Ano ang Probation sa Batas ng Pilipinas?

Sa Section 3(a) ng PD 968, ang probation ay isang disposition kung saan pinapalaya ang akusado, pagkatapos ng conviction at sentensiya, sa ilalim ng mga kondisyong ipinataw ng korte at ng pagbabantay ng probation officer. Hindi ito acquittal (pagpapawalang-sala): nananatili ang conviction, pero ayon sa Section 4, sinususpinde ng korte ang pagpapatupad ng sentensiya at inilalagay ang tao sa probation.

Tingnan din ang paghahambing na probation vs parole.

Ayon sa Section 4 na binago ng RA 10707:

• sa trial court ina-file ang application sa loob ng panahon para mag-perfect ng appeal;
• puwedeng ibigay ang probation kahit pagkakulong o multa lang ang sentensiya;
• kapag nag-file ng application, isinusuko na ang karapatang mag-appeal;
• hindi na puwedeng mag-apply kapag na-perfect na ng akusado ang appeal, maliban sa isang exception na ipinaliwanag sa ibaba.

Sa Section 9, ayon sa pagbabago, hindi kasama ang mga:

• nasentensiyahan ng maximum term ng pagkakulong na higit anim na taon;
• na-convict sa anumang krimen laban sa national security;
• dati nang na-convict sa final judgment ng offense na may parusang pagkakulong na higit anim na buwan at isang araw at/o multang higit ₱1,000;
• dati nang na-probation sa ilalim ng decree;
• nagsisilbi na ng sentensiya nang magsimulang umiral ang mga substantive provision ng decree.

Sa Colinares v. People (2011), nagbigay ang trial court sa akusado ng parusang masyadong mataas para sa probation. Sa review, nakita ng Supreme Court na mas magaan na krimen lang ang nagawa niya, ibinaba ang parusa sa probationable, at pinayagan siyang mag-apply. Nakasulat na ngayon ang patakarang ito sa Section 4 dahil sa RA 10707: kung binago ng appeal ang parusang hindi probationable para maging probationable, puwedeng mag-apply ang akusado batay sa binagong desisyon bago ito maging final. Mawawala sa akusado ang benepisyo ng probation kung hihingi pa siya ng review sa binagong desisyong iyon.

Gawa-gawang halimbawa: Na-convict si Nestor ng estafa at nasentensiyahan ng maximum na anim na buwan. Wala siyang naunang conviction. Sa halip na mag-appeal, nag-apply siya ng probation sa loob ng panahon para mag-appeal. Dahil hindi lumalampas sa anim na taon ang maximum term, hindi siya disqualified dahil doon, at ang korte ang magdedesisyon kung ibibigay ito.

Ayon sa Section 16, na binago rin, ibinabalik ng final discharge ang civil rights na nawala o na-suspend dahil sa conviction, at tuluyang nawawala ang criminal liability sa offense na iyon. Basahin ang Sino ang puwedeng mag-apply ng probation? at Good conduct time allowance.