA birth certificate.

Basaha ang tibuok desisyon sa Supreme Court E-Library (link sa sources sa ubos). Para sa kaso bahin sa entry sa civil registry, tan-awa ang asa makakuha og legal nga tabang.