Ano ang Bail (Piyansa) sa Batas ng Pilipinas?
Mabilis na sagot
Ang bail ay ang garantiyang ibinibigay ng taong nakakulong para makalaya siya habang tumatakbo ang criminal case. Sinisiguro nito na haharap ang akusado sa korte kapag kailangan. Sa Filipino, karaniwan itong tinatawag na "piyansa". Nasa Rule 114 ng Rules of Court ang mga patakaran.
Tinatawag din na: Piyansa, Bail bond
Ano ang bail ayon sa Rule 114?
Ayon sa Section 1 ng Rule 114, ang bail ay garantiyang ibinibigay para makalaya ang taong nasa kustodiya ng batas, na ibinibigay niya mismo o ng isang bondsman, para matiyak na haharap siya sa anumang korte. Apat ang uri nito:
- Corporate [surety](/tl/law/glossary/suretyship): bond na inisyu ng bonding company.
- Property bond: lupa o bahay (real property) na ginawang garantiya.
- Cash deposit: perang idineposito para sa halaga ng bail.
- Recognizance: paglaya sa sariling pananagutan ng tao o ng isang responsableng tao, nang walang pera, kapag pinapayagan ng batas o ng Rules (Section 15; basahin ang Release on recognizance).
Kailan karapatan ang bail?
Sabi ng Article III, Section 13 ng 1987 Constitution, lahat ay puwedeng mag-bail bago ma-convict, maliban sa mga kinasuhan ng krimeng may parusang reclusion perpetua kapag malakas ang ebidensya ng pagkakasala. Sinasabi rin nito na hindi dapat humingi ng sobrang laking bail.
Ayon sa Rule 114, Section 4, karapatan (matter of right) ang bail bago o pagkatapos ma-convict sa first-level court (MTC, MeTC, MTCC o MCTC), at bago ma-convict sa Regional Trial Court para sa krimeng hindi pinaparusahan ng death, reclusion perpetua o life imprisonment. Para sa murder at katulad na krimen, basahin ang Bailable ba ang murder?.
Saan binabayaran ang cash bail, at ibinabalik ba ito?
Ayon sa Section 14, puwedeng ideposito ang cash sa pinakamalapit na collector of internal revenue o sa provincial, city o municipal treasurer. Ginagamit ang deposito pambayad sa multa at gastos sa kaso, at ibinabalik ang sobra sa akusado o sa nagdeposito. Sabi ng Section 22, awtomatikong kanselado ang bail kapag na-acquit ang akusado, na-dismiss ang kaso, o naipatupad ang hatol na conviction.
Halimbawa
Gawa-gawang halimbawa: Inaresto si Mario at kinasuhan ng theft (pagnanakaw), krimeng walang parusang reclusion perpetua. Karapatan niya ang bail bago ma-convict. Idineposito ng kapatid niya nang cash sa city treasurer ang bail na itinakda ng korte, at nakalaya si Mario nang maisumite ang certificate of deposit at ang nakasulat niyang pangako. Kung pagmumultahin siya kalaunan, mapupunta ang deposito sa multa at gastos sa kaso, at ibabalik ang matitira.
Magkano ang bail?
Walang iisang halaga: ang korte ang nagtatakda nito sa bawat kaso, batay sa mga salik sa Section 9. Binabanggit din ng Section 14 ang bail na "recommended by the prosecutor who investigated or filed the case". Basahin ang Magkano ang bail sa Pilipinas?.
Mga madalas itanong
Ano ang apat na uri ng bail sa Pilipinas?
Nakalista sa Rule 114, Section 1 ng Rules of Court ang corporate surety, property bond, cash deposit at recognizance.
Maibabalik ba sa akin ang cash bail?
Ayon sa Rule 114, Section 14, ginagamit ang cash bail pambayad sa multa at gastos sa kaso, at ibinabalik ang sobra sa akusado o sa nagdeposito. Sabi ng Section 22, awtomatikong kanselado ang bail kapag na-acquit ang akusado, na-dismiss ang kaso, o naipatupad ang hatol na conviction.
Sino ang nagpapasya kung magkano ang bail?
Ang korte ang nagtatakda ng halaga. Nakalista sa Rule 114, Section 9 ang mga batayan, gaya ng kakayahang pinansyal ng akusado, ang parusa at ang bigat ng ebidensya, at sinasabi nitong hindi dapat humingi ng sobrang laking bail.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?