Malpas Kadi ti Criminal Case no Matay ti Akusado?

Inlista ti Article 89 dagiti wagas a naan-anay a malpas ti criminal liability. Ti umuna ket ipapatay:

Ti "personal penalties" ket dagiti dusa a tungpalen ti tao a mismo, kas iti pannakaibalud. Ti "pecuniary penalties" ket dagiti dusa a kuarta, kas kadagiti multa. Isu a napateg no kaano: ti ipapatay sakbay ti final judgment ket mangpalpas iti agpada; ti ipapatay kalpasan ti final judgment ket mangpalpas kadagiti personal penalties, ngem saan a palpasen ti article dagiti pecuniary.

Kinondenar ti trial court ti akusado, ket nag-appeal isuna. Natay isuna bayat a saan pay a nalpas ti appeal. Dinismiss ti Supreme Court ti paset a criminal ti appeal ket masapul nga ikeddengna no malpas met ti civil liability-na. Ginupgop ti Korte, a nagtataripnong nga en banc, dagiti inkeddengna:

1. Ti ipapatay bayat ti appeal ket mangpalpas iti criminal liability ken iti civil liability a naibatay laeng iti krimen, a maawagan iti civil liability ex delicto.
2. Saan a malpas ti civil claim no mabalin met a maibatay iti sabali a gubuayan ti obligasion. Intudo ti Korte ti Article 1157 ti Civil Code: linteg, kontrata, quasi-contract ken quasi-delict.
3. Ti kiddaw a saan a nalpas ket masapul nga ituloy babaen ti naisina a civil action, maibusor iti executor wenno administrator wenno iti estate ti akusado, maibatay iti gubuayan ti obligasion.
4. Saluadan ti kiddaw iti prescription no indatag ti naagrabiado ti civil action a sangsangkamaysa iti criminal action. Ti panawen nga agidatag ket maibilang a naisardeng bayat a saan pay a nalpas ti criminal case, iti sidong ti Article 1155 ti Civil Code.

Na-dismiss ti appeal, ket costs de oficio.

Ti Rule 111, Section 4 ti Revised Rules of Criminal Procedure ti mangibaga itan iti proseso. Ti ipapatay ti akusado kalpasan ti arraignment ken bayat a saan pay a nalpas ti criminal action ket "shall extinguish the civil liability arising from the delict", kayatna a sawen, palpasenna ti civil liability a naggapu iti krimen. Ngem ti independent civil action, wenno ti naidatag tapno mapatungpal ti liability manipud iti sabali a gubuayan ti obligasion, ket "may be continued against the estate or legal representative of the accused after proper substitution or against said estate, as the case may be", wenno mabalin nga ituloy maibusor iti estate wenno legal representative ti akusado kalpasan ti umno a substitution. No natay ti akusado sakbay ti arraignment, "the case shall be dismissed without prejudice to any civil action the offended party may file against the estate of the deceased", kayatna a sawen, ma-dismiss ti kaso ngem mabalin latta nga agidatag ti naagrabiado iti civil action maibusor iti estate ti natay.

Ti kadawyan nga alagaden iti Article 100 ket ti tunggal tao a criminally liable iti felony ket civilly liable met. Baliwan ti ipapatay daytoy:

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Nakondenar ni Dodong iti theft ket nag-appeal. Natay isuna sakbay a naikeddeng ti appeal. Iti sidong ti Bayotas, malpas ti criminal liability-na ken ti civil liability a naibatay laeng iti panagtakaw. No ti akinkukua kadagiti natakaw a sanikua ket addaan met iti kiddaw a naibatay iti sabali a gubuayan, kas pagarigan kontrata ken ni Dodong, mabalin a maituloy dayta iti naisina a civil case maibusor iti estate-na.

Naidarum ni Mario iti reckless imprudence kalpasan ti aksidente iti kalsada ket natay kalpasan ti arraignment. Malpas ti civil liability a naggapu iti krimen. Ti kiddaw a naibatay iti quasi-delict, maysa kadagiti gubuayan a nainaganan iti Bayotas, ket mabalin nga ituloy maibusor iti estate-na iti sidong ti Rule 111, Section 4.

Nasentensiaan ni Lourdes babaen ti final judgment iti pannakaibalud ken multa, kalpasanna natay. Iti sidong ti Article 89, malpas ti pannakaibaludna iti ipapatayna. Kuna ti article a ti liability para kadagiti pecuniary penalties ket malpas laeng no napasamak ti ipapatay sakbay ti final judgment.

Ti glossary entry maipapan iti probate ket mangilawlawag iti proseso ti korte para kadagiti testamento ti natay a tao. Para iti damages kadagiti kaso ti ipapatay a gapu iti krimen, kitaem ti damages para iti ipapatay iti criminal case. Dagiti sabali a rason a mangpalpas iti criminal liability, kas iti prescription of crimes, ket mailawlawag kadagiti bukodda a panid.

Makisaritaka iti abogado no natay ti akusado iti kasom, no sika ket tagatawid ket adda kiddaw maibusor iti estate, wenno no kasapulam nga ammuen no mabalin pay ti agidatag iti civil claim ken no sadino. No naibatay laeng ti kiddaw iti krimen wenno iti sabali a gubuayan ti mangikeddeng no ania ti saan a malpas. No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.