Article 19 sang Revised Penal Code: Accessories
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 19?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
Accessories are those who, having knowledge of the commission of the crime, and without having participated therein, either as principals or accomplices, take part subsequent to its commission in any of the following manners:
1. By profiting themselves or assisting the offenders to profit by the effects of the crime.
2. By concealing or destroying the body of the crime, or the effects or instruments thereof, in order to prevent its discovery.
3. By harboring, concealing, or assisting in the escape of the principal of the crime, provided the accessory acts with abuse of his public functions or Whenever the author of the crime is guilty of treason, parricide, murder, or an attempt to take the life of the Chief Executive, or is known to be habitually guilty of some other crime.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ginapaathag sang Article 19 ang accessories: mga tawo nga wala nag-upod sa krimen pero, sa pagkahibalo nga natabo ini, nagbulig pagkatapos. Tatlo ang paagi nga mangin accessory: pagpahimulos sa krimen, pagtago ukon pagguba sang ebidensya, ukon pagpanago ukon pagbulig sa nakasala nga makapalagyo sa pila ka grabe nga kaso. Ang malapit nga mga paryente exempted sa mga silot para sa accessories sa idalom sang Article 20, luwas kon nagpahimulos sila sa krimen.
Ang bug-os nga teksto:
Accessories are those who, having knowledge of the commission of the crime, and without having participated therein, either as principals or accomplices, take part subsequent to its commission in any of the following manners:
- By profiting themselves or assisting the offenders to profit by the effects of the crime.
- By concealing or destroying the body of the crime, or the effects or instruments thereof, in order to prevent its discovery.
Ang ikatlo nga paagi ginkutlo sa bahin sa idalom.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Celia: pagbakal sang ginkawat nga cellphone
Nahibaluan ni Celia nga nagkawat sang pila ka cellphone ang iya kaingod kag nagbakal sia sang duha sa iya sa barato nga presyo para ibaligya liwat. Nagapahimulos sia sa mga epekto sang krimen, nga amo ang item 1 sang Article 19.
Ramon: pagtinlo sang ebidensya
Nahibaluan ni Ramon nga may ginpatay ang iya abyan kag gintago niya ang kutsilyo nga ginamit sang iya abyan agod indi ini makita sang pulis. Ang pagtago ukon pagguba sang mga instrumento sang krimen para pugngan nga madiskubre ini amo ang item 2.
Lourdes: anak nga nagapanago
Ginpabay-an ni Lourdes nga magpanago sa iya balay ang iya hamtong nga anak, nga nahibaluan niya nga naghimo sang murder. Sa idalom sang Article 19, item 3, sakop ang pagpanago sang tawo nga guilty sang murder. Bangod iloy sia kag wala sia nagpahimulos sa krimen, ginahilway sia sang Article 20 sa mga silot para sa accessories. Ang Presidential Decree No. 1829 lain nga pamangkot para sa prosecutor kag sa korte.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Kinahanglan ang pagkahibalo. Ang tawo nga wala nakahibalo nga may krimen nga natabo indi accessory sa idalom sang Article 19.
- Light felonies. Ginahimo sang Article 16 nga may responsibilidad ang accessories sa grave kag less grave felonies lang, indi sa light felonies.
- Silot. Para sa consummated nga felony, ginapataw sang Article 53 ang silot nga duha ka degree nga mas nubo sang sa ginbutang para sa felony. Tan-awa ang Article 17 para sa mga principal kag accomplice.
- Tan-awa man ang pagkumparar nga principal vs accomplice vs accessory kag ang pamangkot nahanungod sa pagtago sang paryente nga naghimo sang krimen.
- San-o mo kinahanglan ang abogado? Ang mga pamangkot nahanungod sa pagbulig sa isa ka miyembro sang pamilya nga ginaakusar sang krimen may duha ka lain nga law nga nalakip. Tan-awa ang pangita sang legal nga bulig.
Ano ang tatlo ka paagi nga mangin accessory?
| Paagi | Ano ang buot silingon | Kondisyon sa teksto |
|---|---|---|
| 1. Pagpahimulos | Pagpahimulos, ukon pagbulig sa mga nakasala nga magpahimulos, sa "the effects of the crime" (halimbawa, ginkawat nga mga butang) | Wala na luwas sa pagkahibalo sa krimen |
| 2. Pagtago sang ebidensya | Pagtago ukon pagguba sang body of the crime, ukon sang mga epekto ukon instrumento sini | Ginhimo "in order to prevent its discovery" |
| 3. Pagpanago ukon pagbulig nga makapalagyo | Pagpanago, pagtago ukon pagbulig sa principal nga makapalagyo | Sa mga kaso lang nga ginalista sa item 3 |
Tatlo ka butang ang dapat pareho sa tanan nga accessory: pagkahibalo nga may krimen nga natabo, wala pag-upod sini bilang principal ukon accomplice, kag buhat nga ginhimo pagkatapos sang krimen.
San-o sakop ang pagpanago sang nakasala?
