Mabalin Kadi nga Imaneho ti Baro a Kotse nga Awan Plaka wenno OR/CR?

Kuna ti Republic Act No. 4136, ti Land Transportation and Traffic Code, nga awan ti motor vehicle a mabalin a mausar iti public highway "unless the same is properly registered for the current year", kayatna a sawen, malaksid no umiso a nairehistro para iti agdama a tawen (Section 5). Inayon ti Insurance Code a saan nga i-register ti LTO ti lugan no awan ti pammaneknek iti compulsory third-party liability (CTPL) insurance (Section 389, kas binaliwan ti Republic Act No. 10607).

Dagiti multa a pudno a masingir ket naggapu iti schedule of fines iti DOTC Joint Administrative Order (JAO) No. 2014-01. Saanmi a nabasa ti intero a JAO. Dagiti alagaden ken gatad iti daytoy a panid ket naggapu iti maysa a circular ti LTO a mangipakat iti dayta kadagiti baro a lugan: Memorandum Circular No. AVT-2015-1930, a naipablaak iti Supreme Court E-Library.

No pasardengen ti LTO enforcer wenno deputized agent ti uppat ti pilidna a lugan nga awan ti plaka ti LTO wenno ti third-plate sticker, kiddawenna ti official receipt (OR), ti certificate of registration (CR) wenno photocopy-na, ken ti driver's license.

No mairehistro pay laeng ti lugan ken awan pay ti OR/CR, tallo a dokumento ketdi ti kiddawen ti circular:

1. Sales invoice ti lugan, a napetsaan iti uneg ti pito nga aldaw sakbay ti petsa ti pannakatiliw;
2. Certificate of Cover (COC) ti third-party liability insurance, a napetsaan iti wenno kalpasan ti petsa ti sales invoice;
3. Certificate of Stock Reported (CSR) nga inruar ti LTO, a napetsaan iti wenno sakbay ti petsa ti sales invoice.

Masapul a maipakita ti driver amin dagitoy tallo, nga agtunos dagiti petsana kadagitoy nga alagaden.

No saan a maipakita ti driver ti uray maysa kadagiti tallo a dokumento, no saan nga agtunos dagiti petsa, wenno no mausar ti lugan iti nasurok ngem pito nga aldaw manipud iti sales invoice, ipakat ti circular dagitoy a dusa iti sidong ti JAO 2014-01:

Napateg ti reckless driving citation iti masakbayan. Kuna ti circular a no agaramid manen ti driver iti reckless driving, maibilang dayta a maikadua nga offense-na.

Iti sidong ti circular, no maipakita ti driver ti OR/CR, maidarum ti makinkukua iti "Failure to Attach Authorized Motor Vehicle License Plates" iti sidong ti JAO Section II(e), nga addaan iti multa a ₱5,000.

Saan nga agaplikar daytoy no nag-apply ti makinkukua iti special plates ken maipakitana ti LTO official receipt para iti dayta nga aplikasion.

Saan. Para laeng kadagiti uppat ti pilidna a motor vehicle ti circular. Saanna nga ibaga no ania nga alagaden ti agaplikar kadagiti baro a motorsiklo, ken awan ti nabasami a kasta.

Wen. Ad-adda a babassit dagiti multa iti daan a traffic law idi 1964. Iti Republic v. Maria Basa Express Jeepney Operators and Drivers Association (2022), ti Supreme Court, nga agtugtugaw nga En Banc, indeklarana ti Joint Administrative Order No. 2014-01 a "CONSTITUTIONAL, and thus, VALID". Kinunana nga adda pannakabalin dagiti transport agency a mangpangato kadagiti multa, ken no nangato unay dagiti gatad ket saludsod ti kinasirib (wisdom) a saan a kitaen ti Korte.

Ikeddeng met ti isu met laeng a circular dagiti alagaden para iti enforcer:

• masapul nga isuotna ti opisial nga unipormena ken ID bayat ti pannakatiliw;
• masapul a punnuenna a naan-anay ti ticket (ti Temporary Operator's Permit, wenno TOP): dagiti detalye ti driver, makinkukua ken lugan, ti petsa, oras ken lugar, ken ti probision a nalabsing;
• saan a maipalubos ti panangpunas, panangbaliw ken panangkansela iti ticket.

Kuna ti circular a ti saan a panangsurot kadagitoy a proseso ket "shall result in the nullification of the apprehension", kayatna a sawen, mapukaw ti bileg ti pannakatiliw. No patiem a di umiso ti ticket, agdamagka iti abogado wenno iti LTO no kasano nga i-contest dayta.

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Grace ket gimmatang iti baro a lugan nga addaan iti sales invoice a napetsaan iti March 2. Idi March 6, pinasardeng isuna ti LTO enforcer gapu ta awan ti plaka ti lugan. Impakitana ti invoice, ti CTPL certificate of cover a napetsaan iti March 2 ken ti Certificate of Stock Reported. Adda ti invoice iti uneg ti pito nga aldaw, isu a saan isuna a mamultaan gapu iti panagmaneho iti unregistered a lugan.

Ramil ket gimmatang iti pickup nga addaan iti sales invoice a napetsaan iti May 1, ngem naladaw ti registration. Idi May 20, napasardeng nga awan ti OR/CR. Nalabsanna ti pito nga aldaw manipud iti invoice, isu a kas makinkukua, ₱10,000 ti sanguenna ken kas driver, ₱1,000, ken maidarum iti reckless driving. No mausar ti pickup nga unregistered iti nasurok ngem 37 nga aldaw, mabalin a ma-impound dayta.

Liza ket addan OR/CR-na, ngem saan pay a dimteng dagiti plakana ken saan a nag-apply iti special plates. No mapasardeng, mabalin a madarum ti makinkukua iti ₱5,000 gapu iti saan a panangikabil iti plaka.

Kitaem ti giyami iti vehicle registration renewal, ti LTO registration calculator para kadagiti bulan ti renewal ken multa ti panagladaw, ti updatemi maipapan iti LTO late registration penalties, ken ti listaan dagiti opisina ti LTO.

Makisaritaka iti abogado no na-impound ti luganmo wenno no patiem a naited ti ticket nga awan ti panangsurot iti circular. Maibaga kenka ti abogado no kasano nga i-contest ti pannakatiliw ken no ania ti kiddawen ti agdama a proseso ti LTO. No saanmo a kaya ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a tulong legal iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.