Article 14 sang Revised Penal Code: Aggravating circumstances
Status: Gin-amyendahan
Gin-amyendahan
Gin-amyendahan na ini nga probisyon. Ang teksto sa idalom amo ang subong nga bersyon.
- Gin-amyendahan sang: Republic Act No. 5438 (Item 20 as amended by this law.)
Ano ang ginasiling sang Article 14?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
The following are aggravating circumstances:
1. That advantage be taken by the offender of his public position.
2. That the crime be committed in contempt of or with insult to the public authorities.
3. That the act be committed with insult or in disregard of the respect due the offended party on account of his rank, age, or sex, or that it be committed in the dwelling of the offended party, if the latter has not given provocation.
4. That the act be committed with abuse of confidence or obvious ungratefulness.
5. That the crime be committed in the palace of the Chief Executive, or in his presence, or where public authorities are engaged in the discharge of their duties, or in a place dedicated to religious worship.
6. That the crime be committed in the night time, or in an uninhabited place, or by a band, whenever such circumstances may facilitate the commission of the offense.
Whenever more than three armed malefactors shall have acted together in the commission of an offense it shall be deemed to have been committed by a band.
7. That the crime be committed on the occasion of a conflagration, shipwreck, earthquake, epidemic or other calamity or misfortune.
8. That the crime be committed with the aid of armed men or persons who insure or afford impunity.
9. That the accused is a recidivist.
A recidivist is one who, at the time of his trial for one crime, shall have been previously convicted by final judgment of another crime embraced in the same title of this Code.
10. That the offender has been previously punished for an offense to which the law attaches an equal or greater penalty or for two or more crimes to which it attaches a lighter penalty.
11. That the crime be committed in consideration of a price, reward, or promise.
12. That the crime be committed by means of inundation, fire, poison, explosion, stranding of a vessel or intentional damage thereto, derailment of a locomotive, or by the use of any other artifice involving great waste and ruin.
13. That the act be committed with evident premeditation.
14. That craft, fraud, or disguise be employed.
15. That advantage be taken of superior strength, or means be employed to weaken the defense.
16. That the act be committed with treachery (alevosia).
There is treachery when the offender commits any of the crimes against the person, employing means, methods, or forms in the execution thereof which tend directly and specially to insure its execution, without risk to himself arising from the defense which the offended party might make.
17. That means be employed or circumstances brought about which add ignominy to the natural effects of the act.
18. That the crime be committed after an unlawful entry. There is an unlawful entry when an entrance is effected by a way not intended for the purpose.
19. That as a means to the commission of a crime a wall, roof, floor, door, or window be broken.
20. That the crime be committed with the aid of persons under fifteen years of age or by means of motor vehicles, motorized water craft, airships, or other similar means.
21. That the Wrong done in the commission of the crime be deliberately augmented by causing other wrong not necessary for its commission.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Kaluhaan kag isa ka aggravating circumstance (kahimtangan nga nagapabug-at) ang ginalista sang Article 14. Ini ang mga kamatuoran nahanungod sa kon paano, diin, san-o ukon sin-o ang naghimo sang krimen nga nagapabug-at sang responsibilidad sang nakasala. Halimbawa ang treachery, evident premeditation, ang paghimo sang krimen sa gab-i ukon sa balay sang biktima, kag ang pagkarecidivist. Kon mapamatud-an ang isa, puede magpataw ang korte sang mas mabug-at nga silot sa sulod sang range nga ginbutang sang law para sa krimen.
Amo ini ang sugod sang article:
The following are aggravating circumstances:
Malawig ang listahan, kag ang pila ka item may kaugalingon nga kahulugan. Ang teksto halin sa Code sang 1930, kag ang item 20 suno sa pagbag-o sang Republic Act No. 5438 (1968).
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Rommel: band sa gab-i
Si Rommel kag ang iya apat ka armado nga kaupod nagtulis sang isa ka balay sa malayo nga lugar sa gab-i. Kon makita sang korte nga nagbuligay sila kag nakabulig sa ila ang gab-i kag ang lugar, mahimo isipon ang item 6 (gab-i, lugar nga wala sang nagaistar, band).
Liza: ikaduha nga konbiksyon
Na-konbikto si Liza paagi sa final judgment sang theft. Sa ulihi gin-trial sia para sa estafa, nga yara sa pareho nga title sang Code (mga krimen batok sa propiedad). Mahimo sia isipon nga recidivist sa idalom sang item 9.
