Go-Tan v. Spouses Tan (2008): VAWC Kontra sa mga Ugangan

Nagpakasal si Sharica Mari Go-Tan sa iya bana sang Abril 18, 1999, kag may duha sila ka anak nga babayi. Sang Enero 12, 2005, nagpasaka sia sang petition para sa temporary protection order (TPO) kontra sa iya bana kag sa iya ginikanan, ang Spouses Perfecto kag Juanita Tan. Siling niya, ang iya bana, sa conspiracy upod sang iya ginikanan, nagahimo sa iya sang verbal, psychological kag economic abuse nga naglapas sa Section 5 sang RA 9262.

Sang Enero 25, 2005, gin-grant sang Regional Trial Court ang TPO. Nagpangayo ang mga ugangan nga i-dismiss ang kaso, kay siling nila wala ginasakop sang RA 9262 ang mga ugangan. Sang Marso 7, 2005, gin-dismiss sang trial court ang kaso kontra sa ila. Siling sini, wala sila ginupod sang layi bilang respondent, kag gin-aplikar ang rule nga kon may ginsambit nga isa ka butang, wala ginaupod ang iban ("expressio unius est exclusio alterius"). Gin-deny sini ang iya motion for reconsideration sang Hulyo 11, 2005. Nagkadto sia direkta sa Supreme Court sa isa ka puro nga pamangkot sang layi.

Puede bala iupod ang mga ugangan sa petisyon para sa protection order suno sa RA 9262?

Nagdesisyon ang Supreme Court pabor sa asawa kag ginbaliskad ang pag-dismiss kontra sa mga ugangan.

Wala ginasikway sang depinisyon ang conspiracy. Ang Section 3 sang RA 9262 nagadepinar sang violence against women and their children bilang mga binuhatan nga ginhimo sang isa ka tawo kontra sa iya asawa, anay nga asawa, ukon babayi nga iya kaupod ukon kaupod anay sa sexual ukon dating relationship, ukon nga may anak sila. Siling sang Korte, bisan ginakinahanglan sini nga may amo sini nga kaangtanan ang nakasala sa biktima, "it does not preclude the application of the principle of conspiracy under the RPC."

Ang Revised Penal Code ang nagapuno sang kulang. Siling sang Section 47 sang RA 9262 nga ang Revised Penal Code kag iban pa nga nagaaplikar nga layi "shall have suppletory application." Siling man sang Article 10 sang Code nga suplemento ini sa special laws. Ginsambit sang Korte ang nauna nga mga kaso diin gin-aplikar ang mga probisyon sang Code sa special laws. Nagdesisyon ini: "With more reason, therefore, the principle of conspiracy under Article 8 of the RPC may be applied suppletorily to R.A. No. 9262." Suno sa Article 8 sang Revised Penal Code, kon mapakita ang conspiracy, ang binuhatan sang isa binuhatan sang tanan.

Ginasakop mismo sang layi ang mga binuhatan paagi sa iban. Ginasilutan sang Section 5(h) sang RA 9262 ang pila ka binuhatan nga ginhimo "personally or through another," kag ginatugot sang Section 8(a) nga punggan sang protection order ang respondent sa paghimo sang amo nga mga binuhatan "personally or through another." Siling sang Section 4 nga ang layi "shall be liberally construed to promote the protection and safety of victims of violence against women and their children." Gani wala nagaaplikar ang maxim nga ginsandigan sang trial court.

Dapat gihapon mapamatud-an ang conspiracy. Siling sang Korte nga "conspiracy is an evidentiary matter which should be threshed out in a full-blown trial on the merits," kag indi ini trier of facts (korte nga nagausisa sang mga fact). Wala sini gindesisyunan kon nagkonspirar gid ang mga ugangan.

Ang mando. Ginbaliskad kag ginpanas ang mga resolution sang trial court, pero sa bahin lang nga nag-dismiss sang petisyon kontra sa mga ugangan.

Ang prinsipyo sang conspiracy suno sa Article 8 sang Revised Penal Code nagaaplikar bilang suplemento sa RA 9262 paagi sa iya Section 47, gani ang mga tawo nga ginasiling nga nagkonspirar upod sang nakasala puede iupod sa petisyon suno sa RA 9262 bisan wala sila sing kaangtanan sa biktima nga ginalaragway sang Section 3; ginadesisyunan sa trial kon nagkonspirar sila.

Ginasabat sang Go-Tan ang isa ka masunson nga pamangkot sa mga away sang pamilya: kon puede bala iupod sa kaso sang protection order ang mga paryente nga ginasiling nga nag-upod sa pag-abuso. Suno sa Go-Tan, indi ma-dismiss ang kaso kontra sa ila tungod lang kay ugangan sila; dapat gihapon pamatud-an sang babayi ang conspiracy. Ginhimo ang ruling sa isa ka petisyon para sa protection order. Para sa mga klase sang protection order, basaha ang BPO vs TPO vs PPO.

Ari ang isa ka himo-himo lang nga halimbawa, nga may himo-himo nga mga ngalan. Nagpasaka si Liza sang protection order kontra sa iya bana nga si Paolo kag sa iloy sini. Siling niya, nagbinuligay si Paolo kag ang iya iloy sa pagpilit sa iya nga maghalin sa balay sang pamilya kag sa pag-untat sang sustento. Suno sa Go-Tan, puede nga indi i-dismiss ang petisyon kontra sa iloy tungod lang kay ugangan sia; ang ebidensya ang magadesisyon kon nagbinuligay gid ang duha.

Para sa simple nga sabat, basaha ang Paano magpasaka sang VAWC case. Kon ara ka sa katalagman, basaha ang diin makapangita sang legal nga bulig.