Article 221 sang Family Code: Responsable ang ginikanan sa binuhatan sang menor
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 221?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
Parents and other persons exercising parental authority shall be civilly liable for the injuries and damages caused by the acts or omissions of their unemancipated children living in their company and under their parental authority subject to the appropriate defenses provided by law.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Suno sa Article 221 sang Family Code, ang ginikanan kag iban nga nagagamit sang parental authority dapat magbayad sang mga pilas kag danyos nga ginhimo sang ila unemancipated (wala pa sa hustong edad) nga mga anak nga kaupod nila nga nagapuyo kag yara sa idalom sang ila awtoridad. Civil ang responsabilidad: parte ini sa pagbayad sang danyos, indi sa silot. Malikawan lang ini sang ginikanan paagi sa mga depensa nga ginatugutan sang layi, labi na paagi sa pagpamatuod nga ginggamit nila ang diligence of a good father of a family para malikawan ang danyos.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Paolo: nabuong nga bintana
Si Paolo, 15 anyos, kaupod sang iya ginikanan nga nagapuyo kag nabuong niya ang bintana sang kaingod gamit ang tirador. Mahimo magpangayo sang danyos ang kaingod sa iya ginikanan suno sa Article 221. Malikawan lang sang ginikanan ang responsabilidad kon mapakita nila nga ginggamit nila ang diligence of a good father of a family para malikawan ini.
Nico: ginikanan nga nagpakita sang diligence
Si Nico, 14 anyos, kaupod sang iya ginikanan nga nagapuyo kag napilasan niya ang isa ka bata nga lalaki samtang nagahampang. Nagpangayo sang danyos ang ginikanan sang isa ka bata. Nagpresentar ang ginikanan ni Nico sang ebidensya kon paano nila sia gintudloan kag ginbantayan. Suno sa Article 2180 kag sa Libi, malikawan lang nila ang responsabilidad kon makita sang korte nga gintuman nila ang tanan nga diligence of a good father of a family para malikawan ang danyos.
Mga hinimo-himo lang ini nga halimbawa agod ipakita kon paano nagaobra ang rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Kon responsable ang ginikanan, nagadepende ini sa mga kamatuoran: diin nagapuyo ang bata, sin-o ang may custody, kag ano ang ginhimo sang ginikanan sa pagbantay.
- Ang general rule parte sa danyos tungod sa sala ukon pagpabaya yara sa Article 2176 sang Civil Code; tan-awa man ang quasi-delict.
- Ang obligasyon sang ginikanan sa pagbantay bahin sang mga kinamatarong kag obligasyon sa Article 220.
- Ang criminal liability sang bata isa ka lain nga pamangkot, kag indi ini ginasakop sang sini nga pahina.
Ano ang ginasiling sang Article 221?
Parents and other persons exercising parental authority shall be civilly liable for the injuries and damages caused by the acts or omissions of their unemancipated children living in their company and under their parental authority subject to the appropriate defenses provided by law.
Ano ang mga kondisyon?
| Kondisyon | Ano ang buot silingon |
|---|---|
| Ginikanan ukon iban nga nagagamit sang parental authority | Ang ginikanan, kag bisan sin-o nga iban nga tawo nga nagagamit sang parental authority sa bata |
| Unemancipated nga mga anak | Mga anak nga wala pa na-emancipate; suno sa Article 234, ang emancipation nagaabot sa edad 18 |
| Kaupod nila nga nagapuyo | Kaupod nila sa pagpuyo ang bata |
| Yara sa idalom sang ila parental authority | Yara ang bata sa idalom sang ila awtoridad sang tion nga natabo ang binuhatan |
| Mga pilas kag danyos halin sa binuhatan ukon pagpabaya sang bata | Kasakit sa iban nga tawo ukon sa propiedad |
Ang Article 221 ginkuha halin sa Article 2180 sang Civil Code, nga nagahimo man sa ginikanan nga responsable sa danyos nga ginhimo sang menor de edad nga mga anak nga kaupod nila nga nagapuyo. Ang depensa halin sa amo man nga article: tan-awa ang Article 2180 sang Civil Code.
Paano ini gin-aplikar sang mga korte?
