Pagpamatok ukon Indi Pagtuman sa Pulis: Krimen Bala Ini?
Dasig nga sabat
Huo. Ang pagpamatok ukon grabe nga indi pagtuman sa pulis, ukon sa bisan ano nga iban nga person in authority ukon agent, samtang ginahimo sini ang iya opisyal nga obligasyon, krimen suno sa Article 151 sang Revised Penal Code. Ang silot amo ang arresto mayor (1 month and 1 day tubtob 6 months) kag multa nga tubtob ₱100,000. Ang indi pagtuman sa agent nga indi grabe may mas magaan nga silot: arresto menor (1 tubtob 30 ka adlaw) ukon multa nga ₱2,000 tubtob ₱20,000.
Ano ang ginasiling sang Article 151?
Ang Article 151, suno sa amendment sang Republic Act No. 10951 (2017), nagasiling:
The penalty of arresto mayor and a fine not exceeding One hundred thousand pesos (P100, 000) shall be imposed upon any person who not being included in the provisions of the preceding articles shall resist or seriously disobey any person in authority or the agents of such person while engaged in the performance of official duties.
When the disobedience to an agent of a person in authority is not of a serious nature, the penalty of arresto menor or a fine ranging from Two thousand pesos (P2, 000) to Twenty thousand pesos (P20, 000) shall be imposed upon the offender.
Ang mga tinaga nga "not being included in the provisions of the preceding articles" nagakahulugan nga ginagamit ang Article 151 kon ang buhat indi mas mabug-at nga krimen pareho sang direct assault suno sa Article 148.
Ano ang dapat pamatud-an?
Sa Mallari v. People (2020), ginkutlo sang Supreme Court ang duha ka element:
- Ang person in authority ukon agent nagahimo sang opisyal nga obligasyon ukon nagahatag sang legal nga mando sa nakasala.
- Nagapamatok ukon grabe nga indi nagatuman ang nakasala sa sina nga tawo ukon agent.
Ginapakita sang una nga element nga ang opisyal dapat nagahimo sang iya opisyal nga obligasyon ukon nagahatag sang legal nga mando. Kon legal bala ang mando ukon ang pag-aresto sa isa ka kaso, ang korte ang magadesisyon base sa ebidensya. Ang mga patakaran kon san-o puede mag-aresto ang pulis nga wala sang warrant yara sa pahina parte sa arrest nga wala sang warrant.
Sakop bala ang pulis?
Huo. Sa Mallari, siling sang Korte: "A police officer is an agent of a person in authority." Buot silingon, ang pulis isa ka agent sang person in authority. Sakop sang Article 151 ang persons in authority (pareho sang barangay chairman) kag ang ila mga agent (pareho sang mga pulis). Ang ikaduha, mas magaan nga paragraph ginsulat lang para sa indi pagtuman sa agent nga indi grabe.
San-o mangin direct assault ang resistance?
Kon grabe ang kusog. Sa Mallari, siling sang Supreme Court nga kon ang tawo nga ginadakop sang pulis "resists or uses force that is not dangerous, grave, or severe, the offense is not direct assault under Article 148", buot silingon, kon nagpamatok sia ukon naggamit sang kusog nga indi delikado, indi grabe ukon indi mabaskog, indi ini direct assault. Sa baylo, ang sala amo ang resistance and disobedience suno sa Article 151.
Sa Balsamo v. People (2023), ang isa ka lalaki nagdalagan palayo sa pulis nga nagkapot sang iya butkon, ginsumbag ang pulis sa dughan kag ginsiradohan sang gate ang mga tudlo sang pulis. Ginkasuhan sia sang direct assault. Siling sang Korte nga ang kusog sa direct assault dapat "serious or more than a sudden blow, slapping, or punching", buot silingon, grabe ukon labaw pa sa hinali nga dagok, tampa ukon sumbag. Nakita sini nga sala sia sang resistance sa agent sang person in authority kag gindugang nga ang duha ka krimen may pareho nga mga element, "varying only as to the degree of seriousness of the offender's resistance", buot silingon, nagakatuhay lang sa kagrabehon sang pagpamatok sang nakasala.
| Resistance ukon disobedience (Article 151) | Direct assault (Article 148) | |
|---|---|---|
| Kusog nga gingamit | Pagpamatok nga may kusog nga indi grabe, ukon grabe nga indi pagtuman | Grabe nga kusog, pagsalakay ukon grabe nga pagpahadlok |
| Silot | Arresto mayor kag multa nga tubtob ₱100,000; arresto menor ukon multa nga ₱2,000 tubtob ₱20,000 para sa indi grabe nga indi pagtuman sa agent | Prision correccional, sa range nga nagadepende kon may armas nga gingamit ukon gindapatan ang person in authority, upod ang multa |
Ginagamit pa bala ang daan nga multa sa mga desisyon sang korte?
