Honda Phils. v. Samahan (2005): Proration ng 13th Month Pay

May collective bargaining agreement (CBA) ang Honda Philippines at ang union ng mga worker, ang Samahan ng Malayang Manggagawa sa Honda. Nakasaad dito na ang kumpanya ay "shall maintain the present practice in the implementation [of] the 13th month pay" (ipagpapatuloy ang kasalukuyang practice sa pagbibigay ng 13th month pay), magbibigay ng 14th month pay na kinukuwenta sa parehong paraan, at patuloy na magbibigay ng financial assistance tuwing December na hindi bababa sa 100% ng basic pay.

Noong 1999, matapos ang deadlock sa bargaining, nag-file ang union ng pangalawang notice of strike dahil sa unfair labor practice at nag-strike nang 31 araw. Inako ng Acting Secretary of Labor ang jurisdiction at ipinasa ang dispute sa NLRC, at inutusang bumalik sa trabaho ang mga nag-strike at tinanggap silang muli.

Noong November 22, 1999, inanunsyo ng Honda ang bagong computation: ituturing na mga araw na hindi pinagtrabahuhan ang 31-araw na strike, at ibabawas sa 13th month pay, 14th month pay at financial assistance ang halagang katumbas ng one-twelfth ng basic salary ng bawat worker. Nangako ang Honda na ibabalik ang kaltas kung idedeklara kalaunan na legal ang strike. Tumutol ang union. Napunta ang usapin sa voluntary arbitration. Sinabi ng voluntary arbitrator na invalid ang prorated computation at inutusan ang kumpanya na bayaran ang bawat benepisyo batay sa isang buong buwang basic pay. Ibinasura ng Court of Appeals ang petition ng Honda.

Valid ba ang prorated computation ng Honda sa 13th month pay at sa iba pang bonus?

Ibinasura ng Supreme Court ang petition ng Honda at pinagtibay nang buo ang desisyon ng arbitrator.

Malabo ang CBA clause, kaya pabor sa mga manggagawa ang pagdududa. Hindi sinabi ng CBA kung ibabatay ang mga benepisyo sa isang buong buwang basic salary o ipo-prorate sa aktuwal na natanggap na sahod. Sumang-ayon ang Court sa arbitrator na dapat pumabor sa mga manggagawa ang kalabuang ito, gaya ng hinihingi ng Article 1702 ng Civil Code.

Ang sinasabi ng rules sa 13th month pay. Inilabas noong 1975 ang Presidential Decree No. 851, ang 13th Month Pay Law, para protektahan ang halaga ng tunay na sahod. Paliwanag ng Court, tinanggal ng Revised Guidelines na inilabas noong November 16, 1987 ang ₱1,000 salary ceiling ng decree at itinakda "that the minimum 13th month pay required by law shall not be less than one-twelfth (1/12) of the total basic salary earned by an employee within a calendar year" (na ang minimum na 13th month pay na hinihingi ng batas ay hindi bababa sa one-twelfth (1/12) ng kabuuang basic salary na kinita ng empleyado sa loob ng isang calendar year). Dagdag nito: "The revised guidelines also provided for a pro-ration of this benefit only in cases of resignation or separation from work." (Pinapayagan din ng revised guidelines ang proration ng benepisyong ito, pero sa kaso lang ng pag-resign o pagkatapos ng trabaho.)

Haba ng serbisyo, hindi aktuwal na sahod. Sinipi ng Court ang Court of Appeals: "the computation of the 13th month pay should be based on the length of service and not on the actual wage earned by the worker" (dapat ibatay ang computation ng 13th month pay sa haba ng serbisyo at hindi sa aktuwal na kinita ng worker). Walang puwang sa serbisyo ng mga worker noong taong iyon, kaya dapat ibigay nang buo ang 13th month pay.

Buong bayad ang practice ng kumpanya. Hindi kailanman pino-prorate ng Honda ang mga benepisyong ito dati; ang memorandum noong November 1999 ang unang beses. Sinabi ng dalawang worker sa affidavit na natanggap nila nang buo ang mga benepisyo kahit absent sila matapos maubos ang leave nila. Binanggit ng Court ang mga naunang ruling na ang benepisyong kusa at tuloy-tuloy na ibinibigay ay nagiging company practice na hindi puwedeng bawiin o bawasan ng employer nang mag-isa.

Layunin ng benepisyo. Sabi ng Court, ang 13th month pay ay para tulungan ang mga worker na makaraos sa tumataas na cost of living. Kung papayagan ang proration dito, mapipigilan din ang mga worker na gamitin ang kanilang constitutional rights sa self-organization at sa pag-strike ayon sa batas.

Ayon sa 1987 Revised Guidelines sa 13th month pay na in-apply sa Honda, kinukuwenta ang 13th month pay batay sa haba ng serbisyo sa loob ng calendar year at pino-prorate lang kapag nag-resign o natapos ang trabaho; hindi ito puwedeng i-prorate ng employer, pati ang mga bonus na kinukuwenta sa parehong paraan, sa pagturing sa mga araw ng strike bilang hindi pinagtrabahuhan kapag walang puwang sa serbisyo at buong bayad ang nakagawiang practice.

Madalas banggitin ang Honda sa dalawang punto: pino-prorate lang ang 13th month pay kapag nag-resign o natapos ang trabaho ng empleyado, at hindi basta puwedeng bawasan ang benepisyong naging company practice na. Ipinapakita rin ng desisyon na binabasa nang pabor sa mga worker ang malabong CBA clause tungkol sa benepisyo. Para sa tungkulin ng employer na huwag bawasan ang mga benepisyong naibigay na, tingnan ang Article 100 ng Labor Code.

Ipinapaliwanag ng page na ito ang desisyon noong 2005 at ang rules na sinipi nito. Hindi nito kinukuwenta ang 13th month pay ng sinuman. Para malaman kung paano ito kuwentahin, gamitin ang 13th month pay guide at ang 13th month pay calculator.

Narito ang isang gawa-gawang halimbawa, na may imbentong pangalan. Buong taong nagtatrabaho si Jun sa isang pabrika na laging nagbabayad nang buo ng 13th month pay. Noong November, inanunsyo ng kumpanya na ibabawas nito ang mga araw na nasa legal na strike ang mga worker. Ayon sa pangangatwiran sa Honda, kung walang puwang sa serbisyo ni Jun noong taong iyon at buong bayad ang practice ng kumpanya, puwedeng hindi payagan ang kaltas. Kung nag-resign si Jun noong June, prorated na 13th month pay para sa mga buwang nagtrabaho siya ang rule.

Para sa sarili mong kaso, tingnan ang saan makakakuha ng legal na tulong.