Republic v. Cagandahan (2008): Intersex nga Tawo kag Civil Registry

Narehistro ang respondent bilang female sang pagkatawo. Samtang nagadaku, nagpakita ang respondent sang mga kinaiya sang lalaki kag na-diagnose nga may Congenital Adrenal Hyperplasia (CAH), isa ka kondisyon diin ang tawo may mga kinaiya sang lalaki kag babayi. Nagtestigo ang isa ka medical expert nga ang lawas sang respondent nagahimo sang male hormones.

Ginpangayo sang respondent sa Regional Trial Court sang Siniloan, Laguna nga hustohon ang birth certificate: bag-uhon ang sex entry halin sa female pakadto sa male kag ang first name sa ngalan sang lalaki. Gin-grant sang trial court ang petition. Ang Republic, paagi sa Office of the Solicitor General, nag-apela direkta sa Supreme Court sa mga question of law. Siling sini nga wala natuman ang mga requirement sang Rules 103 kag 108 sang Rules of Court, kay wala ginhimo nga partido ang local civil registrar, kag nga ang correction suno sa Rule 108 wala nagatugot sang pagbag-o sang sex entry tungod sa sini nga kondisyon.

Ginsunod bala ang Rules 103 kag 108 sang Rules of Court, kag mahimo bala bag-uhon ang sex entry kag first name sang intersex nga tawo sa birth certificate?

Gin-deny sang Supreme Court ang petition sang Republic kag ginuyunan ang trial court.

Proseso. Wala pormal nga ginhimo nga partido ang local civil registrar. Pero nakita sang Korte ang "substantial compliance with Rule 108 when respondent furnished a copy of the petition to the local civil registrar." Pareho sa Silverio, siling sini nga ang pagbag-o sang sex entry substantial nga pagbag-o, indi lang clerical ukon typographical error, gani nagaaplikar ang Rule 108.

Ang intersex rule. Ginhukman sang Korte: "Ultimately, we are of the view that where the person is biologically or naturally intersex the determining factor in his gender classification would be what the individual, like respondent, having reached the age of majority, with good reason thinks of his/her sex." Ginpaathag sini nga para sa mga intersex nga tawo, ang sexual development nagahimo sang classification sang pagkatawo nga indi pa sigurado, kag ginatakda ang gender sa pagkahamtong.

Gin-aplikar sa respondent. Nagakilala ang respondent sang iya kaugalingon bilang lalaki, kag ang iya lawas nagahimo sang mataas nga lebel sang male hormones, nga nakita sang Korte nga preponderant nga biological nga suporta. Ginsambit sang Korte nga ginpabay-an lang sang respondent nga magdalagan ang natural nga proseso sang iya lawas kag wala sing ginhimo agod bag-uhon ukon pugngan ang kondisyon nga ara na sang pagkatawo. Bangod wala sing layi parte sa sini, siling sini nga indi ini magmando sa butang nga pribado gid pareho sang sexuality sang tawo, upod kon magpa-medical treatment bala para sa kondisyon. Siling sini nga ginatahod sini ang "congenital condition and his mature decision to be a male" sang respondent.

First name. Bangod ang pagbag-o sang ngalan nagakilala lang sang gender nga ginapili sang respondent, nakita sang Korte nga may merito ini.

Kon ang tawo biologically ukon naturally intersex, indi pa sigurado ang sex nga nakasulat sang pagkatawo, kag ang nagadesisyon amo ang ginahunahuna sang tawo, kon naabot na niya ang age of majority, nga may maayo nga rason, parte sa iya sex; mahimo bag-uhon ang sex entry kag ang first name paagi sa Rule 108 proceeding base sa sini.

Ginabasa ang Cagandahan upod sang Silverio v. Republic (2007). Sa Silverio, nagpa-sex reassignment surgery ang petitioner kag wala sing nakita ang Korte nga sayop sa entry sang pagkatawo, gani wala sini gintugutan ang pagbag-o. Sa Cagandahan, natawo ang respondent nga may congenital intersex nga kondisyon, gani indi pa sigurado ang entry sang pagkatawo kag gintugutan ang pagbag-o. Ang duha ka desisyon nagadepende sa lain-lain nga mga katunayan.

Ang isa ka layi sang 2012, ang Republic Act No. 10172, subong nagatugot sa local civil registrar nga hustohon ang clerical ukon typographical nga sayop sa sex entry nga indi na kinahanglan magkadto sa korte (suno sa ginlaragway sa Republic v. Gallo, 2018). Gindesisyunan ang Cagandahan antes sang sina nga layi kag parte ini sa pagbag-o nga ginkabig sang Korte nga substantial.

Para sa kon paano mangayo sang kopya sang birth certificate, basaha ang giya sa PSA birth certificate.

Basaha ang bug-os nga desisyon sa Supreme Court E-Library (ara ang link sa mga source sa idalom). Para sa kaso parte sa entry sa civil registry, basaha ang diin makapangita sang legal nga bulig.