Indi na. Ang Mallari kag Balsamo gindesisyunan base sa mga natabo antes sang Republic Act No. 10951 kag nagapakita sang daan nga multa nga pila lang ka gatos ka piso. Ina nga mga kantidad para sa daan nga mga natabo. Ang multa sa article subong amo ang ginkutlo sa ibabaw.
Paano ini sa matuod nga kabuhi?
Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagadalagan ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Si Ana nakigbais sa pulis nga nagapahawan sang sidewalk. Sang ginkapot sang pulis ang iya butkon, ginbutong niya ang iya butkon kag gintulod niya ang pulis sing isa ka beses. Suno sa Mallari kag Balsamo, ang kusog nga indi grabe nagatudlo sa resistance suno sa Article 151, indi direct assault.
Si Boyet nagpadayon sa pagmaneho sang iya tricycle pagkatapos ginsilingan sia sang pulis sa checkpoint nga magpundo, dayon nagpundo sia pila ka metro sa ulihi. Kon disobedience bala ini, kag kon grabe bala, nagadepende sa mga natabo kag sa legal nga mando nga ginhatag. Kon indi grabe nga indi pagtuman sa agent, ang ikaduha nga paragraph sang Article 151 ang ginagamit.
Si Marlon nagpamatok kag nagsipa sing mabaskog sa mga pulis nga nagaaresto sa iya, kag napilasan ang isa ka pulis. Ang grabe nga kusog batok sa agent puede mangin direct assault suno sa Article 148. Ang prosecutor kag ang korte ang magadesisyon.
Daw ano kalawig ini nga mga silot?
Ang arresto mayor halin 1 month and 1 day tubtob 6 months, kag ang arresto menor halin 1 tubtob 30 ka adlaw (Article 27). Tan-awa man ang tabla sang kalawigon sang mga silot. Para kon daw ano kalawig puede hawiran sang pulis ang isa ka tawo antes ipasa ang kaso, tan-awa ang daw ano kalawig puede ka i-detain sang pulis nga wala sang kaso.
Tan-awa man ang pagtandi sang direct assault kag resistance and disobedience, ang pamangkot parte sa direct assault kag ang iya silot kag ang tabla sang persons in authority kag agents.
San-o ka magkinahanglan sang abogado?
Makighambal sa abogado kon gin-aresto ukon ginkasuhan ka tungod sa pagpamatok ukon indi pagtuman sa opisyal, ukon kon direct assault ang kaso kag basi indi grabe ang kusog. Kon legal bala ang mando ukon ang pag-aresto kag kon daw ano kagrabe ang pagpamatok, mga pamangkot ini para sa ebidensya. Kon indi mo makaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga pilian.
Ano nga mga probisyon ang ginbasihan sini nga sabat?
Masami nga pamangkot
Krimen bala ang pagpamatok sa pulis sa Pilipinas?
Huo. Ginasilutan sang Article 151 sang Revised Penal Code ang bisan sin-o nga nagapamatok ukon grabe nga indi nagatuman sa person in authority ukon sa iya agent samtang ginahimo sini ang iya opisyal nga obligasyon. Ang silot amo ang arresto mayor kag multa nga tubtob ₱100,000, suno sa amendment sang Republic Act No. 10951.
Ano ang silot sa indi pagtuman sa pulis?
Kon ang indi pagtuman sa agent sang person in authority indi grabe, ang Article 151 nagahatag sang arresto menor ukon multa nga ₱2,000 tubtob ₱20,000. Ang grabe nga indi pagtuman ukon pagpamatok may silot nga arresto mayor kag multa nga tubtob ₱100,000.
Ano ang kinatuhay sang resistance kag direct assault?
Ang kabaskog sang kusog. Sa Mallari v. People (2020), siling sang Supreme Court nga ang pagdapat ukon pisikal nga kusog batok sa agent dapat grabe para mangin direct assault suno sa Article 148. Ang kusog nga indi grabe amo ang resistance ukon disobedience suno sa Article 151.
Puede bala ma-convict sang resistance ang ginkasuhan sang direct assault?
Huo. Sa Balsamo v. People (2023), siling sang Korte nga ang direct assault nagaupod gid sang resistance ukon disobedience. Gin-convict sini ang akusado sang resistance kay ang kusog nga napamatud-an indi grabe.
Person in authority bala ang pulis?
Suno sa Mallari v. People (2020), ang pulis isa ka agent of a person in authority. Sakop sang Article 151 ang pagpamatok sa persons in authority kag sa ila mga agent.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?