Go-Tan v. Spouses Tan (2008): VAWC Batok sa mga Ugangan

Si Sharica Mari Go-Tan naminyo sa iyang bana niadtong April 18, 1999, ug adunay silay duha ka anak nga babaye. Niadtong January 12, 2005, nag-file siya og petition para sa temporary protection order (TPO) batok sa iyang bana ug sa ginikanan niini, ang Spouses Perfecto ug Juanita Tan. Matod niya, ang iyang bana, nga nakig-conspire sa iyang ginikanan, naghatag kaniya og verbal, psychological ug economic abuse nga milapas sa Section 5 sa RA 9262.

Niadtong January 25, 2005, gi-grant sa Regional Trial Court ang TPO. Nangayo ang mga ugangan nga i-dismiss ang kaso, kay matod nila wala apil ang mga ugangan sa RA 9262. Niadtong March 7, 2005, gi-dismiss sa trial court ang kaso batok kanila. Matod niini, wala sila iapil sa balaod isip respondents, gamit ang rule nga ang klarong paghisgot sa usa ka butang nagpasabot nga wala apil ang uban ("expressio unius est exclusio alterius"). Gi-deny niini ang iyang motion for reconsideration niadtong July 11, 2005. Diretso siyang miadto sa Supreme Court sa usa ka pure question of law.

Mahimo bang iapil ang mga ugangan sa petition para sa protection order ubos sa RA 9262?

Mihukom ang Supreme Court pabor sa asawa ug gi-reverse ang pag-dismiss batok sa mga ugangan.

Ang depinisyon wala magsalikway sa conspiracy. Ang Section 3 sa RA 9262 naghubit sa violence against women and their children isip mga binuhatan sa usa ka tawo batok sa iyang asawa, kanhing asawa, o babaye nga adunay o kaniadto adunay sexual o dating relationship uban kaniya, o adunay anak uban kaniya. Matod sa Court, bisan nagkinahanglan kini nga ang nakasala adunay ingon niana nga relasyon sa biktima, "it does not preclude the application of the principle of conspiracy under the RPC."

Ang Revised Penal Code mopuno sa mga kakulang. Ang Section 47 sa RA 9262 nag-ingon nga ang Revised Penal Code ug ubang magamit nga balaod "shall have suppletory application." Ang Article 10 sa Code nag-ingon usab nga pandugang kini sa special laws. Gi-cite sa Court ang naunang mga kaso diin gi-apply ang mga probisyon sa Code sa special laws. Gihukman niini: "With more reason, therefore, the principle of conspiracy under Article 8 of the RPC may be applied suppletorily to R.A. No. 9262." Ubos sa Article 8 sa Revised Penal Code, kung mapakita ang conspiracy, ang binuhatan sa usa binuhatan sa tanan.

Ang balaod mismo nag-apil sa mga binuhatan pinaagi sa uban. Ang Section 5(h) sa RA 9262 nagsilot sa pipila ka binuhatan nga gihimo "personally or through another," ug ang Section 8(a) nagtugot sa protection order nga magdili sa respondent sa paghimo sa ingon niini nga mga binuhatan "personally or through another." Ang Section 4 nag-ingon nga ang balaod "shall be liberally construed to promote the protection and safety of victims of violence against women and their children." Busa wala magamit ang maxim nga gisaligan sa trial court.

Kinahanglan gihapon pamatud-an ang conspiracy. Matod sa Court, "conspiracy is an evidentiary matter which should be threshed out in a full-blown trial on the merits," ug dili kini trier of facts. Wala niini hukmi kung tinuod ba nga nakig-conspire ang mga ugangan.

Ang mando. Gi-reverse ug gi-set aside ang mga resolution sa trial court, apan sa bahin lang nga nag-dismiss sa petition batok sa mga ugangan.

Ang prinsipyo sa conspiracy ubos sa Article 8 sa Revised Penal Code magamit nga suppletory sa RA 9262 pinaagi sa Section 47 niini, busa ang mga tawo nga giingong nakig-conspire sa nakasala mahimong iapil sa petition ubos sa RA 9262 bisan kung wala silay relasyon sa biktima sama sa gihulagway sa Section 3; ang pangutana kung nakig-conspire ba sila hukman sa trial.

Gitubag sa Go-Tan ang kasagarang pangutana sa away sa pamilya: kung ang protection order case mahimo bang mag-apil sa mga paryente nga giingong miapil sa abuso. Sumala sa Go-Tan, dili i-dismiss ang kaso batok kanila tungod lang kay ugangan sila; kinahanglan gihapon pamatud-an sa babaye ang conspiracy. Gihimo ang ruling sa petition para sa protection order. Para sa mga matang sa protection orders, tan-awa ang BPO vs TPO vs PPO.

Ania ang usa ka pananglitan, nga hinimo-himo ang mga ngalan. Si Liza nag-file og protection order batok sa iyang bana, si Paolo, ug sa inahan ni Paolo. Matod niya, si Paolo ug ang iyang inahan nagtinabangay sa pagpugos kaniya nga mobiya sa balay sa pamilya ug sa pagpugong sa support. Sumala sa Go-Tan, ang petition batok sa inahan dili mahimong i-dismiss tungod lang kay ugangan siya; ang pangutana kung nagtinabangay ba ang duha hukman base sa ebidensya.

Para sa yano nga tubag, basaha ang Unsaon pag-file og VAWC case. Kung anaa ka sa kapeligrohan, tan-awa ang asa makakuha og legal nga tabang.