Article 214 sang Family Code: Substitute parental authority sang lolo kag lola
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 214?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
In case of death, absence or unsuitability of the parents, substitute parental authority shall be exercised by the surviving grandparent. In case several survive, the one designated by the court, taking into account the same consideration mentioned in the preceding article, shall exercise the authority.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ginasiling sang Article 214 sang Family Code kon sin-o ang nagabulos sa ginikanan kon indi na nila maatipan ang bata. Sa kaso sang kamatayon, pagkawala ukon indi pagkaangay sang ginikanan, ang buhi nga lolo ukon lola ang nagagamit sang substitute parental authority (pangbulos nga parental authority). Kon sobra sa isa ang buhi nga lolo kag lola, ang korte ang nagapili sang isa, nga ginatan-aw ang tanan nga relevant nga konsiderasyon, labi na ang pinili sang bata nga sobra pito ka tuig ang edad. Ang guardian nga gintudlo sang korte ang una, suno sa Article 216.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Lito: wala na ang duha ka ginikanan
Si Lito, 9 anyos, nadulaan sang duha niya ka ginikanan sa aksidente. Kaupod niya nga nagapuyo ang iya lola. Suno sa Article 214, ang iya lola ang nagagamit sang substitute parental authority sa iya. Kon magpangayo ang iya tiya sa korte nga itudlo sia bilang guardian kag ginhimo ini sang korte, ang tiya ang una suno sa Article 216.
Maya: nanay nga buhi pa
Napatay ang tatay ni Maya, kag gusto sang iya lolo kag lola sa bahin sang tatay nga kuhaon sia sa iya nanay. Suno sa Article 212, ang nanay ang nagapadayon sa paggamit sang parental authority. Pareho sa Vancil v. Belmes, kinahanglan pamatud-an sang lolo kag lola nga indi angay ang nanay.
Mga hinimo-himo lang ini nga halimbawa agod ipakita kon paano nagaobra ang rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Wala ginalaragway sang sini nga site ang proseso sa korte para sa guardianship, ang mga form ukon bayad sini.
- Siling sang Article 233 nga ang tawo nga nagagamit sang substitute parental authority may amo man nga awtoridad sa persona sang bata pareho sang ginikanan. Ang mga kinamatarong kag obligasyon sang ginikanan kag sang mga nagagamit sang parental authority ginalista sa Article 220.
- Nagatapos man ang parental authority sa mga kaso nga ginalista sa Article 229, pareho sang pagtudlo sang general guardian.
- Para sa gagmay nga bata, tan-awa ang child custody sang kulang sa 7; para sa kahulugan sang parental authority, tan-awa ang glossary.
Ano ang ginasiling sang Article 214?
In case of death, absence or unsuitability of the parents, substitute parental authority shall be exercised by the surviving grandparent. In case several survive, the one designated by the court, taking into account the same consideration mentioned in the preceding article, shall exercise the authority.
San-o nagasulod ang lolo ukon lola?
Kon indi lang makagamit sang parental authority ang ginikanan:
- Kamatayon sang ginikanan;
- Pagkawala sang ginikanan;
- Indi pagkaangay (unsuitability) sang ginikanan.
Kon isa lang sa ginikanan ang napatay ukon nawala, ang isa pa ka ginikanan ang nagapadayon sa paggamit sang parental authority. Amo ini ang ginasiling sang Article 212, kag gindugang sini nga ang pagpakasal liwat sang buhi nga ginikanan indi nagaapekto sa amo nga awtoridad, luwas kon ang korte magtudlo sang iban nga tawo bilang guardian sang persona ukon propiedad sang mga bata.
Sa Vancil v. Belmes (2001), nagpangayo ang lola sa bahin sang tatay nga mangin guardian sang iya mga apo pagkatapos napatay ang ila tatay, kag kontra ang nanay. Siling sang Supreme Court nga sa kaso lang sang kamatayon, pagkawala ukon indi pagkaangay sang ginikanan mahimo gamiton sang buhi nga lolo ukon lola ang substitute parental authority. Tungod buhi ang nanay kag padayon nga nagagamit sang parental authority, kinahanglan pamatud-an sang lola nga indi angay ang nanay. Ginsiling man sang Korte nga nagapuyo sa abroad ang lola kag indi niya mahimo ang mga responsibilidad sang guardian.
Sin-o ang masunod pagkatapos sang lolo kag lola?
Ginbutang sang Article 216 ang bug-os nga han-ay:
In default of parents or a judicially appointed guardian, the following person shall exercise substitute parental authority over the child in the order indicated: (1) The surviving grandparent, as provided in Art. 214; (2) The oldest brother or sister, over twenty-one years of age, unless unfit or disqualified; and (3) The child’s actual custodian, over twenty-one years of age, unless unfit or disqualified.
