Legal ba ang Mag-record ng Phone Call sa Pilipinas?
Mabilis na sagot
Krimen sa Pilipinas ang lihim na pag-record ng pribadong phone call o usapan maliban kung pinahintulutan ito ng lahat ng partido. Pinaparusahan ito ng Anti-Wiretapping Law (Republic Act No. 4200) ng anim na buwan hanggang anim na taong pagkakakulong, at pinaparusahan din nito ang pag-iingat, pagpapatugtog o pag-share ng ganitong recording. Hindi puwedeng gamiting ebidensya ang recording na ginawa nang labag sa batas. Pribadong komunikasyon lang ang sakop ng batas: hindi sakop ang usapang hindi pribado, gaya ng sagutan sa harap ng ibang tao sa police station.
Ano ang sinasabi ng Anti-Wiretapping Law?
Ginagawang labag sa batas ng Section 1 ng RA 4200 "for any person, not being authorized by all the parties to any private communication or spoken word" (para sa sinumang walang pahintulot ng lahat ng partido sa pribadong komunikasyon o usapan) ang mag-tap ng anumang wire o cable, o gumamit ng anumang device para "secretly overhear, intercept, or record" (lihim na pakinggan, harangin o i-record) ang komunikasyong iyon. Binabanggit ng batas ang mga device gaya ng dictaphone o tape recorder, at idinadagdag ang "or however otherwise described", ibig sabihin anuman ang tawag sa device.
Tatlong mahalagang salita:
- Pribado. Pinoprotektahan ng batas ang mga pribadong komunikasyon at usapan.
- Lihim. Ang target nito ay ang pag-record nang hindi alam ng iba.
- Lahat ng partido. Kailangan ng nagre-record ang pahintulot ng lahat ng partido, hindi lang ng isa.
Legal ba ang mag-record ng tawag kung kasali ka rito?
Hinihingi ng teksto ng batas ang pahintulot ng "all the parties" (lahat ng partido). Walang ginagawang eksepsyon ang batas para sa taong mismong kasali sa tawag. May mga desisyon ng korte tungkol sa recording ng mga kasali sa usapan, pero hindi pa namin nabasa ang mga ito sa Supreme Court E-Library, kaya hindi kami nagsasabi ng patakaran tungkol dito. Sa parehong dahilan, hindi rin kami nagbibigay ng patakaran sa mga recording na inanunsyo sa simula ng tawag, o sa mga group call.
Paano kung iniingatan o shine-share mo lang ang recording?
Labag din iyon sa batas. Ginagawang labag sa batas ng ikalawang talata ng Section 1 para sa sinumang tao, "be he a participant or not" (kasali man o hindi), ang sadyang pag-iingat ng recording na ginawa sa ganitong paraan, ang pagpapatugtog nito kaninuman, ang pagsasabi ng laman nito nang pasalita o pasulat, o ang pagbibigay ng transcription nito. May eksepsyon lang kung gagamitin ito bilang ebidensya sa mga kaso ng mga krimeng nakalista sa Section 3.
Puwede ring magdulot ng ibang problema ang pag-post ng ganitong recording online, halimbawa kung nakakasira ng pangalan ng iba ang post: tingnan ang Cyber libel at mga Facebook post.
Ano ang parusa sa ilegal na pag-record?
Sinasabi ng Section 2 na ang sinumang sadya o alam na gumagawa, tumutulong, nagpapahintulot o nagdudulot ng alinman sa mga ilegal na gawa ay parurusahan ng "imprisonment for not less than six months or more than six years", ibig sabihin kulong na hindi bababa sa anim na buwan at hindi lalampas sa anim na taon. Kung public official ang nagkasala, may dagdag na perpetual absolute disqualification (habambuhay na pagbabawal) sa public office, at kung dayuhan, haharap siya sa deportation proceedings.
Puwede bang gamiting ebidensya ang lihim na recording?
Hindi. Sinasabi ng Section 4 na anumang nakuha nang labag sa batas "shall not be admissible in evidence in any judicial, quasi-judicial, legislative or administrative hearing or investigation". Sakop nito ang mga kaso sa korte, mga quasi-judicial body, mga legislative hearing at mga administrative investigation.
Kaya puwedeng dalawang beses kang tamaan ng lihim na recording: puwedeng hindi ito tanggapin bilang ebidensya, at puwedeng mauwi sa criminal case ang paggawa o pag-share nito.
Kailan pinapayagan ang pag-record?
Kapag hindi pribado ang komunikasyon. Sa Navarro v. Court of Appeals (1999), ni-record ng isang journalist ang mainit na sagutan sa loob ng police station, sa harap ng ibang tao. Hindi alam ng pulis na sangkot na nire-record siya. Sinabi ng Supreme Court: "Since the exchange between petitioner Navarro and Lingan was not private, its tape recording is not prohibited." Ibig sabihin, dahil hindi pribado ang sagutan, hindi bawal ang pag-record nito. Tinanggap ang tape bilang ebidensya matapos tumestigo ang gumawa nito na siya mismo ang nag-record, na iyon din ang tape na pinatugtog sa korte, at na boses iyon ng mga taong sangkot.