- Primary nga responsabilidad kag ang depensa sang diligence. Sa Libi v. Intermediate Appellate Court (1992), ginpusil sang isa ka menor de edad nga lalaki ang iya nobya kag dayon ang iya kaugalingon gamit ang pusil sang iya tatay, kag ginkaso sang ginikanan sang babayi ang ginikanan sang lalaki. Siling sang Supreme Court nga ang civil liability sang ginikanan sa quasi-delict sang ila menor de edad nga mga anak primary, indi subsidiary, kag ang ila civil liability sa mga krimen nga ginhimo sang ila menor de edad nga mga anak direct kag primary man. Ang depensa amo ang wala sang sala ukon pagpabaya, buot silingon, ang diligence of a good father of a family, nga sa daku nga bahin amo ang pagtudlo kag pagbantay sa bata. Ginpabilin sang Korte ang award batok sa ginikanan.
- Aktuwal nga custody. Sa Tamargo v. Court of Appeals (1992), ginpusil sang isa ka napulo ka tuig nga bata nga lalaki ang isa ka bata nga babayi gamit ang air rifle. May iban nga mag-asawa nga nag-file sang petition nga i-adopt sia antes sang pagpusil, kag gin-aprobahan ang adoption pagkatapos. Siling sang Korte nga ang decree of adoption indi mahimo hatagan sang retroactive nga epekto (pabalik sa nagligad) agod pabayaron ang nag-adopt nga mag-asawa, nga wala sang aktuwal ukon pisikal nga custody sa bata sang natabo ini. Siling niya nga ang natural nga ginikanan sang bata, nga may custody sang amo nga tion, indispensable parties (kinahanglan gid nga partido) sa kaso para sa danyos, kag ginbalik ang kaso sa trial court.
Paano ang mga anak nga 18 tubtob 20 ang edad?
Nagahambal ang Article 221 parte sa unemancipated nga mga anak. Gindugang sang Article 236, nga ginamendahan sang Republic Act No. 6809, nga wala sang bisan ano sa Family Code nga nagapanubo sang obligasyon ukon responsabilidad sang ginikanan kag guardian sa mga anak kag ward nga kulang sa twenty-one ka tuig suno sa ikaduha kag ikatlo nga paragraph sang Article 2180 sang Civil Code. Wala sang ruling nga ginbasa para sa sini nga pahina nga nagapaathag kon paano nagaaplikar ang duha ka rule sa danyos nga ginhimo sang anak nga 18 tubtob 20 ang edad.
Masami nga pamangkot
Responsable bala ang ginikanan sa danyos nga ginhimo sang ila menor de edad nga anak?
Siling sang Article 221 sang Family Code, ang ginikanan kag iban nga tawo nga nagagamit sang parental authority civilly liable (dapat magbayad) sa mga pilas kag danyos nga ginhimo sang binuhatan ukon pagpabaya sang ila unemancipated nga mga anak nga kaupod nila nga nagapuyo kag yara sa idalom sang ila parental authority, pero may husto nga mga depensa nga ginahatag sang layi.
Ano nga depensa ang ara sa ginikanan?
Pamatuod nga gintuman nila ang tanan nga diligence of a good father of a family (pag-amlig sang maayo nga ginikanan) para malikawan ang danyos, ang depensa sa ulihi nga paragraph sang Article 2180 sang Civil Code. Sa Libi v. Intermediate Appellate Court (1992), siling sang Supreme Court nga ini nga diligence, sa daku nga bahin, amo ang pagtudlo kag pagbantay sa bata.
Primary bala ang responsabilidad sang ginikanan ukon subsidiary lang?
Primary. Sa Libi (1992), siling sang Supreme Court nga ang civil liability sang ginikanan sa quasi-delict sang ila menor de edad nga mga anak primary kag indi subsidiary, kag ang ila civil liability sa mga krimen nga ginhimo sang ila menor de edad nga mga anak direct kag primary man, luwas sa depensa nga wala sila sang sala ukon pagpabaya.
Kinahanglan bala nga kaupod sang ginikanan nga nagapuyo ang bata?
Huo. Ginasakop sang Article 221 ang mga anak nga kaupod nila nga nagapuyo kag yara sa idalom sang ila parental authority. Sa Tamargo v. Court of Appeals (1992), ginpasiugda sang Korte nga ang bata dapat yara sa aktuwal nga custody sang ginikanan nga ginapabayad.
Buot bala silingon sang Article 221 nga mapriso ang ginikanan tungod sa krimen sang anak?
Indi. Ang Article 221 parte sa civil liability: pagbayad sang mga pilas kag danyos. Indi ini nagahimo sa ginikanan nga criminally liable.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?