Mas Malaking Plaka ng Motor: Ano ang Motorcycle Crime Prevention Act?

Sakop ng RA 11235 ang mga motorcycle, na ayon sa Section 3(c) ay mga de-makinang sasakyan na may dalawa o tatlong gulong, kasama ang scooter, moped, motor na may sidecar, tricycle o trike, at pati ang mga sasakyang pag-aari ng gobyerno. Kasama sa "owner" ang sinumang may aktuwal na kontrol at hawak ng motor, rehistrado man ito o hindi (Section 3(d)).

Hindi na. Binago ng RA 12209 ang unang talata ng Section 5. Maglalabas ang LTO ng "a bigger, readable, and color-coded number plate for every motorcycle" (mas malaki, readable at color-coded na plaka para sa bawat motor), at ang font style at laki nito ay nakatakda sa implementing rules. Dapat mabasa ang plaka "from the back portion of the motorcycle at a distance of at least fifteen (15) meters", at "The readable number plates must be displayed at the back of a motorcycle". Sa madaling salita: sa likod ng motor nakakabit ang plaka, at dapat itong mabasa mula sa likod sa layong hindi bababa sa 15 metro.

Sa 2019 na text, kailangang mabasa ang plaka mula sa harap, likod at gilid, at nakalagay ito sa harap at sa likod. Pinalitan na ang rule na iyon. Nanatili mula sa 2019 na text ang color scheme para sa bawat rehiyon kung saan nakarehistro ang motor.

Ang Section 14, na hindi binago, ay nagbabawal pa rin sa pag-import ng motor "whose design will impede the placement of the required number plate on the front and back sides" (na ang disenyo ay hahadlang sa paglalagay ng plaka sa harap at likod). Hindi binago ng amended law ang pangungusap na iyon.

Section 7, na binago ng RA 12209:

• Multa. "The driver of a motorcycle without a number plate or readable number plate shall be punished with a fine of not more than Five thousand pesos (P5,000.00)." Ibig sabihin, hanggang ₱5,000 ang multa ng driver.
• Pagkumpiska. Sabi ng batas, "A motorcycle driver without a number plate or a readable number plate shall be stopped and seized by law enforcers, and immediately surrendered to the Philippine National Police (PNP)", pero "no seizure shall be made upon showing proof of ownership and registration and that the owner is not at fault for the non-installation of a number plate or readable plate." Sa madaling salita: hindi kukunin ang motor kung maipapakita mo ang proof of ownership at registration at hindi mo kasalanan na walang plaka.
• Pag-redeem. Puwedeng i-redeem sa PNP ang nakumpiskang motor gamit ang clearances mula sa LTO, kapag naipakita ang proof of ownership, nabayaran ang gastos sa pagkumpiska, at nasunod ang requirement sa plaka.

Ang rules sa multa at pagkumpiska ay galing mismo sa text ng batas. Hiwalay na usapin ang multa sa mga traffic ticket ng LTO o MMDA ayon sa sarili nilang schedule, at hindi iyon sakop dito.

Section 4, na binago ng RA 12209:

Dagdag ng batas, kasama sa "dealer" ang mga taong nasa negosyo ng "buy and sell". Sa bentahan ng dealer, dapat may nakasulat na kasunduan na sa nagbenta pa rin ang ownership pero puwedeng gamitin at hawakan ng bumili ang motor hanggang matapos ang bayad. Ang paglabag ay may multang "not more than Five thousand pesos (P5,000)" (hindi hihigit sa ₱5,000), at "no seizure shall be made solely on the basis of the buyer's failure to comply with the requirements of this section." Ibig sabihin, hindi kukunin ang motor dahil lang hindi nasunod ng bumili ang mga requirement ng section na ito.

Ayon sa pagbabago ng RA 12209:

Hindi binago ang mga section na ito. Pinaparusahan ng Section 9 ang may-ari, driver, backrider o pasaherong sumali sa krimen gamit ang motor: reclusion temporal hanggang reclusion perpetua para sa grave felony, at prision correccional o prision mayor para sa less grave o light felonies at iba pang krimen. Kung may namatay o nagkaroon ng serious physical injuries, reclusion perpetua ang parusa. Sa ilalim ng Section 10, ang motor na ginamit sa krimen ay i-impound ng PNP hanggang matapos ang kaso, at pagkatapos ay mapupunta sa gobyerno, maliban kung na-acquit ang akusado o pag-aari ng inosenteng third party ang motor.

Sa ilalim ng Section 8, ang nakumpiskang motor ay dapat isuko sa loob ng 24 oras sa local impounding center ng local government unit, at mananagot ang opisyal na gagamit ng naka-impound na sasakyan.

Ang Section 19, na binago ng RA 12209, ay may transition:

• ang may-ari na may plakang hindi pasok sa batas "shall renew their registration and apply for the required readable number plate not later than December 31, 2025" (dapat mag-renew at mag-apply ng readable plate nang hindi lalampas sa December 31, 2025);
• "The LTO is given until June 30, 2026 to produce, release, and issue the number plates as required by this Act" (may hanggang June 30, 2026 ang LTO para ilabas ang mga plaka);
• "After June 30, 2026, the penal provisions regarding the use of bigger, readable, and color-coded number plates as required under this Act shall take effect." (Pagkatapos ng June 30, 2026, magkakabisa na ang mga parusa tungkol sa mas malaki, readable at color-coded na plaka.)

Hindi namin nabasa sa isang official page para sa article na ito kung tapos na ang LTO sa paglabas ng mga bagong plaka, at kung ano ang eksaktong font, laki at kulay bawat rehiyon na nakatakda sa implementing rules nito. Para sa mga proseso ng LTO, basahin ang aming mga gabay sa LTO at vehicle registration renewal.

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang rules. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Si Joel ay bumili ng bagong scooter sa dealer. Ayon sa binagong Section 4, ang dealer ang magrerehistro nito sa LTO sa loob ng 5 working days mula sa bentahan, sa pahintulot ni Joel.

Si Kim ay nagbenta ng second-hand niyang motor kay Leo. Ire-report ni Kim ang bentahan sa LTO sa loob ng 5 working days, at may 20 working days si Leo para ilipat sa pangalan niya ang ownership (binagong Section 4).

Si Marco ay ninakawan ng plaka sa likod ng motor niya. Ni-report niya ito sa LTO at PNP sa loob ng 72 oras at humingi ng kapalit (binagong Section 11). Kung pipigilan siya habang naghihintay at maipapakita niya ang proof of ownership at registration, at hindi niya kasalanan na wala ang plaka, sabi ng batas ay hindi kukunin ang motor (binagong Section 7).

Sa LTO ginagawa ang rehistro at pagpapalit ng plaka, at hindi kailangan ng abogado para dito ayon sa batas. Kumonsulta sa abogado kung kinumpiska ang motor mo at hindi ibinalik, kung kinasuhan ka ng pakikialam sa plaka o paggamit ng ninakaw na plaka, o kung ginamit ng ibang tao sa krimen ang motor na pag-aari mo. Para sa rules sa helmet, basahin ang Multa sa walang helmet. Para sa bagong kotse na walang plaka, basahin ang Puwede bang magmaneho ng bagong kotse nang walang plaka?

Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas.