Article 166 sa Family Code: Mga grounds sa pag-impugn sa legitimacy
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 166?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
Legitimacy of a child may be impugned only on the following grounds:
(1) That it was physically impossible for the husband to have sexual intercourse with his wife within the first 120 days of the 300 days which immediately preceded the birth of the child because of:
(a) the physical incapacity of the husband to have sexual intercourse with his wife;
(b) the fact that the husband and wife were living separately in such a way that sexual intercourse was not possible; or
(c) serious illness of the husband, which absolutely prevented sexual intercourse;
(2) That it is proved that for biological or other scientific reasons, the child could not have been that of the husband, except in the instance provided in the second paragraph of Article 164; or
(3) That in case of children conceived through artificial insemination, the written authorization or ratification of either parent was obtained through mistake, fraud, violence, intimidation, or undue influence.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Ang anak nga gi-conceive o natawo sulod sa kaminyoon legitimate. Ang Article 166 sa Family Code naglista sa bugtong mga ground diin ma-challenge sa korte ang maong legitimacy. Ang bana ra ang maka-file sa kaso, o ang iyang mga manununod sa pipila ka sitwasyon, ug sulod lang sa mubo nga mga panahon sa Article 170. Human niana, mahimong fixed (dili na mausab) ang status sa bata.
Ang "impugn legitimacy" nagpasabot sa pagpangayo sa korte nga ideklarar nga ang anak nga gipanganak sa minyo nga babaye dili anak sa iyang bana.
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Zeny ug Arman: ang pahayag sa inahan
Nanganak si Zeny samtang minyo kang Arman. Sa ilang away, miingon siya nga laing lalaki ang amahan. Legitimate gihapon ang bata (Article 167). Si Arman ra, o ang iyang mga manununod sa mga kaso sa Article 171, ang maka-impugn, ug sa ground lang sa Article 166.
Arman: ang usa ka tuig nga panahon
Nagpuyo si Arman sa samang siyudad diin natawo ug narehistro ang bata. Kinahanglang mo-file siya sulod sa usa ka tuig gikan sa pagkahibalo sa pagkatawo o sa pagrekord niini. Kung nagpuyo siya sa abroad, tulo ka tuig ang iyang panahon. Human sa panahon, mahimong fixed ang status sa bata.
Mga hinimo-himo lang kini nga example aron ipakita kung giunsa paglihok sa lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Kinsa ang legitimate: Article 164. Giunsa pagpamatuod ang filiation: Article 172.
- Para sa mga anak sa kaminyoon nga na-annul o gideklarar nga void sa ulahi, tan-awa ang legitimate ba ang mga anak human sa annulment?
- Ang lalaki nga dili bana dili makagamit sa Article 166. Sa Concepcion (2005), ang lalaki kansang kaminyoon sa inahan void tungod kay minyo pa ang inahan sa laing lalaki wala gyud makabaton sa katungod sa pag-impugn sa legitimacy sa iyang anak.
- Ang anak nga natawo gawas sa kaminyoon makagamit sa apelyido sa amahan kung gi-recognize siya sa amahan sa record of birth o sa sinulat nga pag-angkon. Niana nga kaso, ubos sa Article 176, ang amahan adunay katungod nga mo-file og kaso sa regular nga korte samtang buhi pa siya aron pamatud-an ang non-filiation.
- Para sa giya nga pangutana ug tubag, tan-awa ang makalimod ba ang bana nga siya ang amahan sa anak sa iyang asawa?
Unsa ang giingon sa Article 166?
Legitimacy of a child may be impugned only on the following grounds: (1) That it was physically impossible for the husband to have sexual intercourse with his wife within the first 120 days of the 300 days which immediately preceded the birth of the child because of: (a) the physical incapacity of the husband to have sexual intercourse with his wife; (b) the fact that the husband and wife were living separately in such a way that sexual intercourse was not possible; or (c) serious illness of the husband, which absolutely prevented sexual intercourse;
(2) That it is proved that for biological or other scientific reasons, the child could not have been that of the husband, except in the instance provided in the second paragraph of Article 164; or
(3) That in case of children conceived through artificial insemination, the written authorization or ratification of either parent was obtained through mistake, fraud, violence, intimidation, or undue influence.
Unsa ang buot ipasabot sa tulo ka grounds?
- Physical impossibility. Ihapa pabalik ang 300 ka adlaw gikan sa pagkatawo. Sa unang 120 niining mga adlawa, kinahanglang imposible sa lawas ang paghilawas sa bana ug asawa, tungod sa physical incapacity sa bana, tungod kay nagpuyo sila nga bulag sa paagi nga imposible ang paghilawas, o tungod sa grabe nga sakit sa bana. Sa Concepcion v. Court of Appeals (2005), miingon ang Korte nga kinahanglang ipakita beyond reasonable doubt nga walay access nga makahimo unta sa bana nga mahimong amahan sa bata.
- Biological o scientific nga mga rason. Napamatud-an nga dili mahimong anak sa bana ang bata. Dili magamit kini nga ground sa bata nga gi-conceive pinaagi sa artificial insemination nga gitugotan o gi-ratify sa duha ka magtiayon sa sinulat sa wala pa ang pagkatawo, ubos sa ikaduhang paragraph sa Article 164.
- Artificial insemination. Ang written authorization o ratification sa bisan kinsa sa ginikanan nakuha pinaagi sa sayop, limbong, pwersa, hulga o undue influence.
Makausab ba sa status sa bata ang pulong sa inahan?
Dili. Matod sa Article 167, giisip gihapon nga legitimate ang bata bisan og modeklarar ang inahan batok sa iyang pagka-legitimate o nasentensyahan siya isip adulteress. Sa Concepcion v. Court of Appeals (2005), miingon ang Supreme Court nga "the status and filiation of a child cannot be compromised" ug dili mahikawan ang menor de edad sa legitimate nga status tungod lang sa pahayag sa inahan o sa giingong amahan.
Kinsa ang maka-file, ug hangtod kanus-a?
Kinsa. Matod sa Supreme Court, ang pag-impugn sa legitimacy usa ka strictly personal right sa bana o, sa talagsaon nga mga kaso, sa iyang mga manununod (Liyao, Jr. v. Tanhoti-Liyao, 2002, gidesisyonan ubos sa karaang mga lagda sa Civil Code nga adunay samang prinsipyo; ug Concepcion, 2005). Dili makapili og laing amahan ang bata: kung dili mo-impugn ang bana, fixed na ang status sa bata. Ubos sa Article 171, maka-impugn lang ang mga manununod kung namatay ang bana sa wala pa matapos ang panahon, namatay human mo-file nga wala niya bawia ang kaso, o kung natawo ang bata human sa iyang kamatayon.
Kanus-a. Ang Article 170 ang nagtakda sa mga panahon:
The action to impugn the legitimacy of the child shall be brought within one year from the knowledge of the birth or its recording in the civil register, if the husband or, in a proper case, any of his heirs, should reside in the city or municipality where the birth took place or was recorded.
If the husband or, in his default, all of his heirs do not reside at the place of birth as defined in the first paragraph or where it was recorded, the period shall be two years if they should reside in the Philippines; and three years if abroad. If the birth of the child has been concealed from or was unknown to the husband or his heirs, the period shall be counted from the discovery or knowledge of the birth of the child or of the fact of registration of said birth, whichever is earlier.
Sa Aguilar v. Siasat (2015), gisubli sa Korte nga kung matapos na kining mga panahon, dili na legal nga mahimo ang kaso ug ang status nga gihatag sa presumption "becomes fixed and unassailable".
Kanunay nga pangutana
Makalimod ba ang bana nga iya ang anak nga gipanganak sa iyang asawa?
Pinaagi lang sa pag-impugn sa legitimacy sa bata sa korte, sa grounds sa Article 166 ug sulod sa panahon sa Article 170. Ang anak nga gi-conceive o natawo sulod sa kaminyoon legitimate ubos sa Article 164.
Unsa ang mga grounds sa pag-impugn sa legitimacy?
Tulo: physical impossibility (imposible sa lawas) nga nakighilawas sulod sa unang 120 sa 300 ka adlaw sa wala pa ang pagkatawo, tungod sa incapacity sa bana, pagpuyo nga bulag o grabe nga sakit; pamatuod nga tungod sa biological o ubang scientific nga rason dili mahimong anak sa bana ang bata; ug, para sa artificial insemination, pagtugot nga nakuha pinaagi sa sayop, limbong, pwersa, hulga o undue influence.
Makadeklarar ba ang inahan nga dili ang iyang bana ang amahan?
Dili makausab sa status sa bata ang iyang deklarasyon. Matod sa Article 167, giisip gihapon nga legitimate ang bata bisan og modeklarar ang inahan batok sa iyang pagka-legitimate. Sa Concepcion v. Court of Appeals (2005), miingon ang Supreme Court nga dili mahikawan ang menor de edad sa legitimate nga status tungod lang sa pahayag sa inahan.
Kinsa ang maka-file sa kaso?
Ang bana. Ang iyang mga manununod maka-file lang sa tulo ka kaso sa Article 171. Gitawag sa Supreme Court ang pag-impugn sa legitimacy nga strictly personal right sa bana o, sa talagsaon nga mga kaso, sa iyang mga manununod.
Unsa kadugay ang panahon sa bana aron mo-file?
Ubos sa Article 170, usa ka tuig gikan sa pagkahibalo sa pagkatawo o sa pagrekord niini kung nagpuyo siya sa siyudad o lungsod diin natawo o narekord ang bata; duha ka tuig kung nagpuyo siya sa laing dapit sa Pilipinas; tulo ka tuig kung naa siya sa abroad. Kung gitago ang pagkatawo, ihapon ang panahon gikan sa pagkadiskobre.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?