Kapag pinahintulutan ng korte. Pinapayagan ng Section 3 ang peace officer na mag-record o mang-intercept ng komunikasyon kung may nakasulat na order lang ng korte, sa mga kasong may kinalaman sa mga nakalistang krimen gaya ng treason, espionage, rebellion, sedition at kidnapping. Hanggang 60 araw ang bisa ng order.
Korte ang nagpapasya, batay sa mga pangyayari, kung pribado ang isang partikular na usapan.
Paano naman ang CCTV, screenshot at chat?
Ang binabanggit ng RA 4200 ay "communication or spoken word" (komunikasyon o binigkas na salita). Wala kaming nabasang desisyon ng Supreme Court tungkol sa video na walang tunog, screenshot ng chat o text message sa ilalim ng batas na ito, kaya hindi sinasabi ng page na ito kung sakop ang mga ito. Puwedeng gamitin sa mga ito ang ibang batas, gaya ng Data Privacy Act.
Paano ito nangyayari sa totoong buhay?
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Lihim na ni-record ni Liza ang tawag nila ng manager niya para patunayang sinigawan siya nito. Ayon sa Section 1, labag sa batas ang lihim na pag-record ng pribadong komunikasyon nang walang pahintulot ng lahat ng partido. Puwedeng mauwi sa criminal case ang recording niya at, ayon sa Section 4, hindi ito puwedeng gamiting ebidensya. Hindi apektado ng RA 4200 ang ibang ebidensya, gaya ng mga saksi o nakasulat na mensahe. Para sa mga problema sa trabaho, tingnan ang Paano magsampa ng labor complaint.
Ni-record ni Mark ang isang opisyal ng barangay na sumisigaw sa mga residente sa isang public assembly. Gaya sa Navarro, hindi pribadong komunikasyon ang sagutan sa harap ng maraming tao, kaya posibleng hindi sakop ng RA 4200. Korte ang magpapasya nito batay sa mga pangyayari.
Nakatanggap si Joy ng recording ng tawag ng dalawang kaibigan, alam niyang lihim itong ginawa, at ipinasa niya ito sa isang group chat. Kahit hindi siya ang gumawa nito, labag sa batas sa ilalim ng Section 1 ang sadyang pagpapatugtog o pagsasabi ng laman nito.
Kailan mo kailangan ng abogado?
Kumonsulta sa abogado bago ka mag-record ng sinuman para gamiting ebidensya, bago ka mag-share ng recording na ginawa ng iba, o kung binabantaan ka ng reklamo sa wiretapping. Masasabi rin sa iyo ng abogado kung aling ibang ebidensya ang makakapagpatunay ng kaso mo, halimbawa sa labor dispute, sa VAWC case (tingnan ang Paano magsampa ng VAWC case) o sa harassment ng mga collector (tingnan ang Harassment ng online lending app).
Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.
Mga madalas itanong
Puwede ko bang i-record ang tawag nang hindi alam ng kausap ko?
Hindi, kung pribadong komunikasyon ito. Ayon sa RA 4200, labag sa batas para sa sinumang tao, na walang pahintulot ng lahat ng partido, ang lihim na mag-record ng pribadong komunikasyon o usapan. Ang parusa ay pagkakakulong nang anim na buwan hanggang anim na taon.
Puwede bang gamitin bilang ebidensya sa korte ang lihim na recording?
Hindi, kung ginawa ito nang labag sa RA 4200. Sinasabi ng Section 4 na hindi ito admissible (hindi tatanggapin) sa anumang judicial, quasi-judicial, legislative o administrative na hearing o imbestigasyon.
Ilegal ba ang mag-share o magpatugtog ng ilegal na recording?
Oo. Labag din sa batas, ayon sa Section 1, ang sadyang pag-iingat ng ganitong recording, pagpapatugtog nito sa iba, pagsasabi ng laman nito, o pagbibigay ng transcription nito, kasali ka man o hindi sa usapan.
Legal ba ang mag-record ng away sa pampublikong lugar?
Pinoprotektahan ng RA 4200 ang mga pribadong komunikasyon. Sa Navarro v. Court of Appeals (1999), sinabi ng Supreme Court na hindi pribado ang mainit na sagutan sa loob ng police station, sa harap ng ibang tao, kaya hindi bawal ang pag-record nito.
Puwede bang i-tap ng pulis ang phone ko?
Kung may nakasulat na court order lang, para sa mga krimeng nakalista sa Section 3 ng RA 4200, gaya ng treason, espionage, rebellion, sedition at kidnapping. Hanggang 60 araw ang bisa ng order.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?