(Ang teksto sa Supreme Court E-Library nagasiling "the following person"; ang isa ka desisyon sang 2024 nagsitar sini bilang "persons".)
| Han-ay | Sin-o |
|---|---|
| Una | Guardian nga gintudlo sang korte, kon may ara |
| 1 | Ang buhi nga lolo ukon lola |
| 2 | Ang pinakamagulang nga utod, sobra 21, luwas kon indi angay ukon disqualified |
| 3 | Ang aktuwal nga nagaatipan sang bata, sobra 21, luwas kon indi angay ukon disqualified |
Ngaa una ang guardian nga gintudlo sang korte?
Kay nagaaplikar ang Article 216 "in default of parents or a judicially appointed guardian" (kon wala ang ginikanan ukon guardian nga gintudlo sang korte). Sa Santos v. Republic (2024), halin sa sini nga mga pulong ginsiling sang Supreme Court nga ang guardian nga gintudlo sang korte may preference sa paghatag sang substitute parental authority. Ginpaathag niya nga boluntaryo ang pag-aplay nga mangin guardian, samtang ang substitute parental authority nagatubo paagi sa kusog sang layi.
Sa amo nga kaso, napatay ang nanay sang bata isa ka adlaw pagkatapos sang pagbata, kag ang tiya kag lola sa bahin sang nanay ang nagpadaku sa bata, nga may pag-uyon sang tatay. Nagpangayo ang tiya nga itudlo sia bilang guardian. Ginbalibaran ini sang mga mas nubo nga korte kay nagapuyo sia sa United Kingdom pagkatapos sang iya kasal. Gin-aprobahan sang Supreme Court ang petition: ginkabig niya nga temporaryo ang pagkawala sang tiya, ginsiling nga ginhuptan niya ang iya Philippine citizenship kag regular sia nga nagabalik, kag nagsiling nga ang kinahanglan nga availability sang guardian indi buot silingon nga padayon nga yara sia sa pisikal ukon malapit sa bata. Ginlista niya ang mga kwalipikasyon nga ginatimbang sang korte, suno sa Rule on Guardianship of Minors, kag ginsiling nga indi lang ini ang tanan: moral nga pagkatawo; pisikal, mental kag psychological nga kahimtangan; kahimtangan sa pinansyal; relasyon sang pagsalig sa bata; availability sa paggamit sang gahum kag obligasyon sang guardian; wala sang conflict of interest; kag ikasarang sa pagdumala sang propiedad sang bata.
Masami nga pamangkot
San-o nagakuha ang lolo kag lola sang parental authority sa bata?
Siling sang Article 214 sang Family Code, ang substitute parental authority ginagamit sang buhi nga lolo ukon lola sa kaso sang kamatayon, pagkawala ukon indi pagkaangay sang ginikanan. Kon pila ka lolo kag lola ang buhi, ang korte ang nagatudlo sang isa.
Mahimo bala kuhaon sang lolo ukon lola ang bata sa ginikanan nga buhi pa?
Indi tungod lang nga lolo ukon lola sila. Sa Vancil v. Belmes (2001), siling sang Supreme Court nga ang substitute parental authority mahimo gamiton sang buhi nga lolo ukon lola sa kaso lang sang kamatayon, pagkawala ukon indi pagkaangay sang ginikanan. Tungod buhi ang nanay kag nagagamit sang parental authority, kinahanglan pamatud-an sang lola nga indi angay ang nanay.
Sin-o ang masunod pagkatapos sang lolo kag lola?
Ginalista sang Article 216 ang han-ay kon wala ang ginikanan ukon guardian nga gintudlo sang korte: ang buhi nga lolo ukon lola, dayon ang pinakamagulang nga utod nga sobra twenty-one, dayon ang aktuwal nga nagaatipan sang bata nga sobra twenty-one, kada isa luwas kon indi angay ukon disqualified.
Una bala ang guardian nga gintudlo sang korte sa lolo kag lola?
Huo. Nagaaplikar ang Article 216 kon wala ang ginikanan ukon ang guardian nga gintudlo sang korte. Sa Santos v. Republic (2024), halin sini ginsiling sang Supreme Court nga ang guardian nga gintudlo sang korte may preference (ginauna) sa paghatag sang substitute parental authority.
Paano nagapili ang korte kon pila ka lolo kag lola ang buhi?
Siling sang Article 214, ginatan-aw sang korte ang amo man nga mga konsiderasyon sa Article 213: ang tanan nga relevant nga konsiderasyon, labi na ang pinili sang bata nga sobra pito ka tuig ang edad.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?