Amo ini ang item 3:
- By harboring, concealing, or assisting in the escape of the principal of the crime, provided the accessory acts with abuse of his public functions or
Nagapadayon ang sentence: "Whenever the author of the crime is guilty of treason, parricide, murder, or an attempt to take the life of the Chief Executive, or is known to be habitually guilty of some other crime." Gani sa idalom sang Revised Penal Code, sakop lang ang pagpanago sang tawo sa duha ka sitwasyon:
- ang nagabulig isa ka public officer kag ginaabuso niya ang iya publiko nga katungdanan; ukon
- ang principal guilty sang treason, parricide, murder, attempt sa kabuhi sang Chief Executive, ukon kilala nga habitually guilty sang iban nga krimen.
Exempted bala ang mga paryente?
Nagahatag sang exemption ang Article 20:
The penalties prescribed for accessories shall not be imposed upon those who are such with respect to their spouses, ascendants, descendants, legitimate, natural, and adopted brothers and sisters, or relatives by affinity within the same degrees, with the single exception of accessories falling within the provisions of paragraph 1 of the next preceding article.
Sa simple nga pulong: ang asawa, ginikanan, lolo ukon lola, anak, apo, utod, ukon paryente sa kasal (in-law) sa pareho nga degree, nga nagatago sang ebidensya ukon nagapanago sang nakasala, indi ginahatagan sang silot para sa accessories. Pero ang paryente nga nagapahimulos sa krimen, ukon nagabulig sa nakasala nga magpahimulos (item 1 sang Article 19), indi exempted.
Sa Carungcong v. People (2010), isa ka kaso nahanungod sa swindling sa tunga sang mga paryente sa idalom sang Article 332, ginsambit lang sang Supreme Court, bisan indi amo ang isyu sang kaso, nga ang Article 20 isa ka "absolutory cause of relationship in favor of accessories".
Paano naman ang Presidential Decree No. 1829?
Ang Presidential Decree No. 1829 (1981) isa ka lain nga law batok sa pagpugong sa pagdakop kag prosecution sang mga nakasala. Ginasilutan sang Section 1(c) ang "harboring or concealing, or facilitating the escape of, any person he knows, or has reasonable ground to believe or suspect, has committed any offense under existing penal laws in order to prevent his arrest, prosecution and conviction". Nag-apply ini sa bisan ano nga krimen, indi lang sa mga krimen nga ginalista sa Article 19, item 3. Ang mga public official nga nagahimo sini ginasilutan man sang perpetual disqualification sa paghawid sang publiko nga opisina (Section 2).
Duha ka punto ang importante:
- Elemento ang intensyon. Sa De Leon v. Luis (2021), nagkasugot ang Supreme Court nga ginahimo sang decree ang "the intention to frustrate or delay apprehension, prosecution and conviction of another an element of the offense." Ang abogado nga wala nagdakop ukon nagreport sa tawo nga nagkadto sa iya opisina wala napakita nga may amo sina nga intensyon, kon wala na sang iban pa.
- Wala sang exemption para sa mga paryente sa teksto sini. Wala sang probisyon ang decree nga pareho sang Article 20. Kon makabulig bala ang exemption sang Article 20 sa paryente nga ginkasuhan sa idalom sang decree, pamangkot ina para sa korte; wala ini ginadesisyunan sang mga desisyon sa sini nga pahina.
Masami nga pamangkot
Sin-o ang accessory sa isa ka krimen?
Suno sa Article 19, ang accessory amo ang tawo nga nakahibalo nga may krimen nga natabo, wala nag-upod sini bilang principal ukon accomplice, kag nag-upod pagkatapos sini paagi sa pagpahimulos sa krimen, paagi sa pagtago ukon pagguba sang body of the crime ukon sang mga epekto ukon instrumento sini, ukon paagi sa pagpanago ukon pagbulig sa principal nga makapalagyo sa mga kaso nga ginalista sang article.
Accessory bala ang bisan sin-o nga nagatago sang kriminal?
Indi sa idalom sang Article 19. Ang pagpanago, pagtago ukon pagbulig sa principal nga makapalagyo nagahimo sa tawo nga accessory lamang kon ginaabuso niya ang iya publiko nga katungdanan, ukon kon ang principal guilty sang treason, parricide, murder, attempt sa kabuhi sang Chief Executive, ukon kilala nga pirme nagahimo sang iban nga krimen.
Exempted bala ang mga paryente nga nagabulig sa nakasala?
Siling sang Article 20 nga ang mga silot para sa accessories indi ginapataw sa tawo nga nagabulig sa iya asawa, ascendants, descendants, legitimate, natural ukon adopted nga utod, ukon mga paryente by affinity sa pareho nga degree. Ang eksepsyon amo ang paryente nga nagapahimulos ukon nagabulig sa nakasala nga magpahimulos sa mga epekto sang krimen.
Ano ang silot sa accessory?
Para sa consummated nga felony, ginapataw sang Article 53 ang silot nga duha ka degree nga mas nubo sang sa silot nga ginbutang sang law para sa felony. Ang accessories sa light felony wala sang criminal liability sa idalom sang Article 16.
May iban pa bala nga law nahanungod sa pagtago sang nakasala?
Huo. Ginasilutan sang Presidential Decree No. 1829 ang pagpanago ukon pagtago sang tawo nga nahibaluan ukon ginaduhaduhaan nga naghimo sang krimen, para pugngan ang iya pagdakop, prosecution kag konbiksyon. Wala sang exemption para sa mga paryente sa teksto sini.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?