Victor: ang balay sang biktima
Nagkadto si Victor sa balay sang iya kaingod kag ginsalakay niya ini sa sulod, nga wala sang bisan ano nga provocation halin sa kaingod. Ang paghimo sang krimen sa dwelling sang biktima isa sa mga kahimtangan sa item 3.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Dapat mapamatud-an. Ang korte ang magadesisyon base sa ebidensya kon nag-apply bala ang isa ka kahimtangan, kag ginabag-o sini ang period sang silot, indi ang krimen mismo (luwas kon ginagamit ini sang law bilang qualifying circumstance).
- Danyos. Para sa danyos nga ginahatag sang korte sa mga kaso sang pagpatay, tan-awa ang danyos sa kamatayon sa criminal case.
- [Bail](/hil/law/glossary/bail). Para sa mga krimen nga may silot nga reclusion perpetua, tan-awa ang bailable bala ang murder?.
- Alternative circumstances. Ang relasyon, pagkahubog kag edukasyon mahimo magpabug-at ukon magpagaan. Tan-awa ang Article 15.
- Kahulugan sa isa ka linya. Tan-awa ang glossary entry nga aggravating circumstance.
Ano ang 21 ka aggravating circumstance?
| No. | Sa simple nga pulong |
|---|---|
| 1 | Ginpahimuslan sang nakasala ang iya publiko nga posisyon |
| 2 | Ginhimo ang krimen nga ginatamay ukon ginainsulto ang publiko nga awtoridad |
| 3 | Insulto ukon pagpabaya sa respeto nga dapat ihatag sa biktima bangod sang iya ranggo, edad ukon sex, ukon ginhimo ang krimen sa dwelling (balay) sang biktima nga wala sia sang provocation |
| 4 | Abuse of confidence ukon klaro nga pagkadimalalangpasalamaton |
| 5 | Ginhimo sa palasyo sang Chief Executive ukon sa iya atubangan, diin ginatuman sang publiko nga awtoridad ang ila katungdanan, ukon sa lugar sang pagsimba |
| 6 | Gab-i, lugar nga wala sang nagaistar ukon band, kon nakabulig ini sa paghimo sang krimen |
| 7 | Sa tion sang sunog, pagkalunod sang barko, linog, epidemya ukon iban nga kalamidad |
| 8 | Sa bulig sang armado nga mga tawo ukon mga tawo nga nagasiguro ukon nagahatag sang impunity (indi pagkasilot) |
| 9 | Recidivist ang akusado |
| 10 | Ginsilutan na anay ang nakasala sa krimen nga may pareho ukon mas daku nga silot, ukon sa duha ukon labaw pa nga krimen nga may mas magaan nga silot |
| 11 | Bangod sang bayad, padya ukon promisa |
| 12 | Paagi sa baha, sunog, hilo, buto, pagsadsad ukon pagguba sang barko, pagdiskaril sang tren, ukon iban nga paagi nga nagadala sang daku nga kaguba kag kadula |
| 13 | Evident premeditation (klaro nga gin-plano anay) |
| 14 | Craft, fraud ukon disguise (limbong ukon pagtago sang kaugalingon) |
| 15 | Pagpahimulos sa superior strength, ukon paagi nga ginamit para pahinayon ang depensa |
| 16 | Treachery (alevosia) |
| 17 | Paagi ukon kahimtangan nga nagadugang sang kahuy-anan (ignominy) sa natural nga epekto sang buhat |
| 18 | Pagkatapos sang unlawful entry |
| 19 | Pagbuak sang dingding, atop, salog, puertahan ukon bintana para himuon ang krimen |
| 20 | Sa bulig sang mga tawo nga nubo sa kinse anyos, ukon paagi sa motor vehicle, motorized water craft, airship ukon pareho nga paagi |
| 21 | Gintuyo nga ginpagrabe ang sala paagi sa paghimo sang iban nga sala nga indi kinahanglan sa krimen |
Ano ang treachery?
Ang treachery amo ang kahimtangan nga pirme ginahambal sa mga kaso sang pagpatay. Ginapaathag ini sang Article 14:
There is treachery when the offender commits any of the crimes against the person, employing means, methods, or forms in the execution thereof which tend directly and specially to insure its execution, without risk to himself arising from the defense which the offended party might make.
Para lang sa mga krimen batok sa tawo ang treachery. Isa man ini sa mga kahimtangan nga ginalista sa Article 248 nga nagahimo sang pagpatay nga murder. Tan-awa ang homicide vs murder.
Sin-o ang recidivist, kag ano ang band?
Ginapaathag sang article ang duha:
A recidivist is one who, at the time of his trial for one crime, shall have been previously convicted by final judgment of another crime embraced in the same title of this Code.
Whenever more than three armed malefactors shall have acted together in the commission of an offense it shall be deemed to have been committed by a band.
Gani ang recidivist dapat may final nga konbiksyon na para sa krimen sa pareho nga title sang Code (halimbawa, duha ka krimen batok sa propiedad). Ang band nagakinahanglan sang labaw sa tatlo ka armado nga nakasala nga nagbuligay, buot silingon indi magnubo sa apat.
Ginapaathag man sang item 18 ang unlawful entry: "an entrance is effected by a way not intended for the purpose", pareho sang pagsaka kag pagsulod sa bintana.
Paano ginabag-o sang aggravating circumstance ang silot?
Ang mga rule yara sa Articles 62 tubtob 64:
- Silot nga may tatlo ka period. Siling sang Article 64 nga kon aggravating circumstance lang ang yara, ang korte nagapataw sang silot "in its maximum period". Kon wala sang aggravating ukon mitigating circumstance, ang medium period ang ginapataw.
- May limitasyon. "Whatever may be the number and nature of the aggravating circumstances", indi makapataw ang korte sang mas mabug-at sang sa silot nga ginbutang sang law, sa maximum period sini (Article 64, rule 6).
- Offsetting. Kon may mitigating kag aggravating circumstance nga dungan, ginabalanse ini sang korte suno sa ila kabug-aton (Article 64, rule 4).
- Indivisible nga silot. Ang isa ka indivisible nga silot, pareho sang reclusion perpetua, ginagamit bisan ano pa ang mitigating ukon aggravating circumstance (Article 63).
- Wala sang doble nga pag-isip. Siling sang Article 62 nga ang kahimtangan nga kaupod sang law sa paglaragway sang krimen kag sa pagbutang sang silot sini indi na liwat ginagamit para pataason ang silot, amo man ang kahimtangan nga bahin na gid sang krimen nga pirme ini kaupod.
Ang mitigating circumstances amo ang pihak nga bahin. Ginalista ini sa Article 13 kag nagapanubo sang silot; wala ini ginahambal sa sini nga pahina.
Ano ang qualifying circumstance?
Ang pila ka item sa Article 14 makita man sa kahulugan sang isa ka krimen. Ang treachery, evident premeditation, superior strength, bayad ukon padya, kag sunog ukon hilo ginalista sa Article 248. Didto ginahimo nila nga "qualified" ang pagpatay pakadto sa murder, isa ka lain nga krimen nga mas mabug-at ang silot sang sa homicide sa idalom sang Article 249. Kon amo sina ang paggamit sang kahimtangan, ginapugngan sang Article 62 nga isipon pa ini liwat bilang generic nga aggravating circumstance.
Masami nga pamangkot
Pila ka aggravating circumstance ang yara sa Revised Penal Code?
Kaluhaan kag isa ang ginalista sang Article 14. Kaupod diri ang paggamit sang publiko nga posisyon, dwelling (balay sang biktima), gab-i, band, recidivism, evident premeditation, treachery, superior strength kag unlawful entry.
Ano ang treachery?
Siling sang Article 14 nga may treachery kon ang nakasala nagahimo sang krimen batok sa tawo kag nagagamit sang mga paagi, pamaagi ukon porma nga direkta kag espesyal nga nagasiguro nga matuman ini, nga wala sang katalagman sa iya halin sa depensa nga mahimo sang biktima.
Sin-o ang recidivist?
Suno sa Article 14, ang recidivist amo ang tawo nga, sa tion sang iya trial para sa isa ka krimen, na-konbikto na paagi sa final judgment sang iban nga krimen nga yara sa pareho nga title sang Code.
Ano ang ginahimo sang aggravating circumstance sa silot?
Para sa silot nga may tatlo ka period, siling sang Article 64 nga kon aggravating circumstance lang ang yara, ang korte nagapataw sang silot sa maximum period sini. Indi gid makalapaw ang korte sa maximum period sang silot nga ginbutang sang law.
Puede bala ang pareho nga kahimtangan magpabug-at kag maghatag man sang kahulugan sa krimen?
Indi. Siling sang Article 62 nga ang aggravating circumstance nga kaupod na sang law sa paglaragway sang krimen kag sa pagbutang sang silot sini indi na ginaisip para pataason ang silot. Ang treachery, halimbawa, makahimo sang pagpatay nga murder sa idalom sang Article